حکم روحانی برای وزیر خاتمی
شمخانی دبیر شورایعالی امنیت ملی شد
مهسا جزینی: وزیر دفاع خاتمی، دبیر شورایعالی امنیت ملی در دولت روحانی شد. رییسجمهور در حکمی علی شمخانی را به این سمت منصوب کرد.
از بازی روزگار اینکه سرنوشت تمامی دبیران شورایعالی امنیت ملی تاکنون به شکلی با ریاستجمهوری گره خورده است. این چهار مرد هر یک پیش یا پس از رسیدن به این پست تلاش کردهاند تا شاید رخت ریاست بر تنشان بنشیند، از میان آنها اما فقط «حسن روحانی» موفق بوده است.
حالا علی شمخانی که تا پیش از این ریاست کمیته سیاستهای دفاعی امنیتی شورایعالی امنیت ملی را عهدهدار بوده به دبیری آن رسیده است. چهارمین دبیر هم مانند سابقون خود، او سال80 وارد کارزار انتخابات شد و با رییس خود که برای دومین بار نامزد انتخابات ریاستجمهوری میشد به رقابت برخاست اما ناکام ماند. مشی سیاسی شمخانی در این سالها همواره میانهروی بوده و به نظر میرسد که این مشی با کابینه اعتدال هم همسویی داشته باشد. تا جایی که او وقتی در جریان اعتراضات پس از انتخابات سال ۸۸ در برنامه جنجالی «دیروز امروز فردا» حضور یافت حاضر به صحبت علیه خاتمی، هاشمی نشد. او در پاسخ به سوال «یامینپور» مجری برنامه درباره فرماندهی ابوالحسن بنیصدر، اولین رییسجمهور ایران و فرمانده وقت کل قوای مسلح ایران گفته بود: «او خائن نبود. این تفاوت نگاه وی در اداره جنگ بود و اندیشه عمل وی غلط بود اما خیانت نبود.» او در یک برنامه تلویزیونی دیگر هم درباره خاتمی گفت: «آقای خاتمی فرد محترمی است من رقیب ایشان بودم اما بعد هم در کابینه ماندم.»
امیر دریابان علی شمخانی اهل جنوب و متولد اهواز است. رییس مرکز مطالعات راهبردی نیروهای مسلح عضو شورای راهبردی روابط خارجی ایران است. او قائم مقام فرمانده کل و وزیر سپاه در کابینه در دوران نخستوزیری موسوی بوده است. شمخانی را از نخستین پایهگذاران سپاه و فرمانده سپاه در استان خوزستان میدانند. او یک سال پس از پایان جنگ ایران و عراق (سال ۱۳۶۸)، با حکم فرماندهی کل قوا؛ ضمن انتقال از سپاه پاسداران به ارتش جمهوری اسلامی ایران، فرماندهی نیروی دریایی ارتش را بر عهده گرفت. وی با فاصله زمانی کمی فرماندهی مشترک نیروی دریایی ارتش و سپاه و قرارگاه دریایی خاتمالانبیا را عهدهدار شد و در مدت فرماندهی هشتساله، در قرارگاه دریایی خاتمالانبیا، تشکیلات رزمی نیروهای دریایی ارتش و سپاه را با ایجاد تحول اساسی در سلاحها، تاکتیکها و عملیات مشترک دو نیرو، تجدید سازمان کرد. شمخانی مولف نخستین دکترین استراتژی دریایی جمهوری اسلامی ایران و دکترین تطبیق استراتژی آمریکا و شوروی سابق است. علی شمخانی اولین وزیر ایرانی است که به دلیل نقش برجستهای که در طراحی و اجرای سیاست تنشزدایی و توسعه روابط با کشورهای عربی حوزه خلیجفارس به
عهده داشت، بالاترین نشان دولتی (مدال عبدالعزیز) را از پادشاه عربستان سعودی دریافت کرد.
دبیران پیشین چرا رفتند
حسن روحانی در سمت دبیری شورایعالی امنیت ملی هم از مقدمین است و هم از سابقون. او نخستین دبیر این شورا بود که به مدت 16سال همزمان با دولتهای هاشمی و خاتمی بر این مسند تکیه زد. همزمان با او برنامه هستهای ایران در شورایعالی امنیت ملی هم به پیش میرفت. او رفتن خود از شورا را اینگونه تعریف کرده است: «در آژانس قرار بود جلسه اضطراری شورای حکام تشکیل شود. احمدینژاد دو روز قبل زنگ زد و خواست به ریاستجمهوری بروم... . بحث شد که آژانس تحت نفوذ غرب است. پرسیدند چرا؟ گفتم برای اینکه هم بیشتر بودجه آژانس را آنها میدهند و هم بر اکثر کشورهای عضو نفوذ دارند. ایشان گفت هزینههای آژانس در سال چقدر است؟ گفتم نمیدانم. گفتند شما همین الان به «البرادعی» زنگ بزنید و بگویید کل مخارج آژانس را میدهیم. گفتم اولا آژانس نمیتواند بپذیرد. چون برای مخارج آژانس و بودجه آن مقرراتی وجود دارد. ثانیا ما همچنین حق و اختیاری نداریم. چون اگر به جایی بخواهیم کمک بلاعوض کنیم، باید مجلس تصویب کند. گفتند من به شما میگویم. شما چه کار دارید. گفتم روش کاری من اینطور نیست و من چنین کاری نمیکنم. اگر اصرار دارید خودتان با البرادعی صحبت کنید. اگر
میخواهید چنین دستوراتی را بدون مشورت و تصویب در جلسه سران بدهید خوب است زودتر دبیر جدیدی منصوب کنید و این دستورات را به او بدهید. بعد از آن جلسه هم با آقای «علی لاریجانی» تماس گرفتم و گفتم ظاهرا باید زودتر خود را آماده کنید و دبیرخانه را تحویل بگیرید.»
دومی سالها رییس صداوسیما و نامزد انتخابات سال84 بود. علی لاریجانی نامزد اصولگرایان در دور نخست انتخابات آن سال بود که از احمدینژاد و هاشمی جا ماند و چون به رای کافی نرسید از سوی رقیب به دبیری شورایعالی امنیت ملی منصوب شد. ماجرای رفتن لاریجانی هم از شورایعالی امنیت ملی همان بود که علیاکبر ولایتی در مناظرههای انتخاباتی به آن اشاره کرد و گفت که دبیر شورایعالی امنیت ملی برای مذاکره با سولانا رفته بود اما احمدینژاد مصاحبه کرد همه چیز به هم ریخت. احمدینژاد گفته بود «بعضیها از موضوعات دیگری ناراحت هستند، میخواهند بیجهت در مساله دخالت کنند. راه افتادهاند میگویند ما میخواهیم برای حل بنبست هستهای راهحل بدهیم... ملت ایران که در بنبست نیست، که عدهای احساس مسوولیت کنند و سرخود بلند شوند بروند بخواهند با آنها مذاکره کنند، آنها هم استقبال کنند.» ماجرا از این قرار بوده که علی لاریجانی، بهعنوان دبیر شورایعالی امنیت ملی با خاویر سولانا - رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا - در حال مذاکره بود و به توافقاتی هم برای مختومهکردن مساله هستهای رسیده بودند که احمدینژاد در سخنان روز قدس آن سال، به اروپاییها پیام
داد این شخص، سرخود آمده است! بعد از این سخنان، تلکس خبری سخنان احمدینژاد در اختیار سولانا قرار گرفت و مذاکرات شکست خورد و لاریجانی که در آستانه مختومهکردن پرونده بود، با دست خالی به ایران بازگشت و سپس به نشانه اعتراض به رفتارهای غیراصولی احمدینژاد استعفا کرد.
سومی هم سودای ریاستجمهوری داشت اما به سرنوشت دومی دچار شد. سعید جلیلی که به جای لاریجانی بر مسند دبیری شورا نشست در انتخابات 92 نامزد جبهه پایداری بود. او به جز پرونده هستهای پروندههای دیگری مثل بیداری اسلامی، سوریه، جنگ نرم و مقابله با فتنه 88 را نیز در این شورا بر عهده داشت. با این حال عملکرد او در سمت دبیری شورا در مناظرههای انتخاباتی اخیر به شدت از سوی ولایتی، روحانی و محسن رضایی نقد شد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.