|

یادداشت حسن روحانی در «واشنگتن‌پست»:

به تعهد سازنده با جهان پایبندم

حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران یادداشتی برای ستون آزاد روزنامه «واشنگتن‌پست» منتشر کرده و رهبران جهان را به همکاری و تعامل فراخوانده است. این ستون همیشه میزبان مقامات بالای کشورهاست. اما حسن روحانی اولین مقام ایرانی است که در آن یادداشت می‌نویسد. متن یادداشت به شرح زیر است: سه‌ماه قبل، خط‌مشی «تدبیر و امید» من با استقبال گسترده مردمی مواجه شد. ایرانیان از رویکرد من در امور داخلی و بین‌المللی حمایت کردند، چراکه شاهد بودند مدت‌ها از آن فاصله گرفته بودیم. من به جامه‌عمل‌پوشانیدن به تعهد‌هایی که به مردم داده‌ام - شامل تعهد سازنده با جهان - پایبند هستم. جهان تغییر کرده است. سیاست‌های بین‌المللی دیگر یک معادله تک‌مجهولی نیست، بلکه به زمینه‌ای چندبعدی تبدیل شده که در آن گاهی همکاری و رقابت به‌طور همزمان ظهور می‌کنند. دوره جنگ‌های خونین سپری شده است. از رهبران جهان انتظار می‌رود که تهدید‌ها را به فرصت‌ها تبدیل کنند. در جهان جدید، جامعه بین‌المللی با چالش‌های زیادی مواجه است - تروریسم، تندروی، مداخله نظامی خارجی، قاچاق موادمخدر، جرایم سایبری و تهاجم فرهنگی - که همه آنها در چارچوبی جا دارد که استفاده از زور و قدرت سخت را تشدید می‌کند. ما باید به پیچیدگی موضوعات پیش‌رو توجه داشته باشیم تا آنها را حل کنیم. تعریف من از تعامل سازنده را مورد توجه قرار دهید. در دنیایی که سیاست‌های جهانی دیگر یک معادله تک‌مجهولی نیست، دنبال کردن منافع بدون درنظرگرفتن منافع طرف مقابل دیگر کارایی ندارد یا نباید داشته باشد. یک رویکرد سازنده در دیپلماسی به این معنی نیست که از حقوق خود دست بکشیم. این به معنی تعامل با طرف مقابل برمبنای موقعیت مساوی و احترام متقابل به‌منظور حل نگرانی‌ها و دستیابی به اهداف مشترک است. به بیان دیگر، نتیجه برد - برد، نه‌تنها مطلوب است، بلکه قابل دستیابی است. یک تفکر جنگ سردی به ضرر همه تمام می‌شود. متاسفانه، یکجانبه‌گرایی همچنان بر رویکردهای سازنده سایه می‌افکند. امنیت به بهای ناامن‌کردن دیگران و با پیامدهای فاجعه‌بار دنبال می‌شود. با گذشت بیش از یک دهه از حمله تروریستی 11 سپتامبر و در گرفتن دو جنگ، القاعده و دیگر گروه‌های تندرو همچنان خرابی به‌بار می‌آورند. سوریه، گوهر تمدن، به صحنه‌ای برای یک درگیری اندوه‌آور شامل حمله شیمیایی تبدیل شده که ما به‌طور قوی آن را محکوم می‌کنیم. در عراق، 10سال پس از حمله نیروهای تحت رهبری آمریکا، هنوز هم روزانه ده‌هانفر جان خود را بر اثر اغتشاش‌ها از دست می‌دهند. افغانستان نیز وضعیت مشابهی دارد و به یک خونریزی بی‌پایان تبدیل شده است. رویکرد یکجانبه که به نیروهای بی‌رحم ارج می‌نهد و ناآرامی به‌بار می‌آورد، در حل موضوعات پیش‌روی همه ما مانند تروریسم و تندروی، به‌طور روشن ناکارآمد است. من می‌گویم همه، چراکه هیچ‌کسی نمی‌تواند از درگیری‌های ناشی از تندروی در امان بماند، هرچند که ‌هزاران‌مایل با آن فاصله داشته باشد. آمریکایی‌ها 12سال قبل با این واقعیت از خواب بیدار شدند. رویکرد من در سیاست خارجی، حل موضوعات با توجه به دلایل پدیدآورنده آنهاست. ما باید با هم همکاری کنیم تا به رقابت‌های ناسالم و مداخله که زمینه را برای اغتشاش و دور شدن ما از یکدیگر فراهم می‌کند، پایان دهیم. همچنین باید به مساله هویت به‌عنوان یکی از مسایل مطرح در تنش‌ها و فراتر از خاورمیانه، توجه کنیم. در کانون آنها، درگیری‌های بدطینت در عراق، افغانستان و سوریه؛ فراتر از ماهیت هویتی این کشورها و نقش آنها در منطقه ما و جهان است. دامنه هویت تا برنامه‌های هسته‌ای صلح‌آمیز ما نیز گسترانیده می‌شود. برای ما، دستیابی به چرخه سوخت هسته‌ای و انرژی هسته‌ای، به‌معنی ایجاد تنوع در منابع انرژی است. ایرانیان خواستار وقار و احترام و جایگاه خود در جهان هستند. بدون درک نقش هویت، بسیاری از مسایلی که با آنها مواجه هستیم، حل‌نشده باقی می‌مانند. من به روبه‌روشدن با چالش‌های مشترک برمبنای یک رویکرد دولبه‌ای متعهد هستم. نخست، ما باید برای برقراری دیالوگ ملی چه در سوریه و چه بحرین، دست‌به‌دست هم بدهیم. ما باید فضایی ایجاد کنیم که مردم منطقه بتوانند در مورد سرنوشت خود تصمیم بگیرند. به‌عنوان بخشی از این روند، من آمادگی دولتم را برای کمک به تسهیل دیالوگ بین دولت و معارضان در سوریه، اعلام کرده‌ام. دوم؛ ما باید به بی‌عدالتی‌های گسترده و رقابت‌هایی که تنش‌ها را تشدید می‌کنند، پایان دهیم. جنبه کلیدی تعهد من به فعل و انفعال سازنده شامل تلاش برای تعامل با همسایگان و دیگر کشورها به منظور شناخت و ایجاد راه‌حل‌های برد - برد است. ما و شرکای بین‌المللی باید زمان زیادی - شاید زمانی خیلی زیاد - را صرف بحث در مورد موضوعاتی کنیم که نمی‌خواهیم، نه آن چیزهایی که می‌خواهیم. این تنها منحصر به وضعیت بین‌المللی ایران نمی‌شود. در فضایی که بخش قابل توجهی از سیاست خارجی نتیجه مستقیم سیاست‌ داخلی است، تمرکز بر آنچه که دیگری نمی‌خواهد، راهی آسان برای خروج از معماهای دشوار پیش‌روی بسیاری از رهبران جهان به شمار می‌رود. توضیح اینکه آنچه طرف مقابل می‌خواهد، نیازمند جسارت بیشتری است. پس از 10سال گام به پس و پیش‌نهادن، آنچه همه طرف‌ها در ارتباط با پرونده هسته‌ای ما نمی‌خواهند، روشن است. پویایی مشابهی نیز در رویکردهای رقابتی در قبال سوریه وجود دارد. این رویکرد می‌تواند در تلاش‌ها برای جلوگیری از تبدیل مناقشه‌های سرد به گرم موثر باشد. اما برای عبور از بن‌بست‌ها، مساله سوریه، برنامه هسته‌ای کشور من یا روابطش با ایالات متحده، باید هدف عالی‌تری را نشانه بگیریم. به جای تمرکز بر اینکه چه کنیم تا از وخیم‌ترشدن اوضاع جلوگیری کنیم، باید در مورد اینکه برای بهترشدن اوضاع چه می‌توان کرد، فکر و گفت‌وگو کنیم. برای انجام این کار، باید شجاعت اعلام آنچه که می‌خواهیم را، داشته باشیم. باید به‌طور شفاف و محترمانه خواسته‌هایمان را مطرح کنیم و تمایل سیاسی را پشتوانه اقدامات لازم قرار دهیم. این تعبیر من از تعامل سازنده است. در حالی که تهران را به مقصد نیویورک برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل، ترک می‌کنم، از همتایانم می‌خواهم از فرصت ناشی از انتخابات اخیر ایران استفاده کنند. من آنها را تشویق می‌کنم تا از اختیار برای تعامل محتاطانه که مردم من به من داده‌اند، بهره برده و به درستی به تلاش‌های دولت من، به منظور حضور در دیالوگ سازنده پاسخ دهند. از آنها می‌خواهم دید خود را فراتر برده و به اندازه کافی شجاعت داشته باشند که به من بگویند چه می‌بینند؛ اگر نه، در قبال منافع ملی و مشروعیتشان و در برابر کودکانمان و نسل‌های آینده پاسخگو باشند. -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- گزارش فیس‌بوکی «ظریف» از نیویورک محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران که برای حضور در مجمع عمومی سازمان‌ملل به نیویورک رفته، گزارش روز اول سفرش را در صفحه فیس‌بوک خود نوشته است. او از مراسمی نوشته که به ابتکار محمد خزاعی، سفیر ایران در سازمان‌ملل برگزار شده و «بیش از صدنفر از سفرای کشورها نزد ملل متحد و تعداد زیادی از مقامات عالیرتبه دبیرخانه سازمان حضور داشتند.» به نوشته ظریف، این برنامه در همان سالنی برگزار شده که شش‌سال قبل، اوایل تابستان 86 مراسم خداحافظی ظریف از نمایندگی ایران در سازمان‌ملل در آن برگزار شده ‌بود: «این بار هم اکثر نمایندگان دایم کشورهای همسایه، اروپایی، آسیایی، آفریقایی و آمریکای لاتین حضور داشتند. انصافا حضور سفرا بسیار گسترده بود و نشان علاقه دنیا به اصلاح روابط با ایران که امیدوارم با درایت به بهترین شکل مدیریت شود.» ظریف اضافه کرده: «نباید انتظار بیش از حد داشت. به هرحال اصلاح شرایط بین‌المللی کشور به زمان، تدبیر، صبر و اجماع داخلی نیاز دارد.» در ادامه حضور ظریف در روز ابتدایی مجمع‌عمومی سازمان‌ملل، «یان الیاسون»، قائم‌مقام دبیرکل ملل متحد به او خوشامد گفته؛ این دو از زمان مذاکرات برای پایان‌دادن به جنگ تحمیلی عراق علیه ایران با یکدیگر آشنایی دارند. وزیر خارجه به‌دلیل اختلاف زمانی ایران و آمریکا و حدود 15ساعت پرواز با مشکل بی‌خوابی مواجه بوده که چند جا در گزارش فیس‌بوکی‌اش به آن می‌پردازد: «من هم 20دقیقه‌ای -در خواب و بیداری!! - در مورد سیاست خارجی دولت تدبیر و امید و نگاه ما به جهان و روابط بین‌المللی صحبت کردم که مجموعا مورد استقبال حاضران قرار گرفت.» «در رزیدانس (همان اقامتگاه سفیر به خارجی!) برخی هماهنگی‌ها درباره برنامه سفر خودم و سفر هفته آینده دکتر روحانی داشتیم که این‌بار واقعا در خواب و بیداری و بیشتر در خواب انجام شد چون کم‌کم ساعت 2 بامداد به وقت تهران بود. بنابراین جناب سفیر اجازه دادند کمتر از یک‌ساعت استراحت کنم.» وزیر خارجه شام را با سفرای کشورهای همسایه در سازمان‌ملل متحد (عربستان، کویت، عراق، امارات، بحرین، آذربایجان، ارمنستان و افغانستان) گذرانده و در مورد این شب نوشته: «فرصت خوبی بود که درباره اهمیت روابط با همسایگان گفت‌وگو کنیم.» او گزارشش را که به‌واسطه بی‌خوابی، ساعت 2 صبح نوشته با برنامه‌های هفته آینده‌اش پایان داده است: «دوشنبه اجلاس شروع می‌شود و بر اساس برنامه‌ای که به من داده‌اند، روزی 12،10 ملاقات با وزرا باید انجام دهم. دوشنبه سنگین‌ترین روز ملاقات‌های من خواهد بود؛ در یک روز 14 ملاقات دارم (انشاءالله به برکت 14معصوم برای کشور نتایج مثبتی داشته باشد) با خانم اشتون و وزرای خارجه یونان، هلند، استرالیا، ایتالیا، انگلیس، سوییس، ژاپن، ترکیه، عمان، اسلواکی، کرواسی، گرجستان و بلغارستان. البته پس از ورود ریاست محترم جمهوری در غروب دوشنبه، بیشتر اوقات، ایشان را در ملاقات‌ها همراهی خواهم کرد.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.