چاپ پنجم «داستانهای کوتاه» کافکا
روزنههای امید در دل بینهایت آشفتگی
ترجمههای «علیاصغر حداد» از ادبیات آلمانی در شمار معتبرترین ترجمههای ادبی این سالها به شمار میروند. در میان کارهای حداد، ترجمه آثار داستانی کافکا از جمله مهمترین ترجمههای اوست که بهصورت یک پروژه انجام شده و شامل آثاری مثل «مسخ»، «محاکمه»، «آمریکا»، «قصر» و «داستانهای کوتاه» میشود. به تازگی چاپ پنجم «داستانهای کوتاه» کافکا با ترجمه حداد و توسط نشر ماهی منتشر شده است. داستانهای کوتاه کافکا، شامل مجموعه آثاری است که در زمان حیات کافکا و نیز پس از مرگ او به این نام شناخته شدهاند. علیاصغر حداد درباره این آثار در پیشگفتار کتاب نوشته: «اصولا کاربرد مفاهیمی همچون داستان یا قصه در مورد بخش اعظمی از نوشتههای کوتاه کافکا چندان خالی از اشکال نیست، زیرا این آثار اشکال ادبی دیگری همچون حکایت و تمثیل را هم دربر میگیرد. از سوی دیگر عنوان «مجموعه آثار منثور» هم در این مورد نمیتواند کاملا مصداق داشته باشد، زیرا بسیاری از نوشتههای موجز، یادداشتها و نیز برخی نوشتههای انتقادی نویسنده در این مجموعه نیامده است. البته بخشی از این آثار، بهویژه آنهایی که با گزینش خود کافکا در زمان حیات او منتشر شد، کاملا در
حوزه داستان به مفهوم عام آن میگنجد. از جمله این آثار میتوان از آتشانداز که کافکا بعدها از آن بهعنوان فصل نخست رمان آمریکا بهره گرفت، از حکم، مسخ، در سرزمین محکومان و... نام برد». داستانهای بهجامانده از کافکا، آن بخش از آثار او را دربر میگیرد که «ماکس برود» از میان دستنوشتههای دوست فقید خود گردآوری کرد و به مرور به چاپ رساند. برخی از این آثار کاملاند، برخی حال و هوایی طرحگونه دارند و برخی ناتماماند. بیشتر آثار بهجامانده از کافکا در دفاتری به قطع وزیری یا روی کاغذ یادداشت طرحریزی شدهاند بیآنکه ویرایش نهایی شده باشند و ازاینرو انتشار این آثار چندان ساده نبوده است. با این حال ماکس برود در ویرایش و تنظیم این آثار به شیوهای عمل کرده که مورد قبول کافکا بوده است. کافکا وصیت کرده بود نوشتههای چاپنشدهاش سوزانده شوند. اما ماکس برود از انجام این کار سر باز زد و به این ترتیب بخشی از مهمترین آثار قرن بیستم را از نابودی نجات داد. حداد در مورد این وصیت کافکا مبنی بر سوزاندن آثارش نوشته: «رفتار تردیدآمیز کافکا در نقد نوشتههای خود و حتی امتناع از انتشار آنها نشانگر ناخشنودی او از خویشتن خویش است.
اما همین ناخشنودی زمینهساز آفرینش آثاری شد که در اهمیت آن هرچه گفته شود کم است». خود کافکا در یک نامه درباره انتشار دفتری با نام «تاملات» مینویسد: «این مجموعه تا بخواهی نامنظم است، با این همه این نوشتهها روزنه امیدی هستند در دل بینهایت آشفتگی و برای دیدن هر چیز باید کاملا به آن نزدیک شد. بنابراین، اینکه تو نمیدانی چگونه با آن برخورد کنی برای من کاملا قابل درک است. به امید آنکه در ساعتی خوش و رخوتناک کتاب تو را به سوی خود بکشد. اینکه کسی با این کتاب انس نخواهد گرفت برای من روشن بود و هست. پول و زحمتی که ناشر اسرافکار به عبث گردن من گذاشت، کماکان آزارم میدهد. انتشار کتاب امری کاملا تصادفی بود. شاید یک وقتی سر فرصت همهاش را برایت بازگو کنم. امکان نداشت با چشم باز تن به این کار بدهم...». «آتشانداز»، «جلوی قانون»، «شغالها و عربها»، «مسافر»، «تیرهروزی»، «مسخ»، «گراکوس شکارچی» و... برخی از داستانهاییاند که در کتاب «داستانهای کوتاه» کافکا به چاپ رسیده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.