|

رشد مصرف بنزین در هفته‌های شهریور

قاچاق بنزین یکی از حفره‌های مصرف

شرق: سیاست‌های افزایش قیمت بنزین برای کنترل مصرف بنزین موثر نیفتاد و آخرین آمار نشان از آن دارد که ظرف سال‌جاری میزان مصرف بنزین از 11.6‌میلیاردلیتر گذشته که رشد 7.5‌درصدی را نشان می‌دهد. این افزایش مصرف را می‌توان در کنار افزایش جذابیت برای قاچاق سوخت نیز توجیه کرد که همزمان با بالارفتن نرخ دلار، افزایش یافته است. در سال‌های اخیر به‌خصوص از دهه 70 با افزایش روند مصرف که همراه با واردات بنزین بود، سیاست‌هایی از جمله افزایش پلکانی قیمت‌ها آغاز شد. اگرچه آمارها نشان می‌دهد که در آن دوره همچنان رشد مصرف وجود داشته است؛ دوره‌ای که همزمان با افزایش تولید خودرو در کشور نیز بوده است. در عین حال مصرف بنزین در کشور چنان نگران‌کننده بود که موضوع واقعی‌شدن قیمت و سهمیه‌بندی آن در سال 85 آغاز شد. قیمت‌ها از 80‌تومان یکباره به صدتومان رسید و با ادامه همان روند به 400‌تومان برای بنزین سهمیه‌بندی و 700‌تومان برای بنزین آزاد. اما آمارهای جدید نشان می‌دهند سیاست سهمیه‌بندی دولت پیشین که هدف اصلی‌اش صرفه‌جویی در مصرف و کاهش قاچاق سوخت بود، شکست خورده است. هنوز سفرهای تابستانی که عمده آن در نیمه‌دوم شهریورماه آغاز می‌شود، شروع نشده که مصرف روزانه بنزین به 80‌میلیون‌لیتر در روز رسیده و در روزهایی به عدد 83‌میلیون‌لیتر هم رسیده است. این در حالی است که میزان تولید خودرو در کشور نیز کاهش یافته است. در پنج‌ماهه سال‌جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل 44.5‌درصد میزان تولید خودرو در کشور کاهش پیدا کرده است. در سال 85 و زمانی که دولت تصمیم گرفت برای ممانعت از قاچاق سوخت و نزدیک‌شدن قیمت به فوب خلیج‌فارس قیمت‌ها را افزایش دهد، هر دلار آمریکا 921‌تومان بود. افزایش قیمت بنزین در آن دوره می‌توانست جذابیت قاچاق سوخت را از بین ببرد و در همان دوره آمارها حاکی از کاهش مصرف بنزین بود. اما اکنون هر دلار به سه‌هزارو295‌تومان رسیده و قاچاق هر لیتر بنزین سودآور شده است. البته در حالی که قرار بود امسال قیمت انواع سوخت افزایش یابد، دولت به دلیل عواقب بعدی آن این افزایش را متوقف و موکول به سال آینده کرد. نرسی قربان، کارشناس ارشد انرژی، در گفت‌وگو با «شرق»، درخصوص افزایش مصرف بنزین در حالی که تولید خودرو در کشور دچار کاهش بوده است، می‌گوید: «با فرض صحت این آمار، می‌توان نتیجه گرفت که بخشی از بنزین و سوخت کشور که اکنون مصرف آن رشد داشته، در داخل مصرف نشده و به طریقی از مرزها خارج می‌شود. البته این کاهش تولید خودرو به معنای عدم ورود خودروهای جدید نبوده و در این دوره نیز تعدادی به ناوگان پیشین افزوده شده است.» به گفته او، با تفاوت قیمت دلار و ریال، جذابیت ازبین‌رفته برای قاچاق سوخت یک‌بار دیگر بازگشته است. زیرا زمانی که قیمت بنزین در منطقه خلیج‌فارس 80سنت بود، با نرخ داخلی 800‌تومان ارزش داشت و اکنون که به یک دلار رسیده، با توجه به نرخ کنونی دلار، جذابیت برای قاچاق دوونیم برابر شده است. او درخصوص رابطه افزایش قیمت سوخت و کاهش مصرف می‌گوید: «افزایش قیمت به‌صورت مقطعی می‌تواند موثر باشد، اما ثبات آن در طولانی‌مدت موجب می‌شود که مصرف‌کنندگان خود را با قیمت‌های جدید تطبیق داده و فشار اولیه را احساس نکنند. از این‌روی ممکن است کاهش و صرفه‌جویی‌ای که در روزهای اول افزایش قیمت در کشور شاهد بودیم، در طول زمان از بین برود.» به گفته قربان، در افزایش قیمت‌ها همواره باید به رابطه تورم و قیمت سایر اقلام توجه کرد. چنانچه در حالی که در کشور تورم بیش از 30‌درصد را تجربه می‌کنیم و قیمت اقلام مختلف متناسب با آن افزایش پیدا می‌کند، اما این تناسب درخصوص قیمت بنزین وجود ندارد و با تورم افزایش نمی‌یابد. به هر حال دولت اعلام کرده است قصدی برای افزایش قیمت بنزین ندارد و همچنان مردم در سال‌جاری می‌توانند از همان سهمیه و قیمت‌های پیشین بهره ببرند و در عین حال نیز تاکید کرده که مشکلی در تامین بنزین نخواهیم داشت. اما اصل موضوع که مصرف و قاچاق سوخت است و سال‌هاست دولت‌های برای کنترل آن انواع نسخه‌ها را امتحان کرده‌اند، باقی است و همچنان این بیمار درمان نشده است و باز هم باید به‌دنبال راه جدیدتری بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.