|

هيتلر بعد از تورات و انجيل

علي بيگدلي

کتاب «هيتلر» نوشته «يواخيم فست» را مرحوم «مهدي سمسار» احتمالا در سال‌هاي ۱۳۴۶ يا ۱۳۴۷ ترجمه کرده است. اين کتاب در زماني منتشر شد که بازار کتاب و خصوصا طيف دانشجويي تشنه مطالعه اين نوع کتاب‌ها بود. اين کتاب در يک جلد منتشر شده بود که دوران جواني هيتلر و شيوه به قدرت رسيدن او را حکايت مي‌کرد. گويا آقاي سمسار يک شيوه گزينشي از مجموع دو جلد انتخاب کرده بود که به دوران رايش سوم در سال ۱۹۴۵ منتهي مي‌شد. به ياد دارم اين کتاب همان زمان نيز متن بسيار خوشخوان و آساني داشت که احتمالا بايد براي مقطع دبيرستان نوشته شده باشد. چون در اروپا چنين رسم است که کتاب‌هاي تک‌موضوعي را براي دانش‌آموزان دبيرستاني منتشر مي‌کنند. آقاي سمسار يکي از روزنامه‌نگاران بنام و مطرحي بود که در روزنامه کيهان مشغول به فعاليت بود. اين کتاب هم به سبک و شيوه ژورناليستي نوشته شده بود و سطح تحليل گفتماني آن پايين بود که احتمالا مربوط به متن اصلي کتاب است. اما لازم دانستم به‌مناسبت چاپ ترجمه کامل اين کتاب، اشاره بسيار مجملي به زندگي هيتلر نيز داشته باشم. اروپايي‌ها بر اين باورند که بعد از تورات و انجيل و زندگي مسيح بيشترين کتابي که در مورد يک شخصيت به رشته تحرير درآمده و منتشر شده نخست مربوط به هيتلر است و بعد ناپلئون. مردم آلمان و به‌ويژه مردم اروپا قضاوت‌هاي متفاوتي در مورد هيتلر داشتند. عده‌اي او را جنايتکار و خونخوار مي‌دانستند که باعث مرگ بيش از 50ميليون‌نفر و ويراني کارخانه‌ها و کشتزارها شد. اين نوع تبليغات عليه هيتلر در چارچوب مقاله و کتاب و فيلم بيشتر کار صهيونيست‌ها بوده تا با ايجاد نوعي حس ترحم جهان را به سمت خودشان جلب کنند و شايد به همين دليل است که بعد از سقوط هيتلر، دولت ملي يهود در سال ۱۹۴۹ در بيت‌المقدس تاسيس شد. هيتلر اولين سياستمدار و رهبري بود که در کتاب «نبرد من» نوشت: «اگر جلوي يهوديان را نگيريم در آينده نزديک در بيت‌المقدس دولت ملي يهود را برپا مي‌کنند.» اما قضاوت دوم مربوط به آلماني‌هاست که شجاعت و شهامت و فداکاري هيتلر را تحسين مي‌کنند. هنوز هم در آلمان نئوفاشيست‌هايي هستند که خودشان را فدايي هيتلر و او را يک وطن‌پرست واقعي مي‌دانند که باعث بالارفتن شخصيت عمومي آلمان شد. هيتلر در خانواده‌اي نسبتا فقير در سال ۱۸۸۹ در منطقه باواريا در مرز مشترک آلمان و اتريش به دنيا آمد. پدرش کارمند گمرک و مادرش خانه‌دار بود. در مدت بسيار کوتاهي در سن 12، 13 سالگي مادر و پدرش را از دست داد و براي کار به برلين رفت. زماني که جنگ جهاني اول آغاز شد او به‌عنوان سرباز ساده‌اي وارد ارتش آلمان شده و به علت فداکاري‌هايي که از خود نشان داد به او نشان صليب آهن دادند که برايش بسيار مقدس و محترم بود به شکلي که تا آخرين روز زندگي‌اش هيچ‌گاه اين صليب را از گردنش باز نکرد. در سال ۱۹۲۰ بعد از تشکيل جمهوري وايمار در سال ۱۹۱۹، حزب کارگران آلمان را با ۱۰ عضو تاسيس کرد. سال ۱۹۲۳ تعداد اعضاي حزب در اثر سخنراني‌هاي آتشين هيتلر و فن بياني که داشت افزايش پيدا کرده و خيلي زود از حزب کارگران آلمان، حزب ناسيوناليسم-سوسياليسم يا همان حزب نازي را تاسيس کرد. سال ۱۹۲۴ همراه طرفدارانش در آبجوفروشي معروفي در مونيخ تلاش داشت که دست به يک کودتا عليه جمهوري وايمار بزند که توسط پليس وايمار دستگير شده و به پنج سال زندان محکوم شد ولي با سرمايه‌گذاري‌هايي که صاحبان صنايع آلمان مي‌کنند بيشتر از ۹ ماه در زندان نمي‌ماند. بعد از خروج از زندان به جمهوري وايمار تعهد مي‌دهد که دست از فعاليت‌هاي سياسي‌اش بردارد که البته به هيچ‌يک از آنها توجهي نمي‌کند. در زندان کتاب «نبرد من» را مي‌نويسد. اين کتاب به‌عنوان منشور تدوين‌شده حزب نازي بر چند محور تدوين شده بود. محور نخست عبارت است از اصرار هيتلر به برتري نژاد آريايي و مبارزه با دو نژاد اسلاو که مربوط به روس‌ها و نژاد سامي که مربوط به اعراب و يهودي‌ها بود و بر اين باور بود که اين دو نژاد موجب اختلال و ناپاکي ‌نژاد آريايي شده است. محور دوم معدوم‌کردن يهودي‌ها بود. علت مخالفت آشکار او با يهودي‌ها به اين دليل بود که در روزهاي آخر جنگ، به خاطر زخمي که هيتلر برداشته و در بيمارستان بستري بود از راديو خبر تسليم بي‌قيد و شرط آلمان را شنيد و شروع به گريه کرد و همان‌جا مدعي مي‌شود که اين شکست، شکست ارتش آلمان نيست بلکه خيانتي است که دولتمردان رايشتاگ مرتکب شده‌اند. در آن زمان اکثريت اعضاي رايشتاگ يهودي‌هايي بودند که هم در بخش اقتصادي و هم در بخش سياسي از طريق مجلس رايشتاگ بسيار فعال بودند. بنابراين کينه‌توزي هيتلر از اين تصور شکل گرفت که يهودي‌ها باعث شکست ارتش آلمان شده‌اند. اما محور سوم عبارت بود از به‌دست‌آوردن فضاي حياتي و تنفسي براي آلمان. سرمايه‌داري آلمان زماني که به سبب انبوه توليد صنعتي وارد بازار رسمي بين‌المللي شد، دنيا را در حالي يافت که بين انگلستان و فرانسه و کشورهاي ديگر اروپايي تقسيم شده بود و البته جايي براي صادرات صنعتي آلماني وجود نداشت. در آن زمان آلمان در حدود ۶۷ميليون‌نفر جمعيت داشت و بنا بود به اين وسيله مازاد جمعيت را به سرزمين‌هاي خودشان برگرداند تا فضاي تنفسي و حياتي خود را مهيا کند. نظير همان کاري که انگلستان با آمريکا و فرانسه در مورد الجزاير کرد. هيتلر نيز تصميم داشت که اين کار را انجام دهد. محور چهارم بر اساس نوشته‌اي است که در کتاب «نبرد من» مطرح مي‌کند: «به دليل برتري نژادي ژرمن، اين نژاد بايد بر تمام اروپا مسلط شود. اين تنها انتظار من نيست بلکه سرنوشت محتومي است که بايد صورت پذيرد.» محور پنجم، مبارزه همگاني براي کنترل بحران اقتصادي سال ۱۹۲۹ است و محور ششم نابودي احزاب چپ و خصوصا حزب کمونيسم به‌منظور ظهور حزب نازي بود. هيتلر در انتخاباتي که سال ۱۹۳۲ براي صدراعظمي برگزار شد شکست خورد اما در انتخابات ۱۹۳۳ با کسب تقريبا ۲۲۸ کرسي پارلمان و ۱۳ميليون‌راي به مقام صدراعظمي آلمان رسيد. اين مساله بسيار پراهميت است؛ چرا که نشان مي‌دهد هيتلر به شيوه‌اي کاملا دموکراتيک به قدرت رسيده است. حزب نازي ترکيبي بود از ناسيوناليسم و سوسياليسم، با حمايت کاپيتاليسم يا صاحبان صنايع آلمان. حس ناسيوناليستي، توده‌هاي رنجديده و حقارت‌کشيده آلمان را به دور هيتلر جمع کرد. هيتلر نيز به آنها قول داده بود که انتقام تمام توهيني را که به آلمان شده از کشورهاي پيروز خواهد گرفت. البته غير از توده‌هاي مردم، استادان دانشگاه از جمله مارتين هايدگر و هوپمن و بسياري از فيلسوفان و دانشمنداني که صاحب جايزه نوبل شدند نيز از هيتلر حمايت کردند. از طرفي در دانشگاه نيز دست به يک انقلاب فرهنگي زد و آنجا را از دو عنصر کمونيسم و يهود پاکسازي کرد، کتابخانه‌هاي آنها را به آتش کشيد و بسياري از دانشمندان برجسته آلماني از جمله اينشتين و همچنين اعضاي مکتب فرانکفورت را مجبور به مهاجرت به آمريکا کرد که اين مهاجرت منشا تحولات بعدي زيادي شد. از جمله مهاجرت اينشتين باعث شد تا آمريکايي‌ها به فرمول بمب اتم دست پيدا کنند. به اين موضوع هم بايد اشاره کرد که با توجه به محروميت توده‌ها و پرجمعيت بودن حزب کمونيست آلمان، لنين بسيار علاقه‌مند بود تحت رهبري دو عنصر قدرتمند يعني رزا لوکزامبورگ و کارل ليبکنشت، آلمان را به دومين کشور مارکسيست اروپا تبديل کند. اما در جنگ خياباني که ميان نازي‌ها و کمونيست‌ها صورت گرفت هر دو رهبر به دست مردم کشته شدند و فعاليت حزب کمونيست غيرقانوني اعلام شد. تمام فعاليت‌هاي هيتلر از ترور مخالفان گرفته تا پاکسازي دانشگاه و نابودي کمونيست‌ها و يهودي‌ها به دست ياران وفادارش انجام مي‌شد؛ از جمله گوبلز (رييس سازمان تبليغاتي نازي‌ها)، هيملر (رييس گروه فشار اس‌اس) و ارنست روم (رييس گروه سرکوب اس آ). بعد از شکست کمونيست‌ها و اخراج دسته‌جمعي يهودي‌ها، هيتلر پيمان ورساي را به‌عنوان کاغذپاره‌اي آتش زد و با يک روحيه ناسيوناليستي و شوونيستي و نژادپرستانه عميق و حس تنفر و کينه‌توزي ساعت 3:30 اول سپتامبر ۱۹۳۹ به لهستان لشکر کشيد و جنگ جهاني دوم را شروع کرد و کمتر از شش‌ماه تمام کشورهاي شمال اروپا به تصرف نازي‌ها درآمد. با تمام خصومتي که آلمان‌ها نسبت به فرانسه داشتند، اما در نهايت پاريس سقوط کرد. به اين ترتيب رايش سوم با صدراعظمي هيتلر آغاز شد و در مدت شش‌سال تقريبا چهارپنجم جهان به طور مستقيم يا غيرمستقيم دستخوش جنگ جهاني دوم شدند ولي به مرور با ورود آمريکا به جنگ، صحنه جنگ کاملا تغيير کرد و مقدمات شکست هيتلر فراهم شد. البته هيتلر در حمله سال ۱۹۴۱ به شوروي - چون تصميم داشت تا پاييز کار شوروي را تمام کند- در پشت دروازه‌هاي مسکو نخستين طعم شکست را چشيد و بسياري از سربازانش دچار همان سرنوشتي شدند که سربازهاي ناپلئون در سال ۱۸۱۲ دچار شده بودند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.