|

سیدحسن خمینی در دیدار با ائمه جمعه:

اگر سخن اثر نمی‌گذارد اشکال از دل است

اگر سخن اثر نمی‌گذارد اشکال از دل است
جماران: حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدحسن خمینی دیروز در مراسم تجدید بیعت ائمه جمعه سراسر کشور با آرمان‌های امام‌راحل، سخنان خود را با روایتی از امام هشتم علیه‌السلام آغاز و اظهار کرد: فضل‌بن‌شاذان از ایشان نقل کرده است که همانا خداوند خطبه روز جمعه را قرار داد زیرا روز جمعه مشهد عام است. پس خداوند بهانه‌ای پیدا کرد تا فرصتی برای موعظه مردم، تشویق آنها به اطاعت از خدا، ترساندن آنها از معصیت، مطلع‌کردن آنها از اینکه خداوند چه چیزهایی را برای دین و دنیای آنها اراده کرده است و اینکه آنها را واقف کند که در دنیا چه می‌گذرد و منافع و مضرات آن، فراهم شود. وی افزود: صاحب‌الوسایل اینها را علت نماز جمعه نمی‌داند بلکه می‌توان اینها را به‌عنوان علل زمینه‌ساز و بسترساز نماز جمعه دانست. یادگار امام با اشاره به فراز اول این روایت گفت: همه ما در زندگی‌مان تحت‌تاثیر موعظه بوده‌ایم. اما من می‌توانم مدعی شوم که همه جمع حاضر از رفتارها بیش از گفتارها اتعاظ پیدا کرده‌اند. من در تمام دورانی که خدمت امام بوده‌ام، از ایشان چندان موعظه زبانی نشنیده‌ام. البته در چند سال آخر عمر ایشان که روزی سه، چهار بار خدمتشان می‌رسیدم هر بار می‌گفتند که آخوند شو! زیرا در این صورت هم دنیا، هم آخرت را خواهی داشت؛ اما ایشان چندان اهل موعظه زبانی نبود بلکه برای خوب‌شدن کافی بود در حوزه اشراق ایشان قرار بگیرید، زیرا برخی آدم‌ها با اخلاقشان، مانند مغناطیس، افراد را جذب می‌کنند. وی ادامه داد: اینکه می‌گویند سعی کنید در زندگی با یک انسان متخلق ارتباط برقرار کنید برای تاثیرگرفتن از اخلاق است. زیرا گاهی اوقات حرف برخی افراد نه‌تنها اثر خوب نمی‌گذارد بلکه باعث خمودگی، آشفتگی و به‌هم‌ریختگی انسان می‌شود. مردم وقتی به شما نزدیک می‌شوند باید از رفتار شما وعظ بگیرند زیرا سخن آنگاه به دل می‌نشیند که توسط صاحب سخن عامل گفته شود. پس موعظه، لازمه و بلکه حکمت خطبه نماز جمعه است. اما شرط موعظه این است که دل‌هایمان را صاف کنیم و اگر واعظ غیرمتعظ باشیم وعظمان اثر نمی‌گذارد. سیدحسن خمینی با اشاره به این حدیث پیامبر(ص) که می‌فرمایند: «انی بعثت لاتمم مکارم الاخلاق» تصریح کرد: در ابتدای این جمله (ل) غایت و علیت است، یعنی هدف کار ایشان اتمام مکارم اخلاق است. ما مشکله‌ای در ساختار تحصیلی خودمان داریم که دوستان شورای سیاستگذاری ائمه جمعه باید آن را حل کنند؛ مشکل عدم‌تناسب بین آموخته‌ها و انتظارات است. شما وقتی می‌خواهید بنّا تربیت کنید اگر به او مکانیکی یاد دهید کاری پیش نمی‌رود و علت فاعلی با علت غایی تناسبی ندارد. ما هم آخوندی می‌خواهیم که مردم را ارشاد کند و دست آنها را بگیرد، اما فقط به او فقه یاد می‌دهیم در حالی که فقه فقط یکی از آموزه‌ها برای گرفتن دست مردم است و موفق‌ترین مبلغان لزوما بهترین عالمان نبودند. یادگار امام گفت: اگر واعظی موفق بوده است برای این بوده که همه مردم را عیال‌الله دانسته و دست همه را گرفته است. وی در ادامه سخنان خود با اشاره به جایگاه علمی و اخلاقی شیخ عبدالکریم حائری یزدی موسس حوزه علمیه قم که امام در محضر او تربیت شد، خاطر نشان کرد: وقتی حضرات آیات اصفهانی و نایینی از عراق به ایران تبعید شدند و به قم آمدند، آیت‌الله حائری با آن جایگاه رفیع، اقامه نماز را به آیت‌الله اصفهانی و درس را به آیت‌الله نایینی سپرد و تا وقتی آنها بودند خودش از خانه بیرون نیامد. امام نقل می‌کنند که حاج شیخ مرتضی حائری فرزند شیخ عبدالکریم وقتی به سن تکلیف می‌رسند از پدرشان می‌پرسند از چه کسی تقلید کنم؟ پدرش پاسخ می‌دهد: برو از دیگران بپرس! در حالی که خودش اعلم بود. شیخ مرتضی وقتی پرس‌وجو می‌کند و از پدر می‌پرسد آیا آیات اصفهانی و نایینی مناسب هستند؟ پدر هم تصمیم را به او واگذار می‌کند. یادگار امام ادامه داد: در پرتو چنین فردی، صاحب این قبر (امام خمینی) بیرون می‌آید و در پرتو اشراق او افراد متخلقی تربیت شده‌اند. بخل و حسد و کینه نورزیم و بد دیگران را نخواهیم و به قول آن شعر «بد نگوییم به مهتاب اگر تب داریم». وی با اشاره به این سخن رهبری که امام هیچ وقت «من» نگفت، خاطره‌ای از امام به نقل از آیت‌الله حسن صانعی بیان کرد و گفت: ایشان می‌گویند بعد از سال 42 به نجف رفتم، امام گفت وقتی برای تبعید دستگیر شدم، هنگام نشستن در ماشین یاد تو افتادم. گفتم دلیلش چیست؟ امام گفت: یادت هست روزی که وارد خانه شدی و من لب حوض نشسته بودم، تو گفتی در تهران برای مرجعیت یکی از آقایان امضا جمع می‌کنند و من گفتم: مرجعیت مرا مردم ثابت کردند! وقتی در ماشین نشستم یاد آن جمله خودم افتادم و گفتم حالا بکِش! و مثل یوسف در چاه برو. سیدحسن خمینی با بیان اینکه آن 15سال تبعید، مانند رفتن در چاه برای حضرت یوسف(ع) بود، گفت: خداوند از کسانی در امور اولی و مهم امتحان می‌گیرد که می‌خواهد در کارگاه دنیا پخته شوند. یادگار امام توصیه کرد: در دلمان بد نخواهیم؛ مردم خوب و بد، دوست و آشنا دارند. باید ببینیم چقدر از کسی که به شما اقبال کرد خوشتان می‌آید و چقدر از کسی که با شما خوب نبود، بدتان می‌آید. وی سپس به نقل خاطره‌ای از مرحوم آیت‌الله احسان‌بخش، امام جمعه فقید رشت پرداخت و گفت: فردی همیشه در ایام عزاداری در کنار منزل ایشان سینه می‌زد اما به وی هم دشنام می‌داد. روزی قرار شد آن فرد مسوولیتی بگیرد و وقتی نظر آیت‌الله احسان‌بخش را پرسیدند، ایشان او را تایید کرد و فرد مناسبی دانست. آن فرد توهین‌کننده شرمنده شد و از آقای احسان‌بخش پرسید چرا من که جوانی کردم شما اینگونه برخورد کردید؟ ایشان پاسخ داد: تو جوانی کردی اما من جوانی نمی‌کنم! سیدحسن خمینی در نتیجه‌گیری سخنان خود، گفت: موعظه به‌عنوان حکمت یا علت پیدایش نماز جمعه و خطبه آن باید از راه دل باشد، پس دل‌هایتان را پاک کنید و اگر سخن شما اثر نمی‌گذارد اشکال از دل است. ببینیم که اخلاق مد نظر پیامبر چقدر در دلمان هست و آن را تقویت کنیم. وی در پایان سخنان خود با اشاره به اینکه قصد داشتم امروز زندگی روزانه امام را به‌عنوان یک الگو تشریح کنم، یادآور شد: والده من نقل می‌کند وقتی در نجف خدمت امام رسیدم از همسر ایشان پرسیدم آقا در طول روز چه‌کار می‌کنند؟ گفت: یک روز پیش ایشان بنشین، تمام کارها را ببین و آن را ضربدر 365 روز سال کن.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.