|

تصادف، نتیجه سهم بالای حمل‌ونقل خودرویی

سعید صادقیه‌اهری . عضو هیات علمی دانشگاه علوم‌پزشکی اردبیل

مرگ و معلولیت انسان‌ها در جاده‌های ایران کهنه‌زخمی است که هرازچندگاهی با بروز یک تصادف با ابعادی بزرگ دهان باز می‌کند و پس از گفت‌وگوهای مدیریتی عموما به فراموشی سپرده می‌شود. سال‌هاست که برای تحلیل این وقایع از رویکردی ثابت با برآورد نقش عوامل انسانی، جاده و خودرو استفاده می‌شود. در کشور ما بیشترین تمرکز برای پیشگیری از این وقایع روی عامل انسانی است ولی نباید در سهم این عامل غیرواقع‌بین بود. متغیر جدیدی که باید بر این سه‌گانه انسان، جاده و خودرو افزود، عامل سیاستگذاری حمل‌ونقل است. وضعیت کشور ما از نظر ساختار کلی ناوگان حمل‌ونقل خاص و ویژه است. در کشور ایران سهم خودرو (سواری و اتوبوس) در حمل‌ونقل داخل و برون‌شهری بسیار بالا و سهم حمل‌ونقل ریلی به‌عنوان ایمن‌ترین روش حمل‌ونقل که برای عموم مردم هم در دسترس باشد بسیار ناچیز است. بر اساس برآوردها سالانه به‌ازای 10‌هزار وسیله‌نقلیه در ایران حدود 51 نفر فوت می‌شوند که آن رقم در کشورهای آذربایجان، تایلند و ترکیه به‌ترتیب 21، 10، هفت‌نفر است. این میزان تفاوت تنها با عامل انسانی قابل تبیین نیست و آنچه بارز است تاثیر سهم بسیار بالای حمل‌ونقل خودرویی با ایمنی ذاتی پایین آن است. شاید ایران از نادر کشور‌های با ترافیک سنگین بین شهری است که آسیب‌های جانی و مالی فراوانی را موجب می‌شود. آنچه باید انجام شود افزایش سهم مسافرت‌ها از طریق خطوط ایمن ریلی است ولی راهکار آن تشویق صرفا زبانی مردم نیست. شهروند زمانی از لذت سفر با خودرو شخصی خواهد گذشت که خطوط ریلی بین شهرهای کشور گسترده شود البته این تمام آن چیزی نیست که برای کاهش تعداد سفرهای خودرویی لازم است. بسیاری از شهروندان خودرو را به‌علت راحتی تردد در شهر مقصد برای سفر انتخاب می‌کنند و برای کاهش اثر این متغیر نیز نیازمند سیستم حمل‌ونقل عمومی داخل شهری مانند مترو در شهر‌های کشور هستیم. سیستم حمل‌ونقل شهری در بعضی کشورها مانند اسپانیا قدمت تقریبا یکصدساله دارد. بنابراین نباید احساسی با موضوع برخورد کردو این واقعیت را پذیرفت که تا زمانی که سهم خودرو در حمل‌ونقل کشوری بالاست نباید از وقوع تصادفی غم‌انگیز مانند تصادف اتوبوس‌ها در اتوبان قم - تهران تعجب کرد. مهم توجه فوری و جدی به گسترش حمل‌ونقل ریلی داخل و بین‌شهری در برنامه‌ها و اولویت‌های کشوری است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.