وقتی که این «ما» مهمتر از آن «همه» میشود!
مهرداد حجتی . منتقد سینما
در شبی که خانواده بزرگ سینما بازگشایی «خانه»شان را جشن گرفته بودند، گروهی آنسوتر خواب راحت از چشمانشان گرفته شده بود. آنها از اینکه «امید» و «شادی» به «خانه سینما» بازگشته است چندان خرسند نبودند و شاید از همینرو با صدور بیانیهای غیرمتعارف، با مخاطب قراردادن خانواده بزرگ سینما «میهمانی پرشکوه» آنها را «باطل» اعلام کردند. آنها در بیانیهشان همکاران خود را «تسخیرکنندگان بیستوچند ساله سینما»، «دورو»، «رانتخوار»، «اختاپوس» و «گرسنه» نامیدند و یادآور شدند «مدیران ناآگاه، گرسنگی مزمن اهالی سینما را به بازی گرفتهاند!» و این در حالی است که در آغاز بیانیه از «بوی تعفن دورویی که فضای سینما را برداشته است» نیز سخن به میان آوردهاند! لابد از فرط عصبانیت یادشان رفته است که خودشان هم عضوی از این خانوادهاند و اگر از «دورویی»، «رانتخواری» و «گرسنه»گی این خانواده سخن میگویند، بیتردید خود را نیز با آن جمع زدهاند! مگر آنکه خواسته باشند خود را تافتهای جدابافته از این خانواده به حساب آورند که در این صورت خانواده سینما نیز لابد آنها را از خود به حساب نخواهد آورد و این همان تفرقهای است که از چند سال پیش با
بستهشدن «خانه سینما» ناقوسش به صدا درآمد و آن صدا پژواکی شد که تا به امروز همچنان طنین دارد. گروهی موسوم به «جامعه صنفی تهیهکنندگان» که نقشی محوری در تعطیلی «خانهسینما» داشتهاند، از رویکرد دولت جدید در حمایت از حقوق خانواده سینما ناخرسندند. آنها میخواهند همچون دولتهای نهم و دهم فقط به خواستههای آنها توجه شود و تنها آنها بهعنوان نمایندگان قانونی خانواده سینما به رسمیت شناخته شوند. خواستهای که از سوی رییس جدید سازمان سینمایی به نحوی با اغماض و متانت پاسخ داده شد. چنانکه آنها را نرنجاند و از خود نرماند اما عصبانیت ناشی از بازگشایی خانه سینما این گروه را از کوره بهدر برد تا جایی که عنان از کف میدهند و بزرگ و کوچک خانواده سینما را به باد تهمت و ناسزا میگیرند و از دم همه را «دورو» و «رانتخوار» خطاب میکنند! خانوادهای که بزرگان محترم و صاحبنامی همچون «عزتالله انتظامی»، «پرویز پرستویی»، «داریوش مهرجویی»، «ناصرتقوایی»، «عباس کیارستمی»، «بهمن فرمانآرا»، «مسعود کیمیایی»، «خسرو سینایی»، «کیانوش عیاری»، «رخشان بنیاعتماد» و دهها بزرگ دیگر را در خود دارد. دوریگزینی این گروه از جمع صمیمی خانواده و
احساس بیگانگی با آنها در طول این سالها باعث تولید کینه شده است تا آنجا که تصور میکنند با جماعتی «تسخیرکننده» و «گرسنه» طرفاند که باید حسابشان را از آنها سوا کنند؛ حسابی که البته در طول چند سال گذشته کاملا جدا شده بود. رییس پیشین سازمان سینمایی با «توجه ویژه» به این گروه، آنها را در حلقه خودیها قرار داده بود و سعی در صمیمیکردن روابط خود با آنها داشت. در همین جهت از تولیدات این گروه از تهیهکنندگان «حمایت ویژه» میشد و تا آنجا که ممکن بود در تصمیمگیریها نظر این گروه از تهیهکنندگان فایق بود. با روی کار آمدن دولت جدید و عزم برای «اعتدال» در امور، این گروه از چنین رویکردی برآشفتند. آنهایی که در این سالها به متفاوتبودن عادت کردهاند، دیگر نمیتوانند خود را با دیگران در یک عرض ببینند. آنها در طول این سالها هرگز در صف و نوبت نایستادهاند. پشت در ننشستهاند و به استغاثه چیزی دریافت نکردهاند. از همینرو اینک از همان جایگاهی با معاون وزیر سخن میگویند که پیشتر از آن، از همان جایگاه با دیگران سخن گفتهاند، جایگاهی خودخواسته که نه براساس لیاقت که براساس رابطه بنا شده است. آنها به خود اجازه میدهند رییس
جدید سازمان سینمایی را «مدیری ناآگاه» و «نابلد» بنامند. مدیری که «گرسنگی اهالی سینما را به بازی گرفته است»! آنها هم نشست مطبوعاتی او را تحریم میکنند و هم میهمانی شام او را. «جامعه صنفی تهیهکنندگان» با همان ادبیات مختص خودشان «پیوند رانتخواران با مدیران نابلد» را هم تبریک میگویند. آنها بیتوجه به قضاوت عموم، بیپروا به جنگ خانوادهای میروند که بسیارشان همچنان در نزد مردم محبوباند، به جنگ خانواده سینما. این همان خانوادهای است که در طول سالیان، مردم را در سالنهای نمایش فیلم، گریانده است، خندانده است، به اندیشه واداشته است و همچنان در کنارشان زندگی کرده است. این خانواده اینک به «خانه»خود باز گشته است تا در آن مأمن گزیند. آیا باز گروهی در تلاشند تا آن مأمن را برای این خانواده ناامن کنند؟ به راستی در این چند سالی که گذشت، نگاه این گروه خاص به فرهنگ و اخلاق اینگونه بوده است که در این بیانیه آمده است؟ آنها با همین ادبیات و با همین عصبانیت در فیلمهایشان با مردم حرف میزدهاند؟ بیآنکه پروای طردشدن از سوی مخاطب داشته باشند؟ این ادبیات هنجارشکن ریشه در کدام ايده و آیین دارد؟ آرمانی که بهدنبال آن هستند
کجاست؟ لابد شنیدهاند و شنیدهاید که «از کوزه همان برون تراود که در اوست».
والسلام
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.