|

نشست «جایگاه سینمای ایران در تاریخ سینما پس از ۱۰۰سال» برگزار شد

سینما در «اغما»

سیمین علیخانی

شاید شنیدن این جمله از اهالی سینما در آستانه روز ملی سینما که «سینما در کماست» خود جایگاه سینمای امروز ایران پس از صدسال را به وضوح نمایان کند. سینمایی که دیگر همه می‌دانیم به چه سبک و سیاقی در زمان قاجار به ایران راه یافت و چگونه پس از کشمکش‌های بسیار بین اقشار مختلف مردم جا باز کرد. این جمله بارها در نشستی که در موسسه مطالعاتی رخداد تازه با حضور فریدون جیرانی، ابوالحسن داوودی و دکتر پرویز اجلالی برگزار شد، در میان طرح موضوعات مختلفی که هر کدام به نوبه خود قابل تامل بودند، عنوان شد. یک تفکردولتی و تشکیل خانه‌سینما ابوالحسن داوودی کارگردان، تهیه‌کننده و فیلمنامه‌نویس در ارتباط با زنده‌شدن سینما و شکل‌گیری دوباره آن در دهه 60 به کمک یک تفکر دولتی توضیح داده و بیان کرد که امروزه تلقی از هنر به میزان قابل‌توجهی تغییر کرده، چراکه در اوایل دهه60 سینما به‌عنوان یک عنصر محتوم و یک عنصر تکفیرشده تقریبا قرار بود از فرهنگ جمهوری‌اسلامی کنار گذاشته شود، اما تفکری روشن‌بینانه در بستر مدیریت شکل گرفت که آنها سعی کردند متناسب با پدیده‌های جدیدی که به آن اعتقاد داشتند یک سینمای جدید را در آن معنا کنند که از جانب حکومت نیز پذیرفته شده و مانع نابودی آن شود و چون درک آنها مانند همه ما از سینما محدود بود حتی آن را به مرحله فرم نیز تسری داده بودند. آنها معتقد بودند سینما می‌تواند در قالب یک سینمای اسلامی به وجود بیاید نه‌تنها در محتوا، که در بعد روایی، شیوه بیانی، فرم و تکنیک. ابوالحسن داوودی ضمن صحبت از سال‌هایی که مسوولیت خانه سینما را داشت اظهار کرد که تعریف من از این مکان همیشه این بوده که خانه‌سینما بادکنکی است که آدم‌های بیرون را خیلی می‌ترساند ولی وقتی وارد می‌شویم می‌بینیم که درونش چیزی برای ترساندن نیست و چیز زیادی برای یک فعالیت صنفی و درک واقعی از منافع مشترک وجود ندارد. وی در آخر بیان کرد که امروز خانه سینما در بدترین و ضعیف‌ترین شکل ممکن و مانند بیماری است که سال‌ها میکروبی در وجودش بوده و حالا در کمافرورفته و در حقیقت نیاز به جراحی دارد یعنی وجود یک تفکر مدرن. جامعه و کمبود دانش سینمایی نکته مهمی که در ادامه نشست دکتر پرویز اجلالی جامعه‌شناس و پژوهشگر عنوان کرد وجود یک نقطه‌ضعف مشترک بود و آن هم عدم‌دانش سینما، اندیشیدن سیستماتیک و فکرکردن در ارتباط با سینماست. وی با تاکید بر این مساله یادآور شد که ما در میان کشورهایی مانند خودمان سینمای خوبی داریم، البته نه به این معنا که فیلم‌های برجسته‌ای تولید می‌شود. من به این سینما خوشبین هستم نه به‌دلیل مدیریت سینما، وزارت فرهنگ و ارشاد یا بودجه سینما، به این دلیل که ما یک اجتماع سینمادوست هستیم. در واقع پایه هر سینما در کشور افرادی هستند که سینما دوست دارند و آن را می‌فهمند. اما آنچه باید به آن توجه داشت این است که ما در ارتباط با اندیشه‌های عینی، برخورد‌های کمتر احساسی و بیشتر عقلانی و علمی و کمتر ژورنالیستی در سینما کمبود داریم. وی پس از بررسی سینما با رویکردهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به توضیح در ارتباط با تهدیدشدن محبوبیت سینمای ایران پرداخته پس از نمایش آمار سینماهای کشور در قبل از انقلاب (1315 تا 1355)، به بیان آماری پرداخت که نشان می‌داد در سال 55 تعداد تماشاگران سینما در شهر تهران 3/57 بوده است، در سال65 به 68/27 در تهران و در کل کشور به 25/78 می‌رسید، در سال 75آمار در تهران 72/ 11 و درکل کشور به 83/39 تماشاگر را نشان می‌داد، در سال 85 تعداد به 54/8 در تهران و در کل کشور به 80/15 رسیده و در سال 90 این آمار در تهران به 01/7 و در کل کشور به 20/14، تنزل پیدا کرده است. این جامعه‌شناس عنوان کرد که نباید کاهش این تماشاگران را به حساب سینمای ایران گذاشت به استثنای برخی محدودیت مثل ابزارها، سیاست‌ها و مدیریت‌ها، رقابت با فیلم خارجی، خواسته مخاطب برای دیدن یک فیلم خوب، تغییر سبک زندگی، عدم سیاستگذاری درست، عدم فضای مناسب فراغت و... از عوامل موثر در این کاهش هستند. پایان‌بخش این نشست صحبت‌های فریدون جیرانی کارگردان، تهیه‌کننده و فیلمنامه‌نویس بود. او با بیان اینکه سینما در ایران در دل یک تعارض به‌وجود آمده به قرائت تاریخچه کوتاهی از سینمای ایران از شروع تا زمان فیلم قیصر پرداخت که این سخنان پایان‌بخش نشستی بود که به بهانه «روز ملی سینما» عصر سه‌شنبه 19شهریور در موسسه مطالعاتی رخداد تازه برگزار شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.