|

حضور شهردار در کابینه؛چرا؟

علی نوذرپور . مدیر پیشین برنامه‌ریزی عمران وزارت کشور

پس از انتخابات شوراها در دوره چهارم، زمزمه حضور شهردار تهران در هیات دولت از سوی برخی از اعضای شورای شهر تهران شنیده می‌شود و در ضرورت این حضور صحبت می‌کنند؛ عمده دلایل این افراد را می‌توان به شرح ذیل دسته‌بندی کرد: 1- اهمیت مسایل شهر تهران و لزوم توجه هیات دولت به حل این مسایل؛ که در صورت حضور شهردار، توجه و ارایه راه‌حل برای رفع مشکلات، همواره یادآوری می‌شود. 2- همفکری و مشورت شهردار تهران به دولت در زمان طرح مسایل مربوط به شهرداری تهران موجب ارایه راه‌حل‌های واقع‌بینانه می‌شود. 3- کمک‌های مالی دولت به شهرداری با حضور شهردار در زمان مقرر پرداخت می‌شد و مشکلات مربوط به پرداخت هزینه‌های مترو با کارشکنی دولت مواجه نخواهد شد. اما در مقابل این حضور، موارد ذیل را نیز می‌توان برشمرد که عدم حضور را توجیه می‌کند: 1- در جلسات هیات دولت، بحث‌ها پیرامون مسایل وزارتخانه‌ها و رفع مشکلات مطرح‌شده توسط وزراست. حضور شهردار تهران در زمان طرح این مباحث چه کمکی به شهرداری یا در طرف مقابل برای دولت خواهد داشت؟ 2- مسایل شهرداری‌ها به‌ویژه شهرداری تهران در چه تعداد از جلسات هیات دولت قابل طرح است؟ و دولت چقدر زمان برای رسیدگی به مسایل شهرداری تهران خواهد داشت؟ در این صورت حضور شهردار تهران صرفا در جلساتی که مسایل مربوط به شهر تهران مطرح می‌شود، می‌تواند در راستای تبادل دیدگاه‌ها و نظرات مفید باشد و ضرورتی برای حضور در سایر جلسات نیست. 3- در صورت حضور شهردار تهران در هیات دولت، آیا این حق برای شهرداران کلانشهرهایی چون مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز و کرج نیز ایجاد نمی‌شود؟ آیا می‌توان ادعا کرد مسایل شهر تهران اهمیتی بسیار بیشتر از سایر کلانشهرها دارد؟ 4- از نظر حقوقی، شهرداری‌ها سازمان‌های عمومی غیردولتی هستند و از جنس قوه‌مجریه نیستند و ماهیتی کاملا متفاوت دارند. با توجه به سابقه حضور سنگین دولت در شهرداری‌ها تا قبل از تشکیل شوراها در کشور، آیا بازگشت شهردار به تهران، رجعت به گذشته نیست؟ درگذشته‌ که مدیریت شهری، دولتی بود و وزارت کشور مدیریت شهرداری‌ها را در غیاب شوراها برعهده داشت، حضور کرباسچی در هیات دولت، زمانی اتفاق افتاد که شوراها نبودند. 5- بر اساس قوانین فعلی کشور، وزارت کشور مدیریت عالیه شهرداری‌ها را برعهده داشته و وظیفه دارد که در هیات دولت، مشکلات شهرداری‌ها را طرح کرده و مصوبات موردنیاز برای حل آنها را از دولت اخذ کند. ضمنا در مواردی که نیاز هست، لوایح موردنظر تنظیم شده تا پس از تصویب در هیات دولت، به مجلس شورای اسلامی ارایه شود. در بررسی مسایل شهرداری‌ها، قاعدتا توجه ویژه‌ای به مسایل کلانشهرها از جمله تهران خواهد شد. بنابراین با حضور وزیر کشور به‌عنوان مدیر عالیه شهرداری‌ها چه نیازی به حضور شهردار تهران است؟ 6- حضور شهردار تهران در جلسات هیات دولت، صبغه سیاسی بودن شهرداری‌ها را پررنگ می‌کند و وسوسه حضور در کاخ ریاست‌جمهوری را برای شهردار تهران همواره زنده نگه می‌دارد. امری که در یادداشت قبلی به مضرات آن توجه داده شد. 7- برای رسیدگی به آن بخش از مسایل شهرداری‌ها که کمک دولت یا دخالت دولت را نیاز دارد، سازمانی تخصصی به نام سازمان شهرداری‌ها و دهیاری‌ها وابسته به وزارت کشور تشکیل شده است که به وزیر کشور برای طرح مسایل اساسی شهرداری‌ها در هیات دولت کمک می‌کند و در مواردی که نیاز باشد مقام مذکور به‌همراه وزیر کشور در جلسات دولت یا مجلس شورای اسلامی شرکت می‌کند. آنچه خلأ آن به‌صورت جدی مطرح هست، نبود «اتحادیه شهرداری‌ها» است؛ اتحادیه‌ای که امکان همفکری، همکاری و استفاده از تجارب و ظرفیت‌های شهرداری‌ها را برای یکدیگر فراهم می‌کند؛ اتحادیه‌ای که به‌صورت غیردولتی تعریف شده و امکان تعامل و بهره‌برداری از اتحادیه‌های مشابه در کشورهای همسایه و همچنین کشورهای اروپایی را فراهم می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.