|

آغازي براي ديالوگ فرهنگي اين‌سو و آن‌سو

سامان سليماني

«شيرکو بي‌کس» تنها يک شاعر نبود، متفکر و روشنفکري بود که با ابزار شعر، لايه‌هاي دروني و ناب ملتش را که به‌خوبي شناخته بود، به زبان آورد و در اين راه، با خلاقيت بي‌مانند و شناخت ژرفش از واقعيت‌هاي روز، در عين حالي‌که بسياري از لايه‌هاي تاريخي و ادبي جامعه‌اش را زنده و پويا ساخت، به نوگرايي نه‌تنها در فرم کاري‌اش، بلکه در افکار و سنت‌هاي غلط جامعه‌اش دست زد و با نگاهي پويا، مدرن و کاملا انساني مفاهيم حقوق بشري و انسان‌مدارانه را رواج داد و با زبان شعري ويژه‌اش، به بهترين شيوه ممکن انتشار داد. راجع به ويژگي‌هاي رفتاري، کاري و ادبي شيرکو بسيار گفته و نوشته‌اند، که شايد هنوز بسيار مانده است حق مطلب در اين زمينه ادا شود، آنچه مرا به نوشتن اين يادداشت واداشت هيچ‌کدام از اين ويژگي‌ها نبود، بلکه اثرات و بازتاب مرگ او بود. در بسياري از نوشته‌ها و تحليل‌ها، شيرکو را شاعر رنج‌ها و آلام ملتش، شاعر مقاومت و ايستادگي و شاعر زندگي و... لقب داده‌اند، هرچند تمام اينها درمورد شيرکو صادق است، اما به نظر من، ويژگي بارز، برجسته و مشترک در تمام آثار او و همچنين زندگي‌اش، اين بود که شيرکو شاعر آزادي بود و آنگونه که خود او در يکي از اشعارش مي‌گويد: «از شعرهايم اگر آزادي را جدا کنند، تمام سالم مي‌ميرد، من نيز» و البته اين ويژگي چنان در وجودش نهادينه شده بود که بعد از فوت نيز، تمام اطراف و اکناف را درنورديد و تاثيرات عميق خود را بر جاي گذاشت و مي‌گذارد. واقعيت اين است که ادبا و شعراي کرد، به درازاي تاريخ، خدمات فراواني به ادبيات ايراني داشته‌اند و ديالوگ و گفت‌وگوي ميان اين دو، همواره در مسير تاريخ جريان داشته است، شيرکو بي‌کس نيز از آن دسته شعرايي بود که به اعتراف بسياري از ادباي ايراني و غيرکرد، تاثير فراواني در ايران از خود به جاي گذاشته و بسياري در وادي شعر و ادبيات از او و شعرهايش آموخته‌اند. آنچه بعد از فوت شيرکو، برايم جاي تامل داشت، بازتاب اين خبر در ايران بود، به جرات مي‌توان گفت از معدود اتفاقاتي بود که در سطح تمامي رسانه‌هاي ايران، فارغ از هرگونه گرايش و سمت و سوي سياسي و فکري، به جد به آن پرداخته شد و علاوه بر انتشار اخبار مرتبط با اين اتفاق، تحليل‌ها، يادداشت‌ها و مقالات فراواني در سايت‌ها و روزنامه‌هاي کشور راجع به فوت امپراتور شعر نگاشته شد، اين رويداد، نشان‌دهنده وجود ظرفيت بالاي تعامل و همکاري و ديالوگ ميان اين دو فرهنگ غني است که متاسفانه تا حد زيادي هنوز بالفعل نشده است. اما اين رويداد، مي‌تواند سرآغازي باشد بر فعال‌ساختن اين انرژي و توان متقابل که امکان يک ديالوگ و همزيستي بسيار سودمند را به دنبال خواهد داشت و مي‌تواند سرمنشا بروز اتفاقات مبارک فراواني باشد. در راستاي همين هدف و با اين نگاه، تصميم به انتشار ويژه‌نامه‌اي در يادبود اين بزرگ‌مرد شعر گرفتم، که در آن، نخبگان هر دو سو، مشترکا در آن نقش داشته باشند، بعد از مشورت با دوستان عزيزم در روزنامه «شرق»و استقبال آنها از اين مساله، مطالب جمع‌آوري و آماده شد، که البته تعدادي از مطالب و نوشته‌ها از طرف خود اين دوستان آماده شده است، لازم به ذکر نيز خواهد بود که مطالب دوستان عزيزم، آقايان عطا نهايي، فرهاد شاکلي، هورامان وريا قانع، محمد کردو و ريبوار سيويلي به زبان کردي نگاشته شده بود و از طرف اينجانب به فارسي برگردانده شد. اميدوارم اين ويژه‌نامه و رويدادهايي که به ياد شيرکو بيکس بعد از فوتش در ايران اتفاق افتاد، سرآغاز به حرکت درآمدن مسير تعامل و گفت‌وگو و ديالوگ ميان انديشمندان و نويسندگان و ادباي کرد و ايراني باشد و آزادي؛ روياي هميشه زنده شيرکو بيکس، سرودي بخواند از جنس دوستي و همدلي و فهم متقابل.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.