|

مرگ خوب است براي همسايه

پژمان مظفري

هميشه شنيده‌ايم که دموکراسي کم‌عارضه‌ترين دستاورد بشري در حوزه سياسي و دستاوردي است که موجب مي‌شود بدون خشونت مقوله با اهميت و حياتي انتقال قدرت در چارچوب يک نظام سياسي صورت گيرد. اصولا بشر پس از سال‌ها درگيري‌هاي خونبار به اين نتيجه رسيد که به‌جاي ورود به ميدان جنگ اين نبرد را به صندوق کوچک راي منتقل کند تا هر گروهي که بيشترين راي را در نبرد انتخاباتي کسب کرد، قدرت را به مدت معين در دست گيرد که در اين شرايط کنارگذاشتن حاکم از طريق جنگ و خشونت روي نمي‌دهد و نظر بين‌الملل بر انواع روش‌هاي قديم و اشکال جديد خشونت و تغيير قدرت پذيرفته‌شده نيست و يکي از شناخته‌شده‌ترين روش‌ها کودتاست. شايد گفته شود کودتا چيست؟ در دانشنامه سياسي دخالت نظاميان در سياست و براندازي حکومت و به دست گرفتن قدرت را توسط خود يا شخص موردنظر و حمايتشان را کودتا می‌گويند. طي دو سال گذشته موج اصلاح‌طلبي و «نه» گفتن به حکومت‌هاي استبدادزده عربي از راه رسيد و بهار عربي‌ چند کشور را دربرگرفت که البته به روش‌هاي مختلف کم‌خشونت يا کاملا خشونت‌بار دولت استبدادي را ساقط کرده‌اند و به‌صورت ناقص و با شکلي از دموکراسي که تجربه‌اي قابل‌ملاحظه در اين مدل حکومت نداشتند، دولت‌هاي خود را سرکار آوردند و البته اين انتخابات در کشورهاي عربي با معيارهاي جهاني مطابقت داشته و نتيجه آن مورد قبول ديگر جوامع بوده است. در اين ميان تجربه مصر بسيار حایز اهميت است. رياست مادام‌العمر حسني مبارک با انقلاب مردمي 2011 و پس از يک انتخابات نسبتا موردقبول برچيده شد و محمد مرسي به‌عنوان نخستين رييس‌جمهور قانوني سوگند ياد کرد. اما در ژوئن 2013 در سالگرد تحليف، اعتراضات با محوريت محمد البرادعي شکل گرفت که معترضان مي‌خواستند مرسي از قدرت کناره‌گيري کند تا انتخابات زودهنگام برگزار شود. با بالا گرفتن اعتراضات و لشکرکشي خياباني مخالفان در ميدان التحرير، مرسي از کاستي‌ها و ضعف‌هاي دولت خود گفت و تلويحا بابت مشکلات از معترضان عذرخواهي کرد که البته مورد قبول مخالفان قرار گرفت اما به يکباره ارتش ضرب‌الاجل براي حل مشکلات قرار داد و چون مرسي خواسته ارتش را غيرقانوني اعلام کرد ارتش در شامگاه 13 ژوييه کودتا کرده دولت محمد مرسي را سرنگون ساخت. لازم است متذکر شوم نگارنده مخالف سياست‌هاي مرسي و اخوان‌المسلمين بوده و هستم اما نمي‌توانم چشمم را روي واقعيت‌هاي آشکاري که امروز به خاطر منافع زودگذر ديده نمي‌شود ببندم. ايالات متحده در هفته‌هاي اول از کنار اين مساله گذشت و کودتا را محکوم نکرد، کشورهاي اروپايي هم در محکوميت کودتا احتياط و حداکثر کشتار و خشونت را محکوم کردند. واقعيت اين است که کودتايي در مصر شکل گرفته و دولت قانوني ولي نامطبوع از قدرت ساقط شده است. اينکه برخي جريانات سياسي که وجه مشترک تمامي اعلاميه‌ها و اظهاراتشان احترام به راي مردم و مخالفت با حضور نظاميان در سياست است، در قبال اين مساله سکوت کامل پيشه کنند نشان‌دهنده ضرب‌المثل «مرگ خوب است اما براي همسايه» مي‌باشد. مرسي هر که بوده و هست با راي مردم به رياست‌جمهوري مصر رسيده است و اينک توسط ارتش از قدرت ساقط شده است و اين يعني بازگشت به قوانين بدوي، مرسي هر ايرادي که داشت بايد از طريق صندوق سرنگون مي‌شد نه کلاشنیکف. به نظر اينجانب نگاه به مسايل باید جدا از نگرش دولت‌ها باشد. شايد پادشاه عربستان خشنود باشد و براي منصور عدلي تبريک بگويد و شايد اتحاديه اروپا به پيگيري دموکراسي بسنده کند اما آيا يک جريان سياسي هم باید با استانداردهاي دوگانه با مسايل برخورد کند؟ آيا مي‌شود به دليل آنکه افراد از خط‌مشي سياسي حکومت مصر ناراضي هستند در مقابل کودتا خواندن اين واقعه و کشتار خياباني مردم به‌راحتي از آن عبور کنند. جان کلام اينکه کودتاي خوب و کودتاي بد نداريم، کودتا کودتاست و اگر مورد غفلت و فراموشي خودخواسته قرار گيرد، افکارعمومي قضاوت خوبي درخصوص سياست و سياست‌ورزي جريان مردمسالار نمي‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.