|

گام بزرگ دموکراسی

مريم اميري

چهارمین انتخابات پارلمانی کردستان عراق با دو امید مهم آغاز شد: امید به دموکراسی و امید به تغییر. از این‌رو می‌تواند مهم‌ترین اتفاق سیاسی اقلیم کردستان در تاریخ خودمختاری آن باشد و شاید شکل سیاست‌ورزی را در شمال عراق تغییر دهد. یکی از جنبه‌های متفاوت این انتخابات نسبت به گذشته این است که برای نخستین‌بار دو جریان بزرگ سیاسی کردستان عراق در رقابت با هم به‌میدان آمده‌اند و همین امید به دموکراسی را برای کردها افزایش داده است. در انتخابات گذشته، «حزب دموکرات کردستان» به رهبری مسعود بارزانی و «اتحاد میهنی کردستان» به رهبری جلال طالبانی، همیشه فهرست مشترکی ارایه می‌دادند. ولی این‌بار فهرست جداگانه دارند و این امر به احزاب کوچک‌تر فرصت تاثیرگذاری سیاسی می‌دهد. به گزارش خبرگزاری آلمان، سخنگوی حزب دموکرات کردستان می‌گوید: «این انتخابات گامی بزرگ در راستای دموکراسی در کردستان است.» جمله سخنگوی حزب دموکرات از این جنبه نیز درست است که این کار فرصت انتخاب واقعی را به کردهای عراق می‌دهد، زیرا ائتلاف دو حزب دارای هژمونی انتخابات پارلمانی اقلیم کردستان را تقریبا ناکارآمد کرده بود. اكنون مردم امیدوارند انتخابات تغییرات واقعی به‌دنبال داشته باشد. مثلا در سال 2009، اتحاد این دو حزب 59کرسی پارلمان را به‌دست آورد. حزب بعدی حزب نوپای «تغییر» بود که با اختلاف بسیار 25 کرسی به‌دست آورد. سایر گروه‌ها و احزاب به عدد انگشتان دست هم کرسی نگرفتند. از سوی دیگر در انتخابات روز گذشته، جنبش «گوران» (حزب «تغییر») به رهبری نوشیروان مصطفی، به مشارکت بیشتر در عرصه سیاسی امید زیادی بسته است. این حزب در سال ۲۰۰۶ از اتحادیه میهنی کردستان در اعتراض به «فساد اصلاح‌ناپذیر این حزب» انشعاب کرد. جنبش گوران خود را مدافع آزادی و دموکراسی می‌داند و از مخالفان سرسخت فساد و قبیله‌گرایی در عراق و منطقه کردستان است. با این همه به‌دست‌آوردن تعداد تاثیرگذاری کرسی پارلمانی توسط این جنبش، چندان محتمل نیست. دو حزب اسلامی نیز در رقابت‌های انتخاباتی شرکت کرده‌اند. «اتحاد اسلامی کردستان» و «لیگ اسلامی» امیدوارند بر میزان آرای آنها افزوده شود. مبارزه انتخاباتی از 28 آگوست آغاز شد و تا 17 سپتامبر ادامه داشت. خشونت‌های پیشاانتخاباتی به طرز بی‌سابقه‌ای کم بود و زنان امیدوارند بتوانند کرسی‌های بیشتری به‌دست آورند. حدود سه‌میلیون شهروند اقلیم خودمختار کردستان به‌پای صندوق‌های رای فراخوانده شده‌اند تا از میان هزارو۱۲۹ کاندیدای مجلس ۱۱۱ نفر را برای پارلمان اقلیم خودمختار کردستان انتخاب کنند. مسیحی‌ها، ترکمن‌ها و ارمنی‌ها به‌عنوان اقلیت 11 کرسی خواهند داشت و 30‌درصد کرسی‌های مجلس نیز به زنان اختصاص یافته است. ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- حزب دموکرات کردستان: حزبی که پی‌ آن در مهاباد ایران در سال ۱۹۴۶ ریخته شد، به حزب مادر کشور همسایه کردستان عراق تبدیل شد که بیشتر جریان‌های سیاسی کرد پس از آن از درون این تشکیلات زاییده شدند. از سال ۱۹۹۱ و آزادسازی کردستان، حزب نقش محوری در سیاست‌های داخلی مناطق کردنشین ایفا کرد. با سقوط صدام و فدرالیسم کردستان، بارزانی و سایر رهبران حزب، اداره‌کنندگان حکومت خودگردان شدند. پایگاه‌های سنتی حزب دموکرات کردستان دهوک و اربیل است که در آنها حزب از پشتیبانی مردم و نیروهای حامی بهره‌مند است. اتحادیه میهنی کردستان: انشعاب جناح چپ حزب دموکرات به رهبری جلال طالبانی در ۱۹۷۵ منجر به تشکیل دومین تشکیلات گسترده در کردستان عراق شد که پرچم‌دار سوسیال - دموکراسی در برابر ناسیونالیسم بورژوایی حزب دموکرات به حساب می‌آید. با سقوط صدام «مام جلال» اولین رییس کرد جمهوری عراق شد و اتحادیه توانست از موقعیتی ممتاز در سطح کشوری و منطقه‌ای برخوردار شود. سلیمانیه قلب اتحادیه محسوب می‌شود و به شکلی سنتی طرفداران اتحادیه به آنجا تعلق دارند. جنبش تغییر: انشعاب «نوشیروان مصطفی» و تشکیل فهرست تغییر در سال ۲۰۰۶ پایان سیستم دوحزبی در کردستان عراق به حساب می‌آید. فساد گسترده اداری و نارضایتی عمومی از گردش قدرت میان دو حزب اصلی موجب حمایت گسترده از این حزب لیبرال-فدرالیست شد و حزب توانست از خود نمایشی نسبتا درخشان را در انتخابات پارلمانی نشان دهد. هرچند در عمل حزب «گوران» کار چندانی در تغییر وضع موجود نتوانست انجام دهد و اقبال عمومی رفته‌رفته از آن رو گرداند. انتخابات پیش‌رو محک مناسبی برای جریانی است که تغییر را با پرچم آبی سرلوحه قرار داده است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.