|

آمریکا شرط گذاشت، روسیه پیشنهاد داد، دمشق پذیرفت

سلاح شیمیایی سوریه زیر نظارت سازمان ملل

گروه جهان، نسرین رضایی: «پیشنهاد روسیه برای تحت‌نظارت قراردادن سلاح‌های شیمیایی را می‌پذیریم. این کار را برای حمایت از جان شهروندان و امنیت سوریه انجام می‌دهیم» این جملات آخرین سخنان وزیرخارجه سوریه است. سخنانی که تنها به فاصله چند ساعت پس از پیشنهاد مسکو به دمشق مطرح شد. روز گذشته، درست در همان تاریخی که اوباما آن را زمان تصمیم‌گیری کنگره برای حمله به دمشق اعلام کرده بود، وزیرخارجه آمریکا عدم وقوع حمله را مشروط به خروج کامل زراد‌خانه شیمیایی این کشور و تحویل آن به جامعه جهانی دانست. البته او بلافاصله پیش‌بینی کرد دولت سوریه نمی‌خواهد چنین کاری انجام دهد و تحقق این امر غیرممکن است. وزارت خارجه آمریکا هم اندکی بعد تاکید کرد آنچه کری گفته فقط یک «استدلال لفظی» بوده است. هنوز ساعاتی از انتشار موضع کری نگذشته بود که وزیرخارجه روسیه به دمشق توصیه کرد برای پیشگیری از حمله آمریکا، ذخایر شیمیایی خود را تحت‌نظارت جامعه بین‌الملل قرار دهد. روسیه همچنین از متحد خود خواست که به این پیشنهاد «سریع» و «شفاف» پاسخ دهد. توصیه‌ای که دمشق به فاصله چند ساعت آن را پذیرفت. روند کلی رویدادهای بحران سوریه در روزهای گذشته به گونه‌ای بود که گویا همه طرف‌های درگیر، با وجود مواضع تند و تیز رسمی خود به‌دنبال راه‌حلی دیپلماتیک، کم‌هزینه و برون‌رفتی آبرومند برای عبور از بحران کنونی هستند. اما در هفته اخیر کشورهایی چون آلمان و بریتانیا سخن از راه حل دیپلماتیک به میان آورده بودند و برلین حتی از امضای بیانیه تند گروه 20 علیه سوریه سر باز زده بود. کری نیز از «مردد» بودن کنگره برای صدور مجوز حمله خبر داده بود؛ به این ترتیب عرصه بر نظامیان آمریکا تنگ شده بود. اکنون، توپ در زمین واشنگتن است. به گزارش اسکای‌نیوز، نخست‌وزیر انگلیس نیز این طرح را «گام بزرگی ‌رو به جلو» توصیف کرد. اکنون؛ با اعلام موضع جدید دمشق که به منزله پاسخ مثبتی به شرط آمریکا و پیشنهاد روسیه است و ایفای نقش «سفیر صلح» توسط کرملین، امیدها برای دور شدن کابوس جنگ افزایش یافته است. البته وزیر خارجه روسیه خبر منتشرشده درباره هرگونه هماهنگی مسکو با واشنگتن درباره تحویل سلاح‌های شیمیایی به سازمان ملل را تکذیب کرد. حال، باید دید آیا کاخ سفید به برآورده‌شدن شرط خود برای پرهیز از جنگ رضایت خواهد داد یا مطالبات بیشتری روی میز مذاکره صلح خواهد آورد؟ در حالی‌که طرح اقدام نظامی علیه سوریه روز گذشته به کنگره رفت تا مورد بررسی قرار گیرد، اظهارات جان کری، وزیر خارجه آمریکا که در سفرش به اروپا به‌دنبال حامی‌ای برای اقدام علیه سوریه بود روز گذشته سیگنال متفاوتی را مخابره می‌کرد. کری در کنفرانس مشترک خبری با ویلیام هیگ، همتای انگلیسی خود گفت: «بحران سوریه در نهایت باید روی میز مذاکره حل‌وفصل شود نه در میدان جنگ.» به گزارش رویترز، او گفت: «بشار اسد، رییس‌جمهور سوریه می‌تواند تا یک هفته دیگر با تحویل سلاح‌های شیمیایی خود به سازمان‌ملل مانع آغاز جنگ شود.» وزیر امورخارجه آمریکا تصریح کرد، «بی‌عملی آمریکا در برابر اقدام‌هایی همچون حمله شیمیایی ۲۱ آگوست در اطراف دمشق خطرناک است» و افزود، «این بی‌عملی پیامی برای ایران و حزب‌الله لبنان خواهد بود.» به گزارش دویچه‌وله، کری و هیگ همچنین با تاکید بر لزوم مجازات عاملان حملات شیمیایی در سوریه تصریح کردند که راه‌حل بحران سوریه باید سیاسی باشد نه نظامی. هیگ همچنین در دیدار با کری حمایت دیپلماتیک کامل کشورش از آمریکا را اعلام کرد. ساعاتي پس از انتشار سخنان هيگ ، سرگئي لاوروف وزير خارجه سوريه از بشاراسد خواست تا سلاح‌هاي شيميايي اين كشور را تحت كنترل جامعه بين المللي قرار دهد. وزير خارجه آمريكا همچنين در جريان سفر دوره اي خود ديدار جداگانه اي با وزراي خارجه اتحاديه عرب داشت.اظهارات وزیر خارجه آمریکا در حالی ایراد شد که آن سوی دیگر ولید المعلم وزیر خارجه سوریه در دیدار با همتای روسی خود که دیروز در مسکو انجام شد، تاکید کرد که هرگونه حمله به سوریه برگزاری کنفرانس ژنو 2 را به خطر می‌اندازد. لاوروف نیز به‌نوبه خود به المعلم اعلام کرد: مسکو خواهان حل‌وفصل سیاسی بحران سوریه است و با هرگونه اقدام نظامی علیه سوریه مخالف است. او در پاسخ به سوال یکی از خبرنگاران مبنی بر توافق احتمالی آمریکا و روسیه برای پایان دادن به بحران سوریه گفت: ما هیچ‌گونه توافق مخفیانه‌ای به‌دور از چشم ملت سوریه نداشته و در آینده نیز نخواهیم داشت. در همین راستا و به‌دنبال مخالفت روسیه با اقدام نظامی علیه سوریه وزارت خارجه روسیه اعلام کرد: طی چند روز آینده یک کشتی نظامی دیگر به سواحل سوریه اعزام خواهیم کرد. در حالی‌که مسکو همچنان مخالف اقدام نظامی علیه سوریه است، لوران فابیوس، وزیر خارجه فرانسه نظر دیگری دارد. او گفت: آمریکا و فرانسه نیازی ندارند همه کشورهای اروپایی به تعهدات خود در زمینه مالی و نظامی عمل کنند تا این دو کشور بتوانند اقدام نظامی محدودی را برای مجازات بشار اسد، رییس‌جمهوری سوریه انجام دهند. از سوی دیگر بشار اسد رییس‌جمهوری سوریه در مصاحبه با شبکه سی‌بی‌اس آمریکا اخبار منتشرشده مبنی بر استفاده نظام سوریه از سلاح شیمیایی در تاریخ 21آگوست در غوطه دمشق را تکذیب کرده و گفت: هیچ مدرک موثقی وجود ندارد که من علیه مردم خود از سلاح شیمیایی استفاده کرده باشم. اسد در حالی استفاده از سلاح شیمیایی را تکذیب کرد که 12 مسوول بلندپایه سابق آمریکایی در نامه‌ای به باراک اوباما اعلام کردند، اسد هیچ ارتباطی با استفاده از سلاح‌های شیمیایی در سوریه ندارد. روزنامه آلمانی«بیلد‌ام زونتاگ» هم با استناد به منابع نزدیک به «سازمان اطلاعات برون‌مرزی آلمان» (BND) می‌نویسد: احتمالا نیروهای دولتی سوریه بدون اجازه بشار اسد از تسلیحات شیمیایی استفاده کرده‌اند. این در حالی است که رییس دفتر کاخ سفید در بیانیه‌ای اعلام کرد: شواهدی «تکذیب ناشدنی» درباره اینکه دولت بشار اسد از سلاح شیمیایی استفاده کرده، در اختیار ندارد؛ اما برپایه «آزمون عقل سلیم و برخی اطلاعات» می‌توان نتیجه گرفت که دولت سوریه مسوول این کار بوده است. از سویی دیگر به‌گزارش روزنامه الحیاه توافقي میان«مجلس کردستان سوریه» و «شورای ملی کردهای سوریه» امضا شد که بر اساس آن مناطق کردنشین شمال و شمال‌شرق این کشور توسط دولتی موقت متشکل از گروه‌های کرد اداره خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.