|

کافه‌ای دنج در « تسالونیکی»

صبا زواره‌ای

حدود شش صبح است که قطار در تسالونیکی (Thessaloniki) می‌ایستد. هوا غبارآلود است و از منظره‌های اطرافم حدس می‌زنم باید جایی در حومه شهر باشم. میزبانی که از طریق کوچ سرفینگ (Couchsurfing. com) پیدا کرده‌ام، برایم دقیق در پیغامی توضیح داده که چطور خودم را به خانه‌اش برسانم. اتوبوس شهری را سوار می‌شوم و تقریبا نیم ساعتی طول می‌کشد تا خودم را برابر دری می‌یابم که طبق توصیفات‌ باید برای یک شب خانه‌ام باشد. با تردید زنگ را فشار می‌دهم. از اینکه این ساعت از روز وارد خانه غریبه‌ای می‌شوم احساس خوبی ندارم. احساسم بدتر می‌شود وقتی نیم ساعتی را جلوی در لنگ‌درهوا می‌مانم و پاسخی نمی‌شنوم. از دختری که از سمت دیگر کوچه رد می‌شود خواهش می‌کنم که با تلفن همراهش تماسی با میزبان بگیرم. با ناراحتی می‌گوید که همراه ندارد. بعد به سمت دری که نشانش داده‌ام می‌آید و می‌خواهد شانسش را امتحان کند. برخلاف من زنگ را خیلی محکم فشار می‌دهد. تازه صدای زنگ درمی‌آید. بعد هم صدای خواب‌آلودی از آن طرف جواب می‌دهد. خودش است. خودم را معرفی می‌کنم، از دختر جوان تشکر می‌کنم و از دری که بالاخره به رویم باز شده داخل می‌روم. کاترینا زنی سی‌وچهار-پنج ساله‌ است که پوستی روشن دارد و موهایش را نارنجی کرده ‌است. چندان به یونانی‌ها که اغلب تیره‌تر هستند نمی‌ماند. در اولین برخورد، رفتارش خیلی راحت و دوستانه‌ است. کاناپه‌ای را گوشه نشیمن نشانم می‌دهد و می‌گوید تا زمانی که بمانم این قسمت برای من خواهد بود. مشغول حرف‌زدن هستیم که گربه‌ای خاکستری سروکله‌اش پیدا می‌شود. گربه را به من معرفی می‌کند و می‌گوید از نژاد گربه ایرانی است. بعد خم می‌شود طرف گربه و من را نشانش می‌دهد و هیجان‌زده می‌گوید ببین، این دختر هم ایرانی است! برای جبران بدخوابی شب گذشته، فوری جایم را بر کاناپه درست می‌کنم و تا ظهر چُرتی می‌زنم. برای ناهار غذای سبک و خوشمزه‌ای فراهم کرده که با هم می‌خوریم و مشغول حرف‌زدن می‌شویم. از اوضاع یونان می‌گوید و از نارضایتی مردم. در چند سال گذشته بیکاری بیشتر شده، قدرت خرید مردم کاهش یافته و دولت برای برون‌رفت از بحرانی که ایجاد کرده، کاری که اعتماد مردم را به دست بیاورد انجام نداده ‌است. جنس حرف‌هایش برایم آشناست و با هر جمله‌اش انگار مسیر تا مقصد باقیمانده را در ذهنم کوتاه‌تر می‌کند. بعد از نهار راهنمایی‌ام می‌کند چطور خودم را به ترکیه برسانم و برای خرید بلیت اتوبوسی که فردا شب به سوی استانبول می‌رود خانه را ترک می‌کنم. قرار می‌گذاریم که دیرتر برای شب‌نشینی به او و دوستانش در مرکز شهر بپیوندم. مسیر رسیدن تا دفتر فروش اتوبوسرانی از یکی از خیابان‌های اصلی شهر تسی‌میسکی (Tsimiski) می‌گذرد. دو طرف خیابان پُر از فروشگاه است. اینجا از تابلو برند‌هایی که همه مراکز خرید اروپایی را کاغدکادو کرده‌اند اثر کمتری دیده ‌می‌شود و منظره شهری با تنوع تابلو‌ها و اسم‌ها و حتی فونت‌ها، برایم تازگی بیشتری دارد. اتوبوس به میدانی عریض با درختان نخل مخصوص عبور عابر پیاده می‌رسد که عمود بر مسیر حرکت آن است. میدان ارسطو (Aristotelous) پُر از کافه و رستوران است و جمعیت زیادی در آن مشغول راه‌رفتن هستند. دورتادور میدان، ایوانی است که با دیواره‌ای از قوس‌ها از فضای باز جدا شده است. سرم را برمی‌گردانم تا سوی دیگر میدان را نگاهی بیندازم. سوی دیگر در پس پرسپکتیو خیابان، دریاست که آرام و آبی خط صافی میان زمین و آسمان کشیده‌ است. تازه نقشه شهر را به یاد می‌آورم. تسالونیکی بر ساحل دریای مدیترانه، در قوسی تقریبا به شکل نیم‌دایره شکل گرفته و به همین دلیل تقریبا تمام طراحی شهر از نسبت خشکی و دریا تاثیر گرفته است. با ادامه مسیر اتوبوس، دریا دوباره ناپیدا می‌شود و وارد محله‌ای می‌شوم که بیشتر ساختمان‌های اداری در آن جا گرفته‌اند. بلیت را تهیه می‌کنم و خودم را به میدان ارسطو، جایی که با کاترینا قرار گذاشته‌ام می‌رسانم. پسری اهل ترکیه که او هم مسافر است همراهش است. با عبور از این منطقه که لبریز از آدم است و خزیدن به کوچه پس‌کوچه‌ها، به منطقه‌ای می‌رسیم که کافه‌هایش بیشتر جای دانشجوها و روشنفکر‌های شهر است. در کافه‌ای جاخوش می‌کنیم. کمی بعد، «افه» دختری هم سن‌وسال کاترینا پیدایش می‌شود که دانشجو دکترای اکولوژی است و روی مقوله گرم‌شدن زمین کار می‌کند. همه مشغول حرف‌زدن می‌شویم. با جم، پسری که از استانبول آمده، صحبتمان می‌کشد به اوضاع در سوریه. موضعش در برابر وقایعی که منجر به کشته‌شدن حدود صدهزار نفر در دوسال اخیر شده آنقدر برایم عجیب و غیرقابل درک است که نمی‌توانم تعجبم را با صدای بلند ابراز نکنم. بحثمان دارد به جاهای باریک می‌کشد که یاد افه می‌افتم که آن طرف میز غرق صحبت با کاتریناست. ناگهان می‌چرخم طرفش و می‌پرسم آیا به سادگی می‌توان گفت که زمین دارد گرم و گرم‌تر می‌شود و کاری هم از دست‌مان برنمی‌آید؟ جوابش مثبت است. از بحث و جدل‌مان ناگهان احساس بیهودگی می‌کنم. رو می‌کنم به جم، می‌گویم این انرژی‌ای که داریم صرف می‌کنیم را شاید بهتر باشد جای دیگر خرجش کنیم که دست‌کم بر چیزی اثری داشته باشد. انگیزه‌ام را برای حرف‌زدن از دست‌ داده‌ام. باقی شب را با نوشیدنی مخصوص تسالونیکی و موسیقی خوب کافه می‌گذرانم. در راه خانه فکر می‌کنم که چطور جمعی کمابیش مشابه افراد این کافه‌ها را با دغدغه‌ها و مواضع مشابه هرجای جهان می‌توانم‌گیر بیاورم و دلم برای رفقایم در گوشه‌وکنار زمینی که با آنکه دارد گرم می‌شود، بدون آنها برایم یخچال است تنگ می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.