|

تیتر خوب، قلقلك می‌دهد

محمد حیدری . آخرین دبیر سندیکای نویسندگان و خبرنگاران ایران

به زبان ساده و برای فهم همگان بگویم؛ یک فروشگاه را در نظر بگیرید که در آن انواع کالاها وجود دارد، برای جلب مشتری - در اینجا مخاطب- نحوه چینش ویترین مهم است؛ «تیتر» در هریک از شاخه‌های روزنامه‌نگاری حکم جذابیت ویترین را دارد. چینش کلمات در «تیتر» باید حساب‌شده، منطقی، هدفمند و علمی باشد؛ «تیتر» 50درصد در جذب مخاطب برای خواندن مطلب موثر است، 25درصد هم مربوط به شروع مطلب می‌شود، 25درصد دیگر هم مربوط به جذابیت پاراگراف‌های بعدی است. من در مورد «تیتر» - در دهه 60- در کتابی که به زبان ساده باعنوان «از روزنامه‌دیواری تا روزنامه‌نگاری» نوشته‌ام، اهمیت «تیتر» را یادآوری کرده‌ام. برای یک نوشتار تحلیلی یا تفسیر سیاسی، عامل «تیتر» مهم‌ترین عامل برای جذب مخاطب است. «تیتر» وظیفه کنجکاوکردن مخاطب - حداقل- برای شروع مطلب را دارد. «تیتر» ممکن است ایهامی، دوکلمه‌ای یا به‌صورت پاره‌جمله باشد. «تیتر» می‌تواند با جذابیت خاص، بی‌توجه‌ترین و بی‌حوصله‌ترین خواننده را هم قلقلک دهد و او را وسوسه کند. در دوره‌ای، روزنامه‌نگاری دچار سکون شد، این سکون معنای واپس‌رفتگی را هم دارد، چون هرلحظه روزنامه‌نگاری درحال تحول است. با این اتفاق‌ها تا دهه 70 کسی بهایی به اصول روزنامه‌نگاری نشان نمی‌داد. در این شرایط - تعطیلی مطبوعات و یکه‌تازی بعضی از روزنامه‌ها- چندنفر از روزنامه‌نگاران مستعد که اوایل انقلاب وارد کار روزنامه‌نگاری شده بودند، با یکسری از ابداعات - در حوزه «تیتر»- توانستند نگاه‌ها را به‌سمت خود جلب کنند. این کارها جذاب بود، ولی چیزی نبود که در سیر تکاملی ژورنالیسم جهانی مطرح باشد. زمانی که من در سال‌های 72 تا 80 سردبیر مجله «گزارش» بودم، سعی می‌کردم که «تیتر»های حساب‌شده و جذابی انتخاب کنم؛ اما الان دیگر نمی‌توان با همان قواعد «تیتر» زد، روزنامه‌نگاری به‌سمت فشرده‌نویسی رفته است و «تیتر» هم باید یکی از ویژگی‌هایش همین باشد؛ دیگر «تیتر»های یک یا دوسطری مردود است؛ هنر آن است که با سه تا پنج‌کلمه «تیتر» بزنیم؛ این کلمات باید بتوانند حس کنجکاوی و علاقه‌مندی مخاطب را بجنبانند. «تیتر» نباید طولانی، مبهم و فریبنده باشد؛ باید ماهیت نویسنده و متن را به مخاطب منتقل کند، طوری که چشمان خواننده روی «تیتر» قفل شود و حتی دوباره آن را بخواند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.