|

بیایید در «هاید‌پارک» شورش کنیم

اعتراض آزاد، در ساعاتی محدود

حسین موسوی

جاده، سریع‌السیر رو به شعله می‌رود/ بچه‌ها عصبانی هستند/ هیپی‌های چپی با اتومبیل‌های تازه‌شان/ زخم‌هایشان را توزیع می‌کنند/ تو بهتر است درها را از پس تاریکی قفل کنی/ آتش‌سوزی از یک جرقه شروع می‌شود/ بیایید در هاید‌پارک شورش کنیم/ من به‌دنبال شورش در هاید‌پارک هستم... این بخشی از ترانه «بچه‌های لوسِ کلاس‌پایین» است که ترانه‌ای برای هاید‌پارک سروده‌اند. هاید‌پارک نامی است که عام‌وخاص شنیده‌اند با افسانه‌های عجیب‌وغریب آن. پارکی برای اعتراض. پارکی برای تخلیه هیجانات سیاسی و غیرسیاسی، بدون داشتن تبعات آتی. شاید ترک‌های معترض استانبولی هم داشتن چنین پارکی را از ته دل آرزو می‌کردند. شاید روزی پارک گزی هم پارک اعتراض ترک‌ها لقب بگیرد. اما در آن سوی دنیا، هاید‌پارک در دل بریتانیا میزبان میلیون‌ها لندنی و غیرلندنی است که هر روز از آن دیدن می‌کنند. سوای مردم عادی که گاهی استراحت و گاهی کنجکاوی آنها را به این نقطه می‌کشاند، هستند گروه‌هایی که برای بیان اعتراضات خود به هاید‌پارک می‌روند و خواسته‌های خود را بیان می‌کنند. هاید‌پارک همچنین شاهد کنسرت‌های خیریه یا اعتراضی هم می‌شود. گاهی یک صندلی و یک تریبون می‌شود اعتراض کوچک تک‌نفره، گاهی حضور هزاران نفر در این پارک تبدیل به یک اعتراض بزرگ می‌شود. بیان عقاید و ابراز آن به هر شکلی در این پارک آزاد است و تا زمانی که شکل نابهنجار به خود نگرفته است تبعاتی نخواهد داشت. حضور نیروهای پلیس هم در این پارک صرفا برای برقرار کردن امنیت معترضان است. این پارک اما قوانینی نیز برای خود دارد که در اصلاحیه‌های اعمال شده از سال 1997 به این‌سو در کانالیزه‌کردن اعتراض‌ها موثر است. اعتراض‌ها از ساعت هفت تا 10شب آزاد است و پس از آن نیروهای پلیس اجازه برگزاری اعتراض‌ها را نخواهد داد مگر اینکه اجازه قانونی آن صادر شده باشد. وزارت کشور بریتانیا معمولا برای اعتراض‌های خارج از ساعت قانونی باید تصمیم بگیرد. در سال 2011 که اعتراض‌ها علیه دولت کامرون فراگیر شد و کشتن یک سیاهپوست توسط نیروهای پلیس این کشور همچون جرقه‌ای آتش اعتراض‌ها را بر افروخت، یکی از مشکلاتی که پلیس این کشور با آن مواجه بود، نبود قانونی بود که اجازه استفاده از باتوم و گاز اشک‌آور را به پلیس نمی‌داد. هرچند که بنا بر گفته رییس پلیس لندن با دیلی‌تلگراف، از نظرات فرماندهان اف‌بی‌‌‌ای ایالات‌متحده استفاده کرده و حتی به‌طور موقت جواز شلیک گلوله پلاستیکی را دریافت کرده بودند اما این قوانین برای هاید‌پارک صادق نبود. افزون بر این، در سایت حکومتی بریتانیا آمده است که حضور معترضان در ساعاتی که درهای این پارک برای عموم مردم باز نشده ممنوع است. این در حالی است که باید اذعان کرد هايدپارك تنها پذیرای بومی‌های معترض نیست. هرازگاهی معترضان دیگری نیز به این پارک رجوع می‌کنند و خواسته‌های خود را بیان می‌کنند. در بحبوحه درگیری‌های مردم بحرین با رژیم آل‌خلیفه در لندن، بحرینی‌های شیعه در این پارک گرد هم آمدند و خواستار برخورد با این حکومت شدند. مزایای این پارک به‌گونه‌ای است که در اعتراض‌های صورت گرفته به نتایج انتخابات مجلس در روسیه، دولت این کشور نیز تصمیم گرفت الگویی همچون هاید‌پارک را برای دو پارک موجود در مسکو به نام‌های «گورکی» و «سوکو لنیکی» پیاده کند. هرچند که در عمل به مرحله بهره‌برداری نرسید و این دو با همان قوانین سابق به موجودیت خود ادامه می‌دهند. حضور پارک‌های اعتراض در دنیا بسیار نادر است. هر چند که همین پارک‌ها هم برای بیان نحوه اعتراض دارای قوانین مخصوص به خود هستند. پارک سلطنتی «هاید» نیز از این قاعده مستثنا نیست. وزارت این کشور اجازه برگزاری هرگونه اعتراضی را در ساعت‌های یاد شده داده است. هر چند که در سایت این وزارتخانه آمده است که حضور هلیکوپترها و نیروهای ضدشورش با اجازه وزیر این وزارتخانه مجاز است. این مورد زمانی صادر خواهد شد که اعتراض‌ها از شکل عادی خارج شود و به رویکردهای «وندالیستی» برسد. در غیر این صورت وزیر کشور بریتانیا از محدودیت برخوردار است و نمی‌تواند با معترض‌ها برخورد کند. هاید‌پارک با وجود دریاچه‌ای به دو‌نیم تقسیم شده است همان‌گونه که ساعات حضور در آن هم به دو‌نیم تقسیم شده است. ساعات حضور مردم عادی و غیر آن. گفتنی است این پارک در 20ژوییه 1982 توسط ارتش آزادیبخش با دو بمب مورد حمله قرار گرفت که در پی آن یک نفر از مردم عادی و هشت‌نفر از گارد سلطنتی بریتانیا کشته شدند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.