«فاوا» یا نفت، مساله این است!
سادینا آبایی ـ سیدحسن مقدمفر
1- بازهم زمان بازسازی و خروج از بحران شده است و مانند همیشه در این نزدیک به صدوچندسال اخیر که برای نخستینبار نفت در منطقه مسجدسلیمان کشف شد، تنها راه برونرفت از وضعیت جاری بر استخراج و فروش هرچه بیشتر نفت متمرکز شده و تمامی چشمها بهسوی صنعت پیچیده نفت و این نعمت به نکبت تبدیلشده خداوندی در ایرانزمین دوخته شده است. 2- صنعت نفت ایران خسته است و ذینفعان مقابل ایران در جهان نیز میدانند که همیشه و همهجا تنها راه اول و سرراستی که ایرانیان برای خروج از بنبستهای خود پیش میگیرند، استخراج و فروش نفت بوده و هست. پس بدیهی است که سهم اکثریت مذاکرات ایشان به این نقطه تمایل داشته و بیشترین باجخواهی یا لااقل چانهزنی در این صنعت متمرکز شود. پس باید با شناسایی و تقویت راهکارهای موجود در سایه، که فراوان و دستیافتنی هستند، مذاکرهکنندگان متبحر ایرانی را در خروج از بنبست بحران پیشرو، به کمکی هرچند ناچیز تقویت کرد. 3- فروش نفت، فروش آینده است. فروختن دارایی بینظیر اعطاشده از طرف خداوند است؛ نعمتی که امروز باید با استفاده از تمامی ترفندهای ممکن مهندسی، با بالاترین ارزشافزوده به فروش برسد و اگر رویکردی تنها
آیندهنگرانه بر موضوع پدید آید، در اساس فروشش تعطیل یا به حداقل ممکن برسد و برای آینده نهچندان دور که اکسیری دستنیافتنی میشود، بهسادگی ذخیره شود. پژوهشهای موجود در صنعت نفت نشان میدهد که بهرغم آنکه آمریکا همواره برای تامین نفت خود و جهان میجنگد، اما ذخایر نفتی این قاره ـ کشور، معادل مجموع ذخایر موجود در عربستانسعودی، عراق و ایران پیشبینی میشود. 4- فروش نفت، مُسکنی بسیار قوی بر تمامی بیماریهای ریزودرشت کشور بوده است. اما، مُسکن، همانگونه که از نامش پیداست، مُسکن است و نه درمان! همواره این مُسکن بهسرعت تسکینکننده دردهای ایرانیان بوده و پس از آرامش، آنچنان در خلسه بعد از درد فرو رفتهاند، که انگاری بهمعنای واقعی کلام، معتاد مصرف آن شده و فراموش کردهاند که هرگز نباید به عوض درمان، خود را معتاد مُسکنها کرد، آینده را به فراموشی سپرد و از گذشته درس نگرفت. 5- پس بگذارید از آخر شروع کنیم! فاوا ذاتا مُسکن نیست و درواقع درمانی قطعی و بیبازگشت برای بیماری اقتصاد تکمحصولی ایران است. درمانی که توانمندی خود را، در آخرین آزمون، از چندی پیش در چین بهنمایش گذاشته، هندوستان هزار قوم را دگرگون کرده و در
کشورهای آسیای دور تحولی شبیه معجزه پدید آورده است. حتی در اروپا نیز، کشورهای دارای اقتصاد وابسته مانند اوکراین تازهاستقلالیافته یا ایرلند هنوز درگیر استعمار سایه، حضور فاوا درآمدی باورنکردنی را برایشان ایجاد کرده است. شاید یادآوری این نکته، خالی از لطف نباشد که شرکت نوکیا بهتنهایی نیمی از بازار سهام کشور فنلاند را در اختیار دارد و نقش کلیدی و اثرگذار در اقتصاد و اجتماعیات فنلاند بازی میکند. 6- توسعه صنعت فاوا، خرید آینده است. در صورت سرمایهگذاری و ایجاد هدفگذاری مشخص برای توسعه این صنعت، درواقع کشور سوار بر قطار آینده شده است و در اقتصاد جهانی جایگاهی را میتواند به دست آورد که در صورت بروز اختلافات سیاسی در جهان مدرن، اغلب تحریمپذیر نبوده و بهسهولت قابل حذف نباشد. از سوی دیگر، این پدیده، فرآیندهای ناخودآگاهی را در جهت همواره بهروزبودن ایجاد میکند که با رویکردهای استراتژیک کشورهای صاحب تکنولوژی هماهنگ شده و در راستای آنها به آینده قدم میگذارد. 7- صنعت فاوای ایران جوان است و این جوانی در جایگاه این صنعت در جهان نیز موجود است. این جوانی موجبات چالاکی، انعطافپذیری و نیاز کم به سرمایهگذاری را
برای آن پدید آورده است. همچنین، این صنعت، بالذات دارای مجموعه محصولاتی است که با عمر بازگشت سرمایهگذاری کم در اقتصاد متولد میشوند. نیاز به سرمایهگذاری اندک (خصوصا در وضعیت فعلی اقتصاد ایران) و طول عمر بازگشت سرمایه پایین، از مهمترین نقاط مثبتی است که میتواند موجبات توجه به این حوزه را بیش از پیش متصور کند. 8- توجه در سایه به صنعت فاوا موجب خواهد شد، تمرکز چانهزنان سیاسی مقابل، بر نقاط کلیدی کشور دچار تزلزل شده و مسیرهای موازی برای فرآیندهای درآمدی بینالمللی ایران ایجاد کند. تصور همگان بر آن است که دولت امروز ایران، مشابه تمامی دولتهای قبلی این کشور که خروج از بحران کشوری را در توسعه بازار نفتی خود بنا مینهاده، تمرکز خود را بر این صنعت معطوف کند. میتوان به سهولت، شکنندگی این استراتژی تکراری را در توجهویژه به صنعت فناوری اطلاعات خنثی کرده و همزمان با توسعه بازار نفتی کشور، آغاز دوران شکوفایی صنعت فاوا را برنامهریزی کرد تا در حضور استفاده از نعمت خدادادی نفت، آینده را بهگونهای ساخت که دیگر بار، بحرانهای اقتصادی مشابه سالهای گذشته، اقتصاد ایران را دچار تزلزل جدی نکرده و اقتصاد تکمحصولی
ایران، به اقتصادی هزارانمحصولی ارتقا یابد. تنها جهت تاکید موضوع، به دو گزارش متقن اما ساده اشاره میکنیم:براساس گزارشات منتشرشده توسط سازمانهای رسمی جهانی، تنها از محل صادرات خدمات رایانهای و اطلاعاتی در سال 2010، ایرلند 37/251 میلیوندلار (معادل فروش حدود 372میلیون بشکه نفت)، هندوستان 33/807 میلیوندلار (معادل فروش حدود 300میلیون بشکه نفت)، آلمان 16/017 میلیوندلار (معادل فروش حدود 160میلیون بشکه نفت)، ایالاتمتحده آمریکا 13/830 میلیوندلار (معادل فروش حدود 125میلیون بشکه نفت) و انگلستان 10/856 دلار (معادل فروش حدود صدمیلیون بشکه نفت) درآمد کسب کرده است. این در حالی است که در کشور آمریکا و در سهماهه چهارم سال 2011، مبلغ 1/764 میلیوندلار تنها در بخش نرمافزاری (رتبه یک)، 449میلیوندلار در بخش خدمات فناوری اطلاعات، 377میلیوندلار در بخش سرگرمی، 315میلیوندلار در بخش نیمههادیها و 129میلیوندلار در بخش ارتباطات سرمایهگذاری صورت پذیرفته است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.