پادشاه عمان امروز میهمان روحانی است
«سلطان» در سعدآباد
شرق: بهیکباره، آمدن «سلطان قابوس» پادشاه عمان به کشور پادشاهگریز ایران، به خبر برجسته خبرگزاریها و سایتهای داخلی و خارجی تبدیل میشود. همه بهدنبال پیغام پشت پرده سلطان برای تهران هستند. پادشاه عمان امروز بهعنوان اولین میهمان خارجی «حسن روحانی» وارد تهران میشود و مجموعه فرهنگی - تاریخی سعدآباد برای میزبانی و استقرار میهمانان عالیرتبه نهاد ریاستجمهوری در حافظیه سعدآباد سهروز(از سوم تا پنجمشهریور) تعطیل میشود. این کاخ بعد از هشتسالی که کارکردش در سطح موزه تقلیل یافته بود، امروز دوباره برای میزبانی میهمانان خارجی دولت، آغاز بهکار میکند. فرش قرمز پهن و میزها چیده میشود تا بساط پذیرایی از سلطان قابوس برپا شود. اولین میهمان خارجی دولت محمود احمدینژاد در اولین دوره ریاستجمهوری، بشار اسد، رییسجمهوری سوریه بود که از او در پاستور استقبال شد. احمدینژاد برنامه استقبال رسمی و دیدارها با میهمانان خارجیاش را به مجموعه نهاد ریاستجمهوری در پاستور منتقل کرده بود. «سلطان قابوس» نخستین میهمان خارجی دولت یازدهم است، کشور عربیای که یکسال و دو ماه گذشته حافظ منافع ایران در لندن است.
برنامه رسمی اعلامشده برای سفر دیدار و گفتوگو با تعدادی از مقامات عالیرتبه کشور از جمله رییسجمهوری درباره روابط دوجانبه، مسایل منطقهای و بینالمللی است. بیبیسی نوشته که قرار است او ضمن دیدار با مقامهای دولتی، با مقام معظم رهبری هم دیدار کند. روزنامه «الاخبار» چاپ بیروت نوشته «حسن روحانی دو مرتبه با سلطان قابوس دیدار میکند. دیدار نخست در روز ورود پادشاه عمان و دیدار دوم بعد از ملاقات سلطان قابوس و رهبری ایران خواهد بود.» براساس توافقات دوطرفه، در این سفر قرار است محمدجواد ظریف وزیر خارجه در همه دیدارها و ملاقاتها، پادشاه عمان را همراهی کند. سفری با اهداف متنوع «حسین امیر عبداللهیان»، معاون عربی و آفریقای وزارت امور خارجه، این سفر را در راستای تحکیم مناسبات دوجانبه و رایزنیهای منطقهای ارزیابیکرد. «سیدعباس عراقچی» سخنگوی وزارت امور خارجه نیز در مورد سفر سلطان قابوس به ایران گفت: پس از انتخاب آقای روحانی بهعنوان رییسجمهور ،سلطان عمان پیغام داده بود که علاقهمند است اولین میهمان خارجی ایشان باشد. حسین نوشآبادی سفیر سابق ایران در عمان نيز گفته كه «با دولت عمان درخصوص تحولات
خاورمیانه مشورت میکنیم. در عین حال به نظر میرسد یکی از موضوعاتی که در سفر سلطان قابوس به ایران و دیدار با رییسجمهور کشورمان مطرح خواهد شد بحث امضای موافقتنامه پنججانبه ترانزیت کالا و مسافر باشد.» سفر پیشروی سلطان قابوس به تهران، سومین دیدار او از ایران است. اولین دیدار او در دوره محمدرضا شاه پهلوی و دومین سفرش به تهران اندک زمانی بعد از مراسم تحلیف ریاستجمهوری محمود احمدینژاد در سال ۱۳۸۸ انجام شد. رابطه این دو کشور، از سالهای پیش از انقلاب و با کمک نظامی شاه به حکومت عمان برای مقابله با شبهنظامیان ظفار آغاز شد. برخی تحلیلگران عرب معتقدند، سلطان قابوس حکومتش را مدیون ایرانیها میداند که در روزهای سخت به یاریاش شتافتند. حکومت پهلوی (پس از آمریکا و بریتانیا) نخستین کشور منطقه بود که حکومت سلطان قابوس - در پی کودتا علیه پدرش - را در سال ۱۹۷۰ به رسمیت شناخت. یک سال بعد، سلطان قابوس در ردیف میهمانان ویژه جشنهای ۲۵۰۰ساله شاهنشاهی ایران در تختجمشید حضور یافت. در عین حال ماهیت رابطه این دو کشور، همکاری نظامی و استراتژیک منطقهای بوده و در سالهای بعد از پیروزی انقلاب نیز رابطه
بیتنشی بین این دو کشور در جریان بوده است، در عین اینکه هر زمان که نیازی به ایفای نقش پررنگ بوده، این نقش توسط عمان ادا میشد. پیامآور کشور ثالث برخی رسانهها نقش میانجیگری عمان را در رابطه با ایران و آمریکا میبینند، نکتهای که مقامات وزارتخارجه آن را تایید یا تکذیب نمیکنند. «عراقچی» سخنگوی وزارت خارجه در گفتوگو با «باشگاه خبرنگاران» در مورد انتشار اخباری مبنی بر اینکه سلطان قابوس حامل پیامی از سوی آمریکا برای جمهوری اسلامی ایران است، گفت: «ممکن است او مباحثی که مورد علاقهشان بوده، از طرف خود یا از طرف کشورهای ثالث مطرح کنند، اما ما در این زمینه اطلاعی نداریم.»او اواخر هفته گذشته در گفتوگو با «باشگاه خبرنگاران» در مورد تشکیل گروهی در وزارتخارجه برای گفتوگو با عمان بهعنوان کانالی برای ارتباط مستقیم با آمریکا گفته بود: اینها داستانسراییها و فضاسازیهایی است که رسانههای خارجی برای تخریب فضای مثبت، ناشی از تغییر دولت در ایران انجام میدهند. اگرچه سخنگوی وزارتخارجه با اظهار بیاطلاعی از کنار این خبر میگذرد اما روزنامه لبنانی «الاخبار» چاپ بیروت گمانهزنیهایی در مورد
پیشنهادهای احتمالی سلطان قابوس در سفر به تهران را مطرح میکند: «فراهمکردن زمینه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا و لغو بخشی از تحریمها علیه مبادلات بانکی ایران و غنیسازی اورانیوم این کشور میتواند از جمله موضوعات مورد بحث در سفر سلطان عمان به تهران باشد.»به گزارش «عصر ایران»، این روزنامه عربی در گزارشی به نقل از منابع آگاه عمانی نوشت: ««قابوس بن سعید» سلطان عمان در سفر به ایران تلاش میکند زمینه مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا را فراهم کند. سلطان قابوس برای طرح پیشنهادات خود در تهران موافقتهای مقدماتی از آمریکا و ایران دریافت کرده است.» شایعاتی در این مورد مطرح است که پادشاه عمان در دیدار با مقامات ارشد ایرانی درباره موضوع غنیسازی اورانیوم تهران نیز با مقامات ایرانی دیدار خواهد کرد. این روزنامه مدعی شده که سلطان قابوس پیشنهادی مطرح خواهد کرد که بر اساس آن، ایران کاهش سرعت و درصد غنیسازی اورانیوم را میپذیرد و در مقابل، غرب، اصل غنیسازی اورانیوم برای ایران را خواهد پذیرفت. منابع عمانی گفتهاند که آمریکاییها به این اقناع رسیدهاند که باید اعتراف کنند ایران در خلیجفارس و دریای مدیترانه یک قدرت
منطقهای است که نمیتوان آن را برای حل هر یک از پروندههای منطقهای نادیده گرفت. روزنامه «الاخبار» در بخش دیگری از گزارش خود مینویسد: «عمان هماکنون در حال ساخت بندر بزرگی به نام «الدقم» در ساحل اقیانوس هند است. هدف از ساخت این بندر اتصال شرق و جنوبشرق آسیا به آسیای مرکزی و قفقاز از راه ایران است.»از سوی دیگر عمان درحالی حافظ منافع تهران در لندن است که رابطه این دو کشور از یکسال گذشته در سطح کاردار باقی مانده ولی با انتخاب حسن روحانی به ریاستجمهوری و بعد از مراسم تحلیف، «ویلیام هیگ» وزیر خارجه انگلیس، در تماس تلفنی با «علیاکبر صالحی» وزیر خارجه ایران بر آمادگی این کشور برای بهبود روابط دوجانبه با ایران «بهصورت گامبهگام و دوجانبه» تاکید کرد؛ رابطهای که قطعا نیازمند پادرمیانی پادشاه عمان خواهد بود. همیشه میانجی نقش عمان در مورد مسایل مرتبط با ایران نخستینبار در اوج روزهای جنگ ایران و عراق در سال ۱۳۶۶پررنگ شد. عمان با دعوت از نمایندگان ایران و عراق تلاش کرد تا طرفین درگیر به شکلی محرمانه راهی برای رسیدن به توافق آتشبس بیابند. گرچه آن مذاکرات به توافقی میان ایران و عراق نینجامید
اما موضع دو طرف را برای پذیرش آتشبس در یک سال بعد آماده کرد. پس از جنگ، عمان تلاشهای میانجیگرانه خود را در زمینه ازسرگیری روابط ایران با عربستان سعودی و بریتانیا ادامه داد. مهمترین و جدیدترین نقش این کشور در ماجرای آزادی ملوانان بریتانیایی در سال ۲۰۰۷ و چندی بعد آزادی سه شهروند آمریکایی که به ظن جاسوسی، در زندان اوین تحت بازداشت بودند، رقم خورد. «سارا شورد» یکی از این بازداشتشدگان سرانجام با میانجیگری سلطان عمان و با سپردن 500هزاردلار وثیقه آزاد و با هواپیمایی عمانی از ایران خارج شد و دونفر دیگر هم مدتی بعد از آنکه محمود احمدینژاد رییسجمهور وقت ایران پیشنهاد مبادله آنها را با زندانیان ایرانی در آمریکا مطرح کرد، آزاد شدند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.