|

تجربه اخلاقی در زندگی روزمره

لحظه مواجهه تجربه زندگی روزمره با پدیدارهای اخلاقی نقشی بسیار مهم در زندگی روزانه ما دارد. زندگی بدون پدیدارهای ادراکی شاید کسل‌کننده باشد اما به زعم بسیاری از پدیدار‌شناسان ارزش زیستن دارد درحالی که بدون تجربه‌های اخلاقی حتی ارزش زیستن هم ندارد. از این رو در ساده‌ترین و مقدماتی‌ترین تبیین از تجربه‌های اخلاقی می‌توان درست و نادرست به‌نظررسیدن یا خوب و بد احساس‌شدن پدیدار‌ها را «پدیدارهای اخلاقی» نامید؛ گرچه تجربه‌های اخلاقی برای ارزش‌دادن به زندگی فردی، نقش محوری و اساسی دارد. از آنجایی که تجربه‌های اخلاقی از منظر اول‌شخص، پدیدار می‌شوند از این رو بررسی چیستی و ساختار و چگونگی به‌بارنشستن مولفه‌های تجربه یا پدیدارهای اخلاقی را پدیدار‌شناسی اخلاق نام می‌نهند که ریشه در سنت فلسفی پدیدار‌شناسی دارد. کتاب «تمهیدی بر پدیدارشناسی اخلاق» مجموعه‌مقالاتی است که با نگاه «ماندلباوم» نوشته شده‌اند و نویسندگان این مقالات با اشاره به پدیدار‌شناسی در سنت تحلیلی به‌سراغ نظراتی رفته‌اند که به بسط مبانی نظری پدیدار‌شناسی اخلاق، مانند چیستی، حیطه و چگونگی امکان آن پرداخته‌اند و به بحث‌های بسیار جدی‌ای اشاره می‌کنند که در دهه اخیر برای صورت‌بندی مبانی پدیدار‌شناسی اخلاق در سنت تحلیلی صورت گرفته است. این کتاب که با پیشگفتاری از مارک تیمنس آغاز می‌شود، مباحث مختلفی را درباره پدیدار‌شناسی اخلاق با دیدگاهی متفاوت بیان می‌کند. مارک تیمنس‌ در پیشگفتار این اثر چنین آورده است: «پدیدار‌شناسی اخلاق بررسی حالات ذهنی بالفعل دارای محتوای اخلاقی است که از طریق درون‌نگری قابل دسترسی‌اند. همچنین اصطلاح پدیدار‌شناسی اخلاق عنوان فلسفه اخلاقی است که در سنت پدیدار‌شناختی به‌ آن پرداخته می‌شود، ‌سنتی که با هوسرل آغاز شد و با فیلسوفانی همچون مارکس شلر، ‌ادامه یافت.» از موضوعات طرح‌شده در این اثر می‌توان به «پدیدارشناسی اخلاق و نظریه اخلاقی»، «آیا پدیدارشناسی اخلاقی یکپارچه است؟»، «تنوع‌پذیری و پدیدارشناسی اخلاق»، «موضوعات بنیادی پدیدارشناسی اخلاق»، «تمهیدی بر هر پدیدارشناسی اخلاق آینده»، «پدیدارشناسی فضیلت»، تفکرکردن درمقابل تصمیم‌گرفتن، حوزه‌های حکم اخلاقی، حجیت هنجاری و‌ پدیدارشناسی اخلاق احساس‌گرا درمقابل عقل‌گرا اشاره کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.