|

سوریه، اپیزودی از یک سناریو بزرگ

احمد نقیب‌زاده . استاد روابط بین‌الملل

آنچه در سوریه می‌گذرد اپیزودی از یک سناریو بزرگ‌تر است که در زمان بوش طراحی شده است به نام خاورمیانه بزرگ که قسمت‌هایی از آن را به اجرا گذاشته‌اند و اینک نوبت سوریه فرارسیده است. اما روال عملکرد آمریکایی‌ها هم این است که بهانه‌هایی مانند سلاح کشتارجمعی را عنوان کرده و به‌مدت زیادی کشوری را تحت تحریم‌های شدیدی قرار دهند و پس از آن دست به حمله نهایی بزنند، اما ظاهرا یک نکته را فراموش کرده‌اند که اگر در کشورهای افغانستان و عراق موفق شده‌اند، نظر مساعد ایران را با خود داشته‌اند و در کشورهایی مانند مصر هم، پایگاه‌هایی مانند ارتش در اختیار داشتند، اما مورد سوریه کاملا متفاوت است. نظام سوریه یکی از نظام‌های مستحکم خاورمیانه بود و کشوری بود که با اینکه نفت نداشت مانند کشورهای نفت‌خیز اداره می‌شد. ناگهان گروهی به‌ظاهر دموکراسی‌طلب و آزادیخواه به‌خیابان‌ها ریختند و متعاقب آن گروه‌هایی از هر جا وارد این کشور شدند؛ از یک طرف آمریکا به‌دنبال اهداف خود بود و از طرف دیگر کشورهایی مانند عربستان که واپس‌مانده‌ترین قرائت‌ها را از اسلام ارایه می‌دهند از یک‌سو و قطر که در پی کسب نفوذ سیاسی به برکت دلارهای نفتی از سوی دیگر و ترکیه که خواب عثمانی‌گرایی را می‌بیند از سویی وارد این بازی خطرناک شدند. آنچه سبب شد تا آمریکایی‌ها بهانه واهی استفاده از سلاح شیمیایی را عنوان کنند و ایادی منطقه‌ای آنان نیز تکرار کنند، پیروزی‌هایی بود که دولت سوریه به برکت حمایت حزب‌الله به دست آورده بود و مشخص شد که این رژیم، رژیمی نیست که با دخالت چند گروه معلوم‌الحال ساقط شود. بنابراین بهانه‌ای لازم بود تا ورود مستقیم آمریکا را توجیه کنند. در پی این ماجرا جنجال‌های همیشگی رسانه‌ای و جنگ روانی هم آغاز شد ولی مادامی که دولت سوریه از حمایت مردم و دوستانی مانند حزب‌الله و ایران و حمایت‌های سیاسی روسیه و چین برخوردار باشد، سقوط چنین رژیمی یا مقدور نیست یا بهای بسیار سنگینی بر آمریکا تحمیل خواهد کرد. فراموش نکنیم که اغتشاش و آشوب در تمام کشورهایی که آمریکا مداخله کرده است و وعده آزادی و دموکراسی داده است، هر روز ده‌ها بلکه صدها قربانی می‌گیرد، زیربنای بسیاری از این کشورها به‌کلی محو و ویران شده است. آموزش و زندگی روزمره دچار اختلال شده است و هیچ‌یک از مواعیدی که آمریکا عنوان کرده بود محقق نشده است. نکته دیگری که قابل ذکر است موضع‌گیری کشورهای اروپایی است که سالیان دراز در پی پیدا کردن جای پایی در خاورمیانه هستند و فکر می‌کنند اینک زمان آن فرارسیده است در حالی که وقتی آمریکا به اهداف خود رسید، هیچ سهمی برای آنها در نظر نخواهد گرفت.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.