حق دسترسی به آموزش و زخم کهنه مهاجران
حمیدرضا واشقانیفراهانی
هر سال نزدیک بازگشایی مدرسهها که میشود، زخم کهنه مشکلات آموزشی کودکان مهاجر دوباره سرباز میکند. کودکانی که به همراه خانواده درپی جنگ و ناامنی در افغانستان مجبور به رها کردن خانه و کاشانهشان شدهاند. بخشی از این مشکل مربوط به مبالغی است که خانوادهها -علاوه بر کمکهای اجباری به مدرسه- باید برای ثبتنام اتباع بیگانه در مدارس بپردازند و بخشی دیگر نیز مربوط به مساله اقامت رسمی است. بسیاری از این کودکان، حتی آنان که در ایران متولد شدهاند به دلیل ناتوانی خانواده در پرداخت هزینههای مربوط به صدور کارت و مجوز اقامت، از حق داشتن برگه و گواهی رسمی هویتی محروم هستند. حالا توهین و بدرفتاری که این کودکان به خاطر مسایل نژادی متحمل میشوند به کنار. امسال در جریان پیگیری و بررسی مشکلات کودکان و نوجوانان مهاجر، یکی از نوجوانان مهاجر با من تماس گرفت و خبر از مشکلی جدید داد: مساله ثبتنام کودکان مهاجر در هنرستانها. طبق بخشنامه رسمی نوجوانان مهاجر اجازه ندارند در هنرستانها تحصیل کنند، با این وجود سال گذشته در مواردی مدیران هنرستانها اقدام به این کار کردهاند و این نوجوانان پس از یک سال تحصیلی با مشکل ثبتنام
روبهرو شدهاند. جالب اینجاست که مسوولان امر، از این دانشآموزان خواستهاند با گذراندن امتحان تغییر رشته، سال تحصیلی آتی را در رشتههای نظری و ترجیحا علوم انسانی ثبتنام کنند. یکی از این نوجوانان را از نزدیک میشناسم و میدانم با وجود کسب نتایج خوب در سال اول دبیرستان، بر اساس علایقش، سال گذشته در هنرستان ثبتنام کرده است و حالا پس از یک سال تحصیل، به همراه دیگر دوستانش، مجبور است یا تحصیل را کنار بگذارد یا بپذیرد در رشته انسانی درس بخواند. رشته انسانی و در کل رشتههای نظری را دوست ندارد که هیچ، از همان بچگی سرش گرم کارهای فنی بوده است. از طرف دیگر با فرض اینکه این نوجوان و سایر نوجوانانی که این مشکل را دارند، با این تغییر رشته کنار بیایند، آیا پایه درسی قابل قبول و حداقلیای دارند که بتوانند از پس ادبیات تخصصی و عربی تخصصی سال سوم دبیرستان انسانی بربیایند؟ چنین انتظاری مانند آن است که از کسی که چیزی یادش ندادهایم بخواهیم امتحان بگیریم. با چنین برنامهای به نظر میرسد آموزش و پرورش هم باور کرده باشد که هنرستانها و رشته انسانی برای بیکار نبودن دانشآموزانی است که به دلایل مختلف نتوانستهاند معیارهای
مورد نظر نظام آموزشی را کسب کنند! وگرنه سادهانگارانه کسی را از هنرستان به رشته انسانی منتقل نمیکردند! دراینباره، باید از مدیران آموزش و پرورش پرسید،گیریم مدیرانی که این نوجوانان را ثبتنام کرده باشند مرتکب تخلف شدهاند، این نوجوانان چه گناهی دارند که باید پس از یک سال هزینه و رفتوآمد و درسخواندن، چیزی را که به علت آشنا نبودن با آن و تحصیل در شاخهای دیگر، نه میتوانند و نه دوست دارند انتخاب کنند؟ آیا مسوولان امر اگر در شرایط مشابه قرار بگیرند، دوست دارند چنین برخوردی با فرزندان خودشان شود؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.