|

ترکان از دستور روحانی خبر داد

ایجاد خط هوایی مستقیم ایران‌– آمریکا

گروه سیاسی، طاهره ریاحی: «رییس‌جمهوری دستور بررسی چگونگی برقراری خط پرواز مستقیم ایران - آمریکا را صادر کرد.» این خبری بود که روز گذشته «اکبر ترکان» سرپرست شورایعالی امور ایرانیان خارج از کشور اعلام و تاکید کرد که این شورا باید به کلیه ایرانیان اعم از یهودیان، مسیحیان، زرتشتیان و مسلمانان ایرانی مقیم خارج به بهترین نحو خدمات ارایه کند. او نتایج دیدار رییس‌جمهوری با ایرانیان مقیم نیویورک را بسیار خوب ارزیابی کرد و گفت: «دکتر روحانی، ایرانی‌بودن را مهم‌ترین نقطه مشترک برای تمام ایرانیان می‌داند و بر ضرورت و افزایش خدمت‌رسانی به تمامی ایرانیان در سراسر جهان از سوی شورایعالی امور ایرانیان خارج از کشور تاکید کرده است.» ترکان، تسهیل رفت‌وآمد و ارتباط ایرانیان مقیم خارج به کشور را یکی دیگر از محورهای سخنان رییس‌جمهور اعلام کرد و افزود: «ایشان در راستای رفع مشکلات رفت‌وآمد هموطنان مقیم آمریکا، دستور بررسی چگونگی برقراری خط پرواز مستقیم بین ایران و آمریکا را صادر کرد.» سه ماه پیش هم احمدی‌نژاد درباره پرواز مستقیم ایران - آمریکا صحبت کرده بود. روزهای نخست مردادماه و یک هفته پس از پیروزی حسن روحانی در انتخابات ریاست‌جمهوری بود که احتمال برقراری پرواز مستقیم بین ایران و آمریکا مطرح شد، خبری که در بدو انتشار مورد استقبال علی‌اکبر صالحی، وزیر امورخارجه وقت قرار گرفت اما وزارت خارجه آمریکا این خبر را تکذیب کرد و مسوولان هواپیمایی کشوری این خبر را بی‌اساس خواندند. برخی انتشار این خبر یک هفته پیش از سالگرد حمله به هواپیمای ایرباس در خلیج‌فارس را در راستای کشته‌شدن 700نفر در 13 سانحه هوایی در طول عمر دولت نهم و دهم ارزیابی کردند. احمدی‌نژاد، دوم مهر 1388 در حاشیه سفر به نیویورک گفت: «ما پیشنهاد داده بودیم که برای ارتباط بیشتر مردم دو کشور یک خط هوایی بین تهران و نیویورک برقرار شود اما هنوز با آن موافقت نشده است. او آبان 1391 بار دیگر این موضوع را طرح کرده و گفت: «ایران پیشنهاد برقراری ارتباط مستقیم بین ایران و آمریکا را مطرح کرد اما با آن موافقت نشد. در دوران ریاست‌جمهوری هاشمی‌رفسنجانی و خاتمی نیز گاه این پیشنهاد از سوی برخی محافل مطرح شد که خطوط پروازی بین دو کشور راه‌اندازی شود اما هیچ‌گاه حتی به‌صورت جدی پیگیری نشد، حالا به‌نظر می‌رسد دولت تدبیر و امید قصد عملی‌کردن این امر را دارد.» آنگونه که «بی بی‌سی» گزارش داده است؛ آخرین پرواز مستقیم بین ایران و آمریکا روز ۷ نوامبر سال ۱۹۷۹ انجام شد که بویینگ ۷۴۷ «اس‌پی» هما در فرودگاه «جان اف کندی» نیویورک فرود آمد.
«تحریم» واژه‌ای شناخته‌شده برای ایرانیان است. یکی از تحریم‌ها در قبال ایران تحریم خطوط هوایی است. قطع روابط ایران و آمریکا پس از حمله به سفارت این کشور در تهران اتفاق افتاد. تحریم‌های آمریکا مانع شد تا شرکت‌های غربی، قطعات یدکی مورد نیاز ناوگان هوایی ایران را تامین کنند. برای خط هوایی که 10 بویینگ 747 و 20 «جت ایرباس» دارد، مساله تامین امنیت پروازها باتوجه به تحریم‌های اعمالی، موضوعی غیرقابل انکار است چراکه در مجموع 16 خط هوایی کشورمان هدف تحریم‌ها قرار دارد. بر اساس این تحریم‌ها بسیاری از شرکت‌های هوایی ازجمله شرکت‌هایی همچون ماهان یا یاس‌ایر از سوی ایالات متحده آمریکا تحریم شدند و حق پرواز مستقیم به ایالات متحده آمریکا را ندارند.
دو سال پیش همزمان با روز عزاداری عاشورا در تهران سفارت مجازی آمریکا برای ایرانیان راه‌اندازی شد. هیلاری کلینتون اواخر ماه اکتبر سال 2011 از ایجاد چنین سایتی خبر داده بود. پیشتر هم مقامات آمریکایی از ایجاد خط تلفن قرمز بین ایران و آمریکا سخن گفته بودند که با واکنش منفی ایران روبه‌رو شده بود. پایگاه مجازی سفارت آمریکا برای ایرانیان چند ساعت پس از افتتاح در ایران فیلتر شد و رامین مهمانپرست، سخنگوی وقت وزارت امورخارجه در این‌باره گفت: «به نظر می‌رسد آمریکایی‌ها درباره روابط با ایران دچار نوعی سردرگمی هستند.» پارلمان‌نشینان هم نسبت به افتتاح سفارت مجازی آمریکا برای ایرانیان اعتراض داشتند. پس از انتشار خبر راه‌اندازی سایت سفارت مجازی، نمایندگان فعال در حوزه سیاست خارجی نسبت به این اقدام آمریکا واکنش نشان دادند. حشمت‌الله فلاحت‌پیشه در این‌باره گفت: «بر اساس کنوانسیون‌های روابط دیپلماتیک چیزی به نام سفارتخانه مجازی وجود ندارد و موردی که آمریکایی‌ها تحت عنوان سفارتخانه مجازی برای رفع مشکلات ایرانیان مطرح کرده‌اند، نوعی فشار سیاسی به جمهوری اسلامی ایران است.»
بر اساس آنچه در سایت سفارت مجازی سفارت آمریکا برای ایرانیان آمده بود پنج‌هزار و 626 دانشجوی ایرانی در دانشگاه​های آمریکا در حال تحصیل بودند و این آمار به غیر از ایرانیانی است که در دیگر مشاغل در آمریکا زندگی می‌کردند. در آخرین بخش از این صفحه سایت سفارت مجازی آمریکا آمده بود که با وجود دوهزار مسجد در این کشور، امکانات لازم برای نماز و عبادت مسلمانان فراهم است و توضیحاتی برای نحوه پذیرش دانشجویی در دانشگاه‌های آمریکا ارایه شده بود.
این در حالی است که به اعتقاد برخی ناظران، پیش‌نیاز ایجاد پرواز مستقیم بین دو کشور، برقراری نوعی روابط کنسولی است؛ روابط کنسولی‌‌ای که الزاما منوط به بازگشایی سفارت آمریکا در ایران نیست اما می‌تواند رفت‌وآمد اتباع دو کشور را ترمیم کند. در حال حاضر، ایرانیانی که عازم آمریکا می‌شوند، ویزای خود را از سفارت این کشور در کشورهای ثالث و اغلب، همسایه دریافت می‌کنند. آنچنان که سفارت مجازی آمریکا برای ایرانیان هم اعلام کرد بیشتر ایرانیانی که از این سفارتخانه مجازی بازدید کرده و امور کنسولی خود را از طریق سفارت مجازی آمریکا پیگیری می‌کنند از «آی پی» کشورهایی به‌جز ایران استفاده می‌کنند. اهمیت بازگشایی خط پروازی ایران و آمریکا هم در ترمیم بخشی از روابط کنسولی دو کشور است اما باید دید این روابط در چه اندازه‌ای برقرار خواهد شد. حالا با قوت‌گرفتن امکان ایجاد خط پروازی مستقیم ایران- آمریکا بار دیگر گمانه‌زنی‌ها درباره ارتباط این دو کشور شدت می‌یابد چراکه پرواز مستقیم ایران - آمریکا پروازی دوطرفه است و باید دید با توجه به مشکلات اخذ ویزا آیا امکان استفاده از این خط هوایی برای عموم امکان‌پذیر است یا این خط هوایی ویژه ایرانیان مقیم آمریکاست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.