|

قهرمان من گم شده!

زهرا حیدری

باوجود اینکه فرزندان من بزرگ شده‌اند و به نظر می‌رسد نیازی به بازی‌کردن با آنها نیست اما من طبق عادت دوران کودکی‌شان همچنان گاهی باب بازی را باز می‌کنم و فرصتی برای خندیدن و باهم‌بودن ایجاد می‌شود، اسم‌فامیل ‌بازی می‌کنیم، مشاعره و اگر حوصله داشته باشند نقطه‌بازی. یکی از بازی‌هایی که از همان دوران برای من خیلی جالب بوده بازی فرافکنی است که علاوه بر جنبه سرگرمی، برای من به‌عنوان مادر فرصتی را فراهم می‌کرد که به آنچه در سر دارند و دیدگاه‌ها و نظراتشان آگاه شوم بدون اینکه به‌نظر برسد دارم در افکارشان تجسس می‌کنم. به آنها می‌گویم: یک کلمه می‌گم اولین کلمه‌ای که بدون فکر به ذهنتون می‌رسه به من بگید. جواب‌هایشان واقعا جای تحلیل دارد. گاهی چیزهایی می‌گویند که اصلا فکرش را هم نمی‌کنم. چندروز پیش که مشغول مطالعه کتاب «قدرت اسطوره /جوزف کمبل» بودم یک کلمه به ذهنم رسید به دخترم گفتم اولین کلمه‌ای که به ذهنت میرسه بگو و گفتم «قهرمان» بدون معطلی گفت: «هادی ساعی» گفتم: «قهرمانی» گفت: «مدال طلا» به‌سراغ فرزند کوچک‌ترم رفتم و همان کلمات را به او گفتم و او بی‌درنگ گفت «علی دایی» و «کاپ». به فکر فرو رفتم، اگر این بازی برعکس می‌شد و از من این سوال پرسیده می‌شد من چه می‌گفتم؟! انگار واقعا قهرمانم را گم کرده‌ام، یک روز «ریزعلی» دهقان فداکار بود، یک روز پطرس، بزرگ‌تر که شدم سریال «ابن‌سینا» که پخش می‌شد ابوعلی‌سینا قهرمانم شد اما خیلی وقت بود به قهرمان فکر نکرده بودم. واقعا انگار گمش کرده‌ام! اگر از شما بپرسند قهرمان شما کیست چه جوابی دارید؟ با شنیدن جواب‌های فرزندانم هم خوشحال شدم و هم ناراحت. خوشحال شدم که قهرمانان فرزندان من افتخار‌آفرینان مطرحی هستند اما ناراحتی‌ام به‌خاطر کلمه دوم بود «قهرمانی». قهرمانی از نظر آنها فقط در میدان ورزش اتفاق می‌افتد و این جای تامل دارد... انگار شهرت و قهرمانی یکی شده! بسیاری از الگوهای قهرمانی نشانه‌ها و ویژگی‌های همان قهرمانان افسانه‌ها و اساطیر را دارند که در اساطیر همه مردم دنیا تقریبا از الگویی یکسان پیروی می‌کنند. اگرچه تصاویری که از قهرمانان دوران کهن ارایه می‌شود در دنیای امروزی نامانوس است: اگر اشتر و اسب و استر نباشد/ کجا قهرمانی بود قهرمان را؟ (ناصرخسرو) اما به‌لحاظ شخصیت و منش قهرمانی کم نیستند انسان‌هایی که در دنیای امروزی قهرمانند و چه‌بسا ناشناخته و مهجور. «‌قهرمان انسانی است که چیزی ورای دستاوردها یا تجارب معمول را یافته یا انجام داده است. قهرمان کسی است که زندگی خود را نثار چیزی بیش از خود کرده است. در داستان‌های اساطیری قهرمانان دو نوع کردار انجام می‌دهند: یکی کردار جسمانی است که در آن قهرمان دست به اقدامی شجاعانه در نبرد می‌زند یا زندگی کسی را نجات می‌دهد. نوع دیگر کردار معنوی است که قهرمان یاد می‌گیرد گستره ماوراء طبیعی زندگی معنوی انسان را تجربه کند و سپس با پیامی بازگردد. ماجراجویی معمول قهرمان در اینجا با شخصی آغاز می‌شود که چیزی از او گرفته شده یا حس می‌کند در تجارب معمول موجود یا مجاز برای اعضای جامعه‌اش چیزی کم است. این شخص به یک نوع ماجراجویی‌های خارق‌العاده دست می‌زند تا آنچه را که از دست داده، بازگرداند یا نوعی اکسیر حیات را کشف کند. ماجرا غالبا در یک دوره شامل رفت‌وبرگشت اتفاق می‌افتد. قهرمان، آزمایش‌های دشواری را پشت‌سر می‌گذارد تا معلوم شود آیا واقعا مرد این میدان هست یا نه؟ البته مساله اصلی نثارکردن خود به‌پای هدفی بزرگ‌تر یا شخصی دیگر است و این همان آزمایش دشوار نهایی است. هنگامی که فکرکردن به خود و صیانت نفس، جایگاه درجه اول خود را از دست می‌دهد تحولی حقیقتا قهرمانانه است. تحول نوعی از آگاهی به‌نوع دیگر، شما به شیوه‌ای فکر می‌کرده‌اید و اکنون باید به شیوه‌ای دیگر فکر کنید. بسیاری از قهرمانان، زندگی خود را فدا می‌کنند اما اسطوره می‌گوید که از دل زندگی فداشده، زندگی تازه‌ای پدیدار می‌شود. آنچه پدید می‌آید شاید زندگی قهرمان نباشد اما یک زندگی تازه و نوع تازه‌ای از بودن و شدن است» (برداشت پراکنده‌ای از قدرت اسطوره) اگرچه قهرمانتان مراقب شماست شما هم مراقب او باشید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.