|

اصلاح‌طلبان و مناصب دولتی

احمد شیرزاد . فعال سیاسی اصلاح‌طلب

1- در آغاز فعالیت سیاسی و دانشجویی، نگارنده به حضور در ساختار رسمی کشور و «کار دولتی در سطح کلان»، نگاهی نداشت. مخاطبان می‌دانند قبل از دوره اصلاحات، مجموعه نیروهای موسوم به چپ و اعضای تحکیم و گروه‌های وابسته به چپ، در مقطعی از حاکمیت، رانده شدند یعنی سال‌های 68 تا 76. به دلیل اینکه تبار سیاسی ما به چپ‌های دهه 60 بازمی‌گشت بنابراین دورنمایی برای بازگشت این نیروها به قدرت وجود نداشت. البته نگارنده گرایش چپ اقتصادی نداشت اما مجموعه دوستی‌ها و ارتباطاتم با این جریان بود که تجلی آن در تشکل‌هایی مانند مجمع روحانیون مبارز بود. احزابی نظیر سازمان مجاهدین انقلاب هم بعدا فعال شدند و در واقع حزب، به مفهوم امروزی آن وجود نداشت و بیشتر جناح‌ها، فعالیت سیاسی داشتند. حداقل به دلیل اینکه حدفاصل سال‌های 55 تا 72، زندگی دانشجویی داشتم که فعالیت‌های سیاسی و علمی نیز در آن قالب بود، به حضور در ساختار رسمی دولت یا مجلس فکر نمی‌کردم. بعد از فارغ‌التحصیلی تا امروز، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی اصفهان هستم. چندین سال به‌عنوان عضو جوان هیات علمی دانشگاه فعالیت کردم و تحولات پس از خرداد 76 و لزوم فعالیت پارلمانی سبب شد وارد انتحابات مجلس ششم شده و مورد لطف مردم شهرم، اصفهان قرار بگیرم. سال 78 برای نمایندگی مجلس به تهران آمدم و بعد از پایان نمایندگی، باید به‌عنوان شغل، به جایگاه هیات علمی بازمی‌گشتم. به بیان دیگر، مجموعه دوستان در حزب مشارکت و بسیاری دیگر از اصلاح‌طلبان ترجیح دادیم بعد از پایان نمایندگی مردم در مجلس، به‌کار مطبوعاتی و حزبی به‌عنوان اشتغال سیاسی بپردازیم و در تخصص‌های خود، به‌عنوان شغل فعال شویم. این نگاه امروز هم وجود دارد و حضور در دولت، هدف اصلاح‌طلبان نیست چه اینکه بارها گفته شده سهم‌خواهی از دولت بی‌معناست. دوره‌ای هم بعد از مجلس ششم، فعالیت‌های مطبوعاتی همچنان رونق داشت و من در روزنامه‌های حزب مانند «یاس نو»، «وقایع اتفاقیه» و «اقبال» فعال بودم. 2- پس از مجلس ششم به اصفهان برنگشتم و سه سال در مرکز تحقیقات فیزیک نظری مامور به خدمت بودم. پس می‌توان در حوزه‌های تخصصی فعال بود و مثمرثمر و لزوما نباید مدیریت‌های کلان دستگاه اجرایی چشم داشت. به‌عنوان مثال نگارنده از سال 1368، درگیر پروژه‌ای بودم به نام المپیاد جهانی فیزیک و تقریبا بنیانگذار اصلی آن بودم که آن زمان در معاونت پژوهشی وزارت آموزش و پروش انجام شد. قبل از آن هم پنج سالی عضو شورای برنامه‌ریزی فیزیک آموزش و پروش برای تالیف کتب درسی بودم و از آنجا به برنامه المپیادها راه پیدا کردم. این برنامه بسیار بر عرصه فرهنگی و آموزشی کشور تاثیرگذار است و تا همین امسال -که ضربات اساسی به آن می‌خورد و جای تحلیل آن اینجا نیست- این برنامه ادامه داشت. من 20سال سرپرست تیم المپیاد ایران در المپیادهای جهانی و مسوول کمیته فیزیک بودم و بعد هم عضو موثر کمیته بودم تا سال 1383 که به‌طور مرتب سرپرست بودم. در آن دوره ایران کاندیدای برگزاری المپیاد جهانی در سال 86 یعنی 2007 شد و من به‌همراه دکتر محمد سپهری‌راد که مسوول تیم بودیم، مسوولیت برگزاری المپیاد در داخل ایران را هم بر عهده گرفتیم. از سال 82 باید تدارکات این رویداد بزرگ انجام می‌شد. این به لحاظ اجرایی، بسیار کار نفسگیری است چون حدود 350 دانش‌آموز و حدود 80 نفر سرپرست و عضو هیات علمی به‌همراه آنها می‌آیند و برنامه بسیار متنوع علمی و فرهنگی به شمار می‌رود. در واقع به لحاظ اجرایی، کار برگزاری آن با یک کنفرانس علمی که برنامه‌ای داده می‌شود و افراد آکادمیک در آن سخنرانی می‌کنند بسیار متفاوت است. من و آقای دکتر سپهری به‌عنوان برگزار‌کننده المپیاد باید وارد صحنه می‌شدیم و متاسفانه از سال 84، با تغییر دولت مواجه شدیم. ما با جان سختی و تحمل بسیار بسیار زیاد! در صحنه ماندیم و مجموعه وزارت آموزش و پرورش هم چاره‌ای جز تحمل نداشتند چراکه هیچ نوع امکان اجرایی برای چنین رویدادی در آنها وجود نداشت. اتفاقات آن مقطع، داستان بسیار مفصلی دارد. ما چندین سری سی‌دی از المپیاد و فعالیت‌های آن تهیه کردیم. این المپیاد در اصفهان و در دانشگاه خود ما - صنعتی اصفهان- و در مقیاسی جهانی که اساسا مشابه آن در دولت‌های نهم و دهم دیده نشده، برپا شد و خلاصه اینکه افتخار بسیار بزرگی بود و خود من هم احساس کردم در کارنامه اجرایی خودم، فعالیت مثبتی را به ثبت رساندم. 3-اگر یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب، نگاه بازگشت به فعالیت‌ها و سمت‌های رسمی نداشته باشد، بهتر می‌تواند به دغدغه‌های خود پیرامون فرآیند اصلاح و آگاهی در کشور، جامه عمل بپوشاند. افراد دو تیپ هستند. یک رجل سیاسی ممکن است به غیراز لباس سیاست، لباس دیگری هم داشته باشد یا نداشته باشد. اگر از من سوال شود که چه شغلی ‌داری، در وهله اول نمی‌گویم فعال سیاسی بلکه یک معلم دانشگاه و محقق فیزیک هستم که آشنایی با سیاست داشتم و اقتضائات آن، نگارنده را به عرصه رسمی کشاند. شاید علاقه درجه اول من نبود اما از کار مطبوعاتی بسیار لذت می‌برم و شغل کار معلمی و کار مطبوعاتی که در دوره‌هایی به شکل جدی به آن پرداختم را بیشتر دوست دارم. لباس سیاست لباس دوم من است و البته از آن احساس ناخوشایندی ندارم. به بیان دیگر علاقه به سیاست در همه اصلاح‌طلبان پررنگ است اما من و دوستانم در مجلس ششم و برخی احزاب شناخته شده اصلاح‌طلب، وقتی به جمع‌های دانشجویی می‌رفتیم و درخصوص دستمزد و حقوق از ما سوال می‌شد، با افتخار به آنها اعلام می‌کردیم که اگر بیرون از سمت‌های رسمی باشیم - با این شرط دولت مستقر رویه‌ای مانند آنچه در هشت‌سال گذشته دنبال شد را در پیش نگیرد و محدودیت‌ها را دوچندان نسازد- بیشتر می‌توانیم به مسایل مالی خود برسیم چراکه اکثر دوستان، در عرصه کار اقتصادی و فرهنگی، چهره‌های بسیار موفقی بودند. پیش از رخداد 24 خرداد و روی کارآمدن دولت تدبیر و امید، اگر از نگارنده پیرامون فعالیت رسمی سیاسی سوال می‌شد پاسخ می‌دادم: «به سیاست فکر می‌کنیم و آن را دنبال می‌کنیم. دوست داریم سیاست‌ورزی کنیم اما امکان آن سلب شده است». بدون شک این نوع فعالیت‌ها در قالب حزبی امکان‌پذیر است یا حداقل، ما برای آن چارچوب دیگری قایل نیستیم. ممکن است در مقاطعی، جنبش‌های اجتماعی زیرزمینی در ایران به‌عنوان فعالیت سیاسی شناخته می‌شد اما نقطه اوج شکوفایی سیاسی، زمانی بود که فعالیت سیاسی در ایران علنی بود و بخشی از آن در 24 خرداد بار دیگر به منصه ظهور رسید. در عین حال امروز به نسبت دوران اصلاحات، پختگی بیشتری وجود دارد که به گذشت زمان مرتبط است. ما هم مانند انسان‌های دیگر، این امکان را داشتیم که برخی نظرات خود را اصلاح کنیم. این ربطی به بودن یا نبودن در ساختار رسمی ندارد. من و دوستانم همچنان نگاه اصلاح‌طلبانه داریم. هنوز هم فکر می‌کنیم تغییرات تدریجی اما جدی کشور، راه به صلاح و ثواب ملت و کشور می‌برد. اصلاحات تدریجی و «جدی» که بر روی آن، تاکید زیادی دارم. اصلاحات اگر جدی نباشد، کشور به جایی نمی‌رسد. اصلاحات نه اسم مستعار برای نوعی انقلاب است نه اسم مستعاری برای کار نکردن و دفاع از وضع موجود. اصلاحات بین این دو هست. نگاه ما به تغییراتی است که پایا، ماندگار و موثرباشد و البته از طریق روش‌های مسالمت‌آمیز و غیرخشن به ثمر برسد. این مشی اصلاحات است که دولت اعتدال نیز بر آن تاکید دارد چراکه اصلاحات، بزرگ‌ترین روش اعتدالی است. تفاوت نگاه امروز نگارنده نسبت به گذشته این است که هیچ حد و حدودی را برای اصلاحات نمی‌پذیرم. اصلاحات یعنی تغییرات بطئی، مانا و تدریجی بدون در نظر گرفتن سقف و حد مشخص و با توجه به رویکرد دولت یازدهم، جای امیدواری وجود دارد که با بازگشت فضای سیاسی به جامعه و دانشگاه‌ها، چهره‌های اصلاح‌طلب بتوانند به ایفای نقش بپردازند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.