با تعیین سرپرست دانشگاه علامه
صدرالدین شریعتی برکنار شد
محمدحسین نجاتی
«امروز در هیات رزمندگان بالای منبر بودم که از طریق پیامک خبرگزاریها از برکناریام مطلع شدم.» راوی اخبار جنجالآفرین از تنها دانشگاه علومانسانی کشور، روز گذشته خود راوی تغییری بزرگ در این دانشگاه شد. دانشگاه علامهطباطبایی پس از هشتسال بزرگترین تغییر مدیریت را به خود دید و روز گذشته جعفر توفیقی، سرپرست وزارت علوم در دولت یازدهم گمانهزنیها در رابطه با برکناری حجتالاسلام صدرالدین شریعتی را پایان داد. توفیقی طی حکمی بهترین رییس دانشگاه از دید دولت دهم را برکنار کرد و بهجای او دکتر حسین سلیمی، استاد دانشگاه علامهطباطبایی را به سمت سرپرست دانشگاه علامهطباطبایی منصوب کرد. صدرالدین شریعتی، امامجماعت مسجد قبا در تهران و معاون سابق عقیدتی- سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران و معاون اسبق وزارت كشور هشتسال پیش پا به تنها دانشگاه علومانسانی گذاشت و امروز پس از برکناری به گفته خود میخواهد به «تدریس و امور دینی» بپردازد. آنچه امروز در دانشگاه علامهطباطبایی به پایان رسید، تنها عزلونصبی ساده نبود. تقابل دو نگاه متفاوت، دو رویکرد و دو قرائت متضاد از دانشگاهها بود؛ رویکرد اول با نمایندگی اشخاصی همچون صدرالدین
شریعتی و کامران دانشجو که ثابت کردهاند، دانشگاه را با سلایق خاص میخواهند و رویکرد دوم که حکم برکناری شریعتی را امضا کرد و ثابت کرد دانشگاه را مستقل، دانشجو را پویا و تولید علم را در جهت منابع ملی میخواهند. عملکرد رییس سابق دانشگاه علامهطباطبایی نمونه مهمی از کارنامه وزرای علوم در دولتهای نهم و دهم است. آنچه بر دانشگاههای ایران طی هشتسال گذشته، گذشت، سرنوشت دراماتیکی بود؛ سرنوشتی لبریز از: «بازنشستگی اجباری استادان، محرومیتها برای دانشجویان، ماندن جوانانی در صف تحصیلات تکمیلی، محرومیت دختران از تحصیل در رشتههای خاص، دست باز روسای منصوبشده دانشگاهها برای جذب استادان بدون درنظرگرفتن بدنه علمی دانشگاه، خمیازه بلند تشکلها» و همه اقداماتی که منجر به آنومی دانشگاهی در این هشتسال شد. «شرق» در قالب 15مورد پربازتابترین اقدامات رییس سابق دانشگاه علامه که مصداق روشنی از عملکردهای دولت نهم و دهم بود را بررسی میکند. بازنشستگی استادان بازنشستگی 25استاد مطرح علومانسانی در دانشگاه علامهطباطبایی مهمترین اقدامی است که طی هشتسال اخیر در دانشگاه علامهطباطبایی رخ داد. استادان بنامی همچون:
«محمد ستاریفر، شهلا اعزازی، حمیدرضا برادران شرکا، علی آزمایش، سعید مشیری، محمدرضا ضیاییبیگدلی، محمد محمدیگرگانی، محمد شریف، سیروس شمیسا، ميرجلالالدین کزازی، اکبر شریفیان و...» غمانگیز آنکه اکثر این استادان بنا بهدلایلی غیرعلمی و سیاسی مجبور به بازنشستگی شدند. تفکیک جنسیتی در دانشگاه تفکیک جنسیتی بههمراه بازنشستگی استادان یکی از مهمترین طرحهایی است که عملکرد دانشگاه علامهطباطبایی را از دیگر دانشگاهها مجزا کرد. رییس سابق دانشگاه علامهطباطبایی پیش از این در حمایت از اجرای این طرح در گفتوگو با روزنامه کیهان عنوان کرده بود: «ما سال اول بیش از 1200 مشروطی داشتیم، کلاسها را که مجزا کردیم به کمتر از 600 نفر رسید. یعنی نصف شد حتی کمتر از نصف. این همه استدلال پای این کار هست، خانوادهها تشکر میکنند، دخترها تشکر میکنند، استادان تشکر میکنند. بروید آمار کمیته انضباطی را ببینید، آن زمان اگر نگاه کنید دهها پرونده داشتیم از مسایل مختلف اما الان ما پروندهای در کمیته انضباطی نداریم، به حداقل رسیده است. چرا؟ چون تا پیش از این کار عملا آتشوپنبه را کنار هم میگذاشتیم و انتظار داشتیم
اتفاقی نیفتد! طبیعت و سرشت این است که پالس روانی به هم داده میشود. چرا اسلام گفته است اگر خانمی جایی نشست و بلند شد، آقا ننشیند جایش. چرا؟ برای اینکه این گرما و این آثار روانی منتقل میشود.» نقش فعال در بازنگری در علومانسانی دو سال پیش با پایان یافتن ماموریت پژوهشگاه علومانسانی و مطالعات فرهنگی در بازنگری سرفصلهای علومانسانی، حجتالاسلام صدرالدین شریعتی، رییس سابق دانشگاه علامهطباطبایی از سوی وزارت علوم مامور بازنگری در محتوا و منابع دروس رشتههای علوم اجتماعی، علوم تربیتی، روانشناسی، اقتصاد، حقوق و علومسیاسی و سایر رشتههای علومانسانی شد. او در حالی ماموریت خود را برای بازنگری در علومانسانی به پایان رساند که یک سال بعد اسامی 38 سرفصل بازنگریشده علومانسانی را اعلام کرد. انحلال گروه حقوق بینالملل و جایگزینی گروه حقوق عمومی بهرغم تصویب طرح تفکیک گروههای دانشکده حقوق و علومسیاسی که دوسال پیش در شورای دانشگاه علامهطباطبایی به تصویب رسیده بود و بهجای دو گروه حقوق و حقوق بینالملل، ایجاد سه گروه حقوق خصوصی و اقتصادی، گروه حقوق جزا و جرمشناسی و گروه حقوق
عمومی و بینالملل را مقرر داشت در آبانماه 1389 به گفته استادان این دانشگاه ریاست سابق دانشگاه با انحلال گروه حقوق بینالملل، گروه حقوق عمومی را با ریاست انتصابی آقای دکترمحمد شمسایی جایگزین آن کرد. انحلال صندوق رفاه اعضای هیاتعلمی دانشگاه و دراختیارگرفتن وجوه حاصله صندوق رفاه اعضای هیاتعلمی دانشگاه موسسهای است مستقل و غیرانتفاعی که توسط اعضای هیات علمی دانشگاه و با سرمایه آنها ایجاد شده و در راه اعتلای وضعیت رفاهی اعضا تلاش میکند. به گفته اعضای هیاتعلمی دانشگاه علامهطباطبایی در مهرماه 1389 ریاست سابق دانشگاه با مستقر ساختن نماینده صندوق (آقای صدقی) در سازمان مرکزی دانشگاه و دراختیارگرفتن سرمایه صندوق، رسما و عملا کنترل صندوق را در اختیار گرفته و بهویژه بر اعطای وام به اعضای صندوق و نیز هزینهکردن سرمایه صندوق نظارت میکند. پذیرش برخی مسوولان و آقازادهها در دانشگاه علامه در هفتهای که گذشت اسنادی منتشر شد که نشان میداد صدرالدین شریعتی در آخرین روزهای کاری خود و کامران دانشجو مجوز جذب صد دانشآموخته دکترا در این دانشگاه را از کامران دانشجو گرفته است.
محدودسازی تشکلهای دانشجویی تشکلهای دانشجویی یکی از مهمترین بخشهایی است که طی هشتسال اخیر در دانشگاه علامهطباطبایی از اعمال نظرهای شخصی بینصیب نماند. دامنه برخورد با تشکلهای دانشجویی در حدی بود که اعضای بسیج دانشجویی که در هر دانشگاه آزادی عمل بالایی دارند، در دانشگاه علامه فعالیت محدودی را تجربه میکردند. نصب دوربینهای نظارتی در تمامی نقاط دانشگاه بسیاری از دانشگاههای کشور در محیطهای عمومی دارای دوربینهای نظارتی هستند. اما آنچه دانشگاه علامه را طی هشتسال اخیر متفاوت میکرد، نصب دوربینهای نظارتی در بسیاری از محیطهای دانشگاه، بهخصوص در خوابگاهها بود. انحلال گروه اقتصادوتوسعه دانشگاه علامهطباطبایی انحلال گروه اقتصادوتوسعه را میتوان جزو اولین گامهای شریعتی برای بازنشستگی استادان خواند. او در واکنش به انتقادات از انحلال این گروه در تاریخ دوم شهریورماه سال 90 به خبرگزاری فارس عنوان کرد: «این دسته از افراد و جریانات حیاط خلوتشان دانشگاه علامهطباطبایی است و استادان بازنشستهای چون ستاریفر که اینگونه جریانات را هدایت میکردند اکنون میدان برای آنها بسته
شده و با توجه به نزدیکی انتخابات میخواهند از این هجمهها استفاده کنند.» تنزل رتبه علمی دانشگاه علامهطباطبایی از جمله مهمترین انتقادات اعضای هیات علمی در دانشگاه علامهطباطبایی نسبت به اوضاع اینروزهای این دانشگاه بحث تنزل رتبه علمی است. بهطوریکه احسان بخشنده، استاد مدعو دانشگاه علامهطباطبایی در اینباره میگوید: «بر اساس یک رتبهبندی دیگر که خارج از کشور و توسط نظام رتبهبندیURAP (رتبهبندی دانشگاه بر اساس عملکرد آکادمیک) انجام شده است، دانشگاه علامهطباطبایی حتی جزو 20 دانشگاه برتر ایران قرار ندارد. در این رتبهبندی که توسط وزارت علوم نیز تایید شده، دانشگاه تهران در رتبه اول دانشگاههای ایران قرار گرفته است.» انجام گزینش استادان در دانشگاه علامه گزینش استادان یکی دیگر از مهمترین بخشهای کارنامه هشتساله شریعتی در دانشگاه علامه است. او در تاریخ 1389/10/27 در گفتوگو با خبرگزاری فارس عنوان کرده بود: «قبل از دولت نهم و دهم اصلا گزینشی برای جذب استادان وجود نداشت و بین سالهای 78 تا 83 به دلیل عدم گزینش استادان بعضی از آدمهایی که صلاحیت علمی و اخلاقی نداشتند و صرفا
دارای یک ویژگی سیاسی بودند، جذب دانشگاههای کشور شدند.» برخورد با استادان تحتعنوان استادان سکولار برخورد با استادان سکولار گرچه جزیی از علایق کامران دانشجو، وزیر سابق علوم بوده است اما رییس سابق دانشگاه علامهطباطبایی نیز نقش مهمی در این زمینه داشت. او در تاریخ 27 دی 1389 در پاسخ به سوال خبرنگار «فارس» مبنی بر اینکه برنامه این دانشگاه برای برخورد با استادان سکولار چیست، تاکید کرد: ما یک تکلیف داریم که در هر فرازوفرودی باید به آن عمل کنیم. حذف برخی از رشتههای تحصیلی اردیبهشتماه سال 1391 مطبوعات کشور خبر تعجببرانگیزی را مخابره کردند که«دانشگاه علامه طباطبایی برای سال تحصیلی 92- 91 در رشته روزنامهنگاری دانشجو نمیپذیرد.»پس از آن محمدجعفر محمدزاده، معاون مطبوعاتی وزیر ارشاد در واکنش به این خبر عنوان کرد: «خواهش ما از دوستان دانشگاه علامه طباطبایی و وزارت علوم این است که رشته روزنامهنگاری را جدیتر بگیرند.» اگرچه بعدها این اقدام عملی نشد اما کاهش ظرفیت در این رشته بعدها در این دانشگاه عملیاتی شد. ایراد اتهام فساد اخلاقی به استادان اخراج استادان از
دانشگاه علامهطباطبایی در حالی طی هشتسال اخیر بیش از پیش افزایش یافت که صدرالدین شریعتی در اینباره در گفتوگو با روزنامه کیهان عنوان کرد: یک عده از استادها اخراج بودند بهخاطر همین مسایل سوءرفتار با دختران مردم؛ ما برای حفظ احترام و شأنشان بازنشستهشان کردیم. خدا میداند ناگفتههایی در دل دارم که اگر بگویم استخوانها میترکد. کاهش ظرفیت دوره کارشناسی کاهش ظرفیت دوره کارشناسی در دانشگاه علامه طباطبایی طی چند سال اخیر کار را به جایی رساند که تنها دانشگاه علومانسانی کشور سهم اندکی در پذیرش متقاضیان ورود به دانشگاه داشته باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.