|

واژه کابوس و واقعیت صحنه

جمشید مرادیان . مجسمه‌ساز

جهان متن در پس متن نیست بلکه در برابر خواننده است. از نظر ریکور فهمیدن متن مستلزم نوعی خویش‌فهمی در مواجهه با متن است. وی تاکید دارد که این امر به‌معنای تحمیل درک محدود ما بر متن نیست بلکه به این‌معناست که خود را به متن عرضه کنیم و خویشتن وسیع‌تری را از متن دریافت کنیم، (هرمنوتیک پل ریکور) وقتی بر جایگاه بیننده می‌نشینی در برابرت تابلوی بزرگی از فرنان لژه قرار دارد، لوله‌های فلزی، صفحه‌های خشن آهن، همه جهان جدید. لژه فتوریست ستایشگر صنعت و شهر و آدم‌های سازنده آن است. چند دقیقه بعد با تصاویری از بازیگران با بیانی همه گله از وضع موجود و شکایت و افشای برهوتی که امروز واقعیت جامعه پیشرفته صنعتی جلوه می‌کند تابلوی لژه تکمیل می‌شود. این ژیژک است یا فتوریسم. راز‌ گذار از معنا به مصداق در اول کار اینچنین به بوته تناقض می‌افتد و می‌پنداری به تماشای کیچی دیگر نشسته‌اید که می‌کوشد واژه کابوس را بر واقعیت صحنه منطبق کند، امری سخت، سیال و ناممکن، اما مطلب همه این نیست. با کنار رفتن این غول فلزی تازه رویا آغاز می‌شود. پرده که نیست، این خود نصف داستان است. تصویر دختری، آنچه بر صورتش جاری شده بخشی از لوازم آرایشش نیست چون ظاهر امر این را القا نمی‌کند. شاید این قطرات اشک وی باشد ولی به‌طور قطع بوی نفت‌خام می‌دهد اگر مشامی تیز داشته باشی. حال هذیان شروع شده. کلاژ مسایل نامتجانس که نویسنده و کارگردان سعی در تجانس‌بخشیدن به آن دارند، شاید هم نه. سلسله‌مراتب زورگویی که تجربه‌اش را همه دنیا از سر گذرانده‌اند، برای تاکید با ویدیو نشان داده می‌شود. مردمی گوناگون از آن دست که نیچه می‌خواست اما در نهایت مطیع و فرمانبردار آنچه نیچه نمی‌توانست بداند بر پرده‌ای سفید - هیچ پرده‌ای دیگر سفید نیست به گفته هابرماس. رضا حداد اما شهر و تکنولوژی‌اش را، روابط زورمدارش را و انسان‌های مختلف متلون‌مزاجش را، نظم از بالا به پایینش را و تفکر دوباره مستقرشده عمودی‌اش را به نمایش می‌نشیند. چرمشیر به عمق فاجعه‌ انسانی قرن اشاره دارد؛ بی‌هویتی را می‌بیند که می‌رود با برندها برای خود اعتباری کسب کند، اتفاقا در میان این‌همه نور و موسیقی و تکنیک به ظلمت اشاره دارد؛ ظلمتی از آن دست که بابک احمدی می‌گوید. نزد انسان‌هایی که همه رژیم دارند تا زمانی‌که از بالا برایشان غذایی مهیا شود. آنگاه می‌بینی بی‌تعجب همه آن غذای یکسان را می‌بلعند و آب از آب تکان نمی‌خورد. آندره برتون می‌گفت اثر هنری مانند کارهای ماکس ارنست باید واقعه‌ای باشد، حادثه‌ای باشد که بر تماشاگر نازل می‌شود، چرمشیر و رضا حداد این واقعه را به مقدار زیادی آفریدند، توان تکنیکی فوق‌تخصصی که اینجا کمتر می‌توان سراغ داشت. کارگردانی حداد دارد جان می‌گیرد ادامه کارش با چرمشیر نوید کارهای بعید را به تماشاگر می‌دهد. به امید موفقیت «بعید».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.