|

حسّ انسانی سینما

داریوش مهرجویی

سینمای ایران طی تاریخ پرفرازونشیب خود موفقیت‌های زیادی را تجربه کرده است. اگر بخواهم دلایل این موفقیت را برشمرم، نخست باید به این مساله اشاره کنم که همه سالن‌های سینمای ما فیلم‌های داخلی نشان می‌دهند. پرداختن به موضوعات انسانی، روابط ساده و فیلم‌های ساده کم‌وبیش در همه جای دنیا موفق بوده‌اند چراکه شیوه سنتی فیلم‌های هنری را دنبال می‌کنند و ما فرصت و نیاز به سرمایه‌گذاری روی چنین فیلم‌هایی را داریم. محدودیت‌هایی نیز وجود دارد. مانند اینکه تاثیر سینمای ایران هنوز به اندازه‌ای زیاد نیست که بتواند بر تهدیدات بسیاری از کشورها غلبه کند. در مورد فیلم‌هایم باید بگویم در اروپا توزیع شده. برای مثال در فرانسه معمولا در سالن‌های کوچک با بیننده محدود نمایش داده شده. نمایش آنها دو یا سه ماه طول می‌کشد، بنابراین از نظر فروش موفق نیست. اما از دید آکادمیک و جشنواره‌ای موفق است. از سوی دیگر به شخصه توان نسل‌سوم فیلمسازان ایران را خوب ارزیابی می‌کنم. خیلی به فیلمسازان جوانمان امیدوارم و درموردشان خوشبین. این روزها یک فیلمساز جدید ظهور پیدا کرده؛ «اصغر فرهادی» که فیلم‌هایش بسیار خوب است. تقریبا در همان حدواندازه فیلم‌های ما. آدم با استعدادی است. امیدوارم رشد کند و فیلم‌های بهتری بسازد. نسل‌های جدید نیز می‌توانند مثل ما فیلم بسازند. در فرهنگ ما تاثیر ادبیات و شعر زیاد است. و به‌دلیل وجود مدارس فیلمسازی، کتاب‌هایی که منتشر می‌شود و امکانات موجود، افراد حتی فیلم‌های بهتری هم خواهند ساخت. البته شماری از نسل سوم فیلمسازان و عوامل فیلم اکنون خارج از کشور به‌سر می‌برند. فکر نمی‌کنم راه درستی را انتخاب کرده باشند. من در هالیوود بودم و فرصت ساخت فیلم در آنجا را داشتم. چهارسال هم در پاریس بودم و آنجا هم فیلم ساختم. اما آن فیلم‌ها روی من تاثیر نداشت. سینما یک حس انسانی است. به‌ندرت پیش می‌آید که فیلمسازی از کشور ما به اروپا برود و یک فیلم خوب و معنادار بسازد. بحران‌های اروپایی شبیه بحران‌های ما نیست. اگر من چیزی را از درون حس نکنم، نمی‌توانم انجامش دهم. من به ایران برگشتم؛ چرا که ایده‌ها و منشأ تغذیه من اینجا است. فیلمسازی من در ایران معنا پیدا می‌کند. فیلمسازی به باور من، یک کار هنری است. برای من هدف اصلی یک فیلم ایجاد ارتباط با بیننده و کوشش برای گسترش آگاهی، درک و فهم آنها از جامعه‌شان است. داستان‌گویی صرف، یک کار سطحی است. این کاری است که ۹۰درصد سینمای جهان در زمان حاضر انجام می‌دهد؛ یعنی سعی در سرگرم‌کردن ما. برای من هدف از یک فیلم این است که حرفی داشته باشد و نه اینکه فقط داستان باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.