چالشهای زندگی افغانها در ایران
صادق زیبا کلام در واکنش به ضربالاجل تعیین شده برای خروج افغانها تا 15شهریورماه جاری از کشور خطاب به رییسجمهور نامهای نوشت که متن آن به این شرح است: این نخستینبار نیست که ما اقدام به اخراج دستهجمعی افغانها میکنیم و نه یقینا آخرینبار خواهد بود. واقعیت تلخ است که پناهجویان افغان ساکن ایران از حق و حقوق چندانی برخوردار نیستند. حسب موازین بینالمللی یک پناهجو ولو آنکه بهصورت غیرقانونی هم وارد کشوری بشود بعد از آنکه تکلیفش روشن میشود، از تمامی حق و حقوقی که شهروندان آن کشور از آنها برخوردار هستند بهرهمند میشود. اما متاسفانه در ایران چنین حقوقی برای پناهجویان افغان بالمره وجود ندارد. یک پناهجوی افغان که 10، 20 یا حتی 30 سال در ایران زندگی کرده، در ایران ازدواج کرده و خانواده و مسکن و شغل دارد، در انتهای سال دهم، بیستم یا سیام مثل آب خوردن از کشور اخراج میشود. هر انسانی ترجیح میدهد که در مملکت خودش زندگی کند. اگر افغانان به ایران میآیند، از سر استیصال است. همه ما میدانیم وضعیت زندگی در افغانستان چگونه است. همه ما این را هم میدانیم که ایران نقشی در بهوجودآوردن آن وضعیت نداشته.
اما این هم یک واقعیتی است که یک پناهجوی افغان پس از چند سال که در ایران به سر میبرد، عملا صاحب یک زندگی میشود. همچنان که قریب به سهمیلیون ایرانی در کشورهای اروپایی، آمریکا، کانادا یا استرالیا هم بعد از مدتی صاحب زندگی میشوند. آیا این درست است که کشورهای غربی بهواسطه اینکه مشکل بیکاری دارند، ایرانیها و سایر پناهجویان را اخراج کنند که کار برای بیکاران خودشان ایجاد شود؟ کشورهای غربی نهتنها هرگز مشکلات و مسایلشان را با اخراج پناهجویان حلوفصل نمیکنند، بلکه همانطور که عرض شد مسلمان و غیرمسلمان در آن جوامع ملحد از همان حق و حقوقی برخوردارند که مردم خودشان. کجای این کار انسانی، اسلامی و اخلاقی است که ما هیچ حقوقی برای پناهجویان افغان که سالها در ایران زندگی کردهاند، با اتباع ایرانی ازدواج کرده و کار و زندگی بههم زدهاند قایل نیستیم؟ آیا کاری که اماراتیها با ایرانیها کردند و آنان را با وجود آنکه سالها در آنجا اقامت داشته و کار و زندگی بههم زده بودند، اخراج کردند، خیلی درست بود؟ جناب رییسجمهور معزز، چه فرقی میان رفتار اماراتیها با ایرانیان و رفتار ما با افغانها وجود دارد؟ بهعلاوه مگر ما معتقد
نیستیم که جمعیت کنونی ایران باید دوبرابر شده و به 150میلیوننفر برسد، پس چگونه است که ما چند صدهزار افغان که همنژاد، هممذهب و همزبان خودمان هستند را نمیتوانیم پذیرا بشویم؟ در حالی که در جوامع غربی یک پناهجوی ایرانی از همه حقوق مدنی برخوردار است، آیا این بد نیست که در ایران افغانها نمیتوانند فرزندانشان را حتی به مدرسه بفرستند؛ نمیتوانند یک دفترچه خدمات درمانی داشته باشند و بیمه شوند؛ به فرزندانشان که در ایران متولد میشوند شناسنامه نمیدهیم؛ ازدواجشان با ایرانیان را به رسمیت نمیشناسیم؟ حتی اجازه نمیدهیم یک حساب بانکی باز کنند. رفتار ما با افغانها از جمله اینکه حتی به آنان در برخی از شهرهایمان اجازه ورود نمیدهیم و آن را با افتخار اعلام هم میکنیم، چه توجیهی دارد استدعا دارم بهجای خطونشان و تهدید افغانها، ما هم همچون بلاد راقیه دنیا با پناهجویانمان حسب عهد و میثاقها و ضوابط بینالمللی رفتار کنیم. جمعی را مقرر بفرمایید تا برای نخستینبار بعد از سه دهه که سرنوشت پناهجویان افغان در ایران از هیچ ثبات و امنیتی برخوردار نبوده و با یک مصاحبه، نطق یا تصمیم فلان مسوول وزارت کشور، یا کار و امور
اجتماعی یا رییس پلیس، زندگیشان دچار توفان و گردباد میشده، از یک ثبات و امنیت و موازین انسانی برخوردار شود. جناب رییسجمهور، کمک کنید کاری کنیم که بتوانیم بهعنوان یک ایرانی در چشمان یک پناهجوی افغان که تنها گناهش این بوده که در افغانستان بهدنیا آمده نگاه کنیم و سرمان را از خجلت به پایین نیفکنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.