|

خاطرات و خطرات یک فیلمساز

سهیل محمودی

تماشای یک فیلم سینمایی. فیلمی انسانی و اثرگذار: «فرزند چهارم». آخرین ساخته وحید موساییان؛ فیلمسازی با دغدغه‌های عمیق انسانی... و دیدن این فیلم در کنار انسان‌هایی که سال‌هاست دوستشان داریم و دلمشغولی‌های انسانی‌شان را می‌شناسیم. به دعوت وحید موساییان، دوشنبه شبی از مردادماه، در سینما فرهنگ کنار هم جمع شده‌ایم. یک سانس فیلم برای میهمان‌های او است. در یک ردیف من و ساعد باقری و حسین و پوریا و یاس نشسته‌ایم در کنار عزیزانی چون: سیدمحمد خاتمی، سیدمحمود دعایی، سیداحمد سام، احمد مسجدجامعی، سجاد محمدی، فریدون عموزاده‌خلیلی، فاطمه سالاروند، عبدالجبار کاکایی، علیرضا تابش و خود وحید موساییان. با شروع آرام فیلم، سرت گرم شده که کم‌کم تلنگرها و ضربه‌های لحظه‌هایی از فیلم را بر ذهن و اندیشه‌ات احساس می‌کنی. داستان فیلم در قاره آفریقا جریان پیدا می‌کند. کشور سومالی که از دو مصیبت قحطی و جنگ خانگی در عذاب است؛ و کودکان و زنان بیشترین قربانیان آن. «فرزند چهارم» وحید موساییان، سخت عواطف ما را برمی‌انگیزد. آن هم نه از نوع احساسات ملودرامی و سطحی. بلکه با بیان و شرح واقعیت و دستمایه‌های رئال. «فرزند چهارم» در مسیر روایت، کم‌کم از گونه و ژانر مستندمانند به فضایی داستانی نزدیک می‌شود و ذهن تماشاگر با قصه پیوند پیدا می‌کند. «فرزند چهارم» به روانی و راحتی روایت می‌شود. اما کافی است از وقایع و حوادث پشت‌صحنه فیلم آگاه باشی تا بدانی چقدر سخت و دشوار بوده ساخته‌شدن آن. آن هم با امکانات محدودی که ما در ایران داریم. باید همین لوازم و دستگاه‌ها را‌ برداری و ببری به سرزمین قحطی‌زده و فقرزده و جنگ‌زده. بازیگرانی حرفه‌ای، توانا و مسلط را‌ برداری و ببری به سرزمین‌هایی دور و نابازیگرانی از کوچک و بزرگ و زن و مرد را با زبان و فرهنگی دیگر در کنارشان قرار دهی و در نهایت بازی‌هایی یک‌دست در فیلم عرضه کنی. پس، همت وحید موساییان در ساختن «فرزند چهارم» ستودنی است؛ و نیز سعی بسیارش در پذیرش سختی‌ها و خطرهایی که در کشورهای آشوب‌زده پیش گرفته است. فیلم «فرزند چهارم» که تمام می‌شود، مستند صمیمانه پشت‌صحنه آن، مثل خود اثر تو را به خویش مشغول می‌کند. حتی با دریغ می‌گویی که‌ ای کاش بخش‌هایی از این مستند را بیننده قبل از شروع فیلم تماشا کند. این مستند حاوی «خاطرات و خطراتی» است که در حافظه مخاطب خود خواهد ماند. برق سالن که روشن می‌شود، درمی‌یابی برخی چشم‌ها ابرآلودند و بارانی. چند نفر از عوامل فیلم به ردیفی می‌آیند که ما نشسته‌ایم. سپاس‌های خاتمی و دیگر دوستان نثارشان می‌شود. می‌شنوم حجت‌الاسلام دعایی در کنارم به خانم مهتاب کرامتی (بازیگر اصلی و نقش اول فیلم) می‌گوید: ما به بانوانی هنرمند مثل شما در این سرزمین افتخار می‌کنیم. و بابک پورراد است که با هوشمندی دفترچه یادگاری فیلم را پیش می‌آورد و می‌گیرد مقابل روی آقای خاتمی و سیدمحمد خاتمی همان‌جا دوباره روی صندلی می‌نشیند و قلمی را از جیب لباده‌اش بیرون می‌آورد و با خطی شکسته و دلربا می‌نویسد: بسم‌الله‌ الرحمن‌الرحیم کار ارزشمند هنرمند والانگر جناب آقای موساییان «فرزند چهارم» اثری ارزنده و ماندگار، با مضمونی بلند و عالی و کارگردانی شایسته و هنرمندی بازیگران بنام. دیدن این اثر فرصتی و غنیمتی بزرگ بود. کار عزیزان را می‌ستایم و برایشان موفقیت روزافزون آرزو می‌کنم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.