|

مواضع متناقض «اوباما»

ترجمه: سودابه رخش

پرزیدنت اوباما در سخنرانی روز سه‌شنبه خود در سازمان‌ملل‌متحد، این سازمان را به اقدامی علیه سوریه فراخواند. صحبت‌هایش موثر اما متناقض بود. درخواست او برای اقدام فوری سازمان‌ملل آن‌هم پس از دوسال جنگ در سوریه و دو سخنرانی ملایم‌تر پیشینش در این سازمان کمی غیرماهرانه بود. نظرات اوباما در مورد سوریه در سازمان‌ملل دو تناقض داشت؛ تناقض اول مربوط به سخنرانی‌های گذشته اوباما در سازمان‌ملل و دیدگاه بسیار متفاوت او در مورد جنگ و چگونگی سروسامان‌دادن به آن بود. پیش از این اوباما از هیچ‌کدام از اقدامات نظامی و دیپلماتیکی حمایت نمی‌کرد که امروز برای او آنقدر حیاتی است و دنبال نکردن آن از سوی سازمان‌ملل، مشروعیت این سازمان را تضعیف می‌کند. تناقض دوم در دو هدف اوباما در مورد سوریه بود: تحت فشار قرار دادن اسد برای سلاح‌های شیمیایی‌اش و پایان دادن به جنگ. این به تضادی اساسی‌تر منجر می‌شود: اوباما فشار برای عدم استفاده از سلاح شیمیایی را با پایان جنگ درهم می‌آمیزد و می‌گوید: ما می‌توانیم هر دو را همزمان انجام دهیم. اما او با اقدامات ضدونقیض پیگیر این دو هدف است. برای روشن‌شدن ماجرا باید بگویم این نوشته برای این نیست که بگویم اوباما ریاکار یا به‌نحوی دروغگو است. اما او در تلاش است که سازمان‌ملل را به سمت یک اقدام دشوار و غیرمحبوب هدایت کند و همچنین این سازمان را به سمت دو فرم بسیار متفاوت برای این اقدام تحت فشار قرار دهد. اینها اهداف بسیار دشواری هستند و در کنار آن تغییر موضع اوباما کاملا آشکار است. فقط یک‌سال پیش اوباما در سازمان‌ملل گفت: ما باید تنها در کنار سوری‌هایی بایستیم که به چشم‌اندازهای متفاوت باور دارند. در همان زمان اگرچه از سلاح شیمیایی استفاده نشده بود اما جنگ به اندازه کافی خشونت‌آمیز بود و کشتار زیادی که امروز اوباما آن را دلیلی برای اقدام علیه سوریه می‌داند، صورت گرفته بود. با این حال اوباما در سخنرانی پیشین خود درخواست اقدامی نکرد و مثل این‌بار هیچ بیانیه‌ای نداد که مشروعیت سازمان‌ملل را زیر سوال ببرد. اوباما هشدار داد که اگر شورای امنیت قطعنامه‌ای برای فشار بر اسد در راستای تحویل سلاح‌های شیمیایی‌اش صادر نکند، نشان می‌دهد که این سازمان نمی‌تواند به اساسی‌ترین وظیفه خود عمل کند. سخنرانی‌های قبلی اوباما از زمان شروع جنگ - 2011و2012- تا حدودی درخواست امروز او برای اقدام جدی علیه سوریه را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد. شما می‌توانید در توجیه رویکرد متفاوت اوباما استدلال کنید که اتهام استفاده اسد از سلاح شیمیایی در روز 21آگوست همه‌چیز را تغییر داد. اما اوباما علت درخواستش برای اقدام جدی را نه‌تنها سلاح شیمیایی بلکه فرقه‌گرایی روبه‌رشد، خطر بی‌ثباتی منطقه، افراط‌گرایی و هزینه‌های گزاف انسانی جنگ عنوان کرد. تمام این مسایل سال گذشته هم وجود داشت و اوباما حالا علاوه‌بر نابودی سلاح‌های شیمیایی، پایان جنگ را هم خواستار است که به نظر می‌رسد سال گذشته آنقدرها برای او اهمیتی نداشته است. هدف اوباما در سوریه روی کاغذ بسیار ساده است. اول، او می‌خواهد هنجارهای بین‌المللی علیه استفاده از سلاح شیمیایی را تقویت کند؛ هنجارهایی که به‌عقیده او اسد با استفاده از سلاح شیمیایی علیه غیرنظامیان در 21آگوست آن را نقض کرده است. دوم، او از اسد می‌خواهد در روند مذاکرات صلح با مخالفان، قدرت را داوطلبانه کنار بگذارد. مشکل زمانی است که اوباما چگونگی رسیدن به این اهداف را توضیح می‌دهد. او روز سه‌شنبه در سازمان‌ملل گفت که «تهدید نظامی می‌تواند اسد را وادار به تحویل سلاح‌های شیمیایی‌اش کند»، اما همان نیروی نظامی نمی‌تواند جنگ را پایان دهد. او از یک‌سو گفت: «من باور نمی‌کنم که اقدام نظامی چه در داخل سوریه و چه توسط نیروهای خارجی بتواند به تحقق صلحی پایدار منجر شود.» اما از دیگرسو گفت که تنها تهدید به حمله نظامی اسد را مجبور به تحویل سلاح‌های شیمیایی‌اش می‌کند. در یک نتیجه‌گیری منطقی می‌توان اینطور استدلال کرد که جهان باید به‌طور جداگانه به‌دنبال این اهداف باشد. مشکل اینجاست که اوباما پیگیری این اهداف را باهم مرتبط می‌داند و بر این باور است که هر دو مکمل یکدیگرند. برخی تحلیلگران بر این باورند که برای مجبور کردن اسد برای نشستن پای میز مذاکره و تحویل داوطلبانه سلاح‌های شیمیایی، اوباما باید از تهدید جدی اقدام نظامی یا حتی اقدام نظامی استفاده کند. برخی دیگر ممکن است بگویند پایان دادن به جنگ از دست اوباما خارج است و اگر او واقعا صادق بود باید این نکته را در سخنرانی‌اش جا نمی‌داد. اینها موارد معقولی است اما اوباما احتمالا نظر دیگری داشته است.
منبع: واشنگتن‌پست

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.