امیربانو کریمی استاد ادبیات و همسر مظاهرمصفا:
مال این دنیا نیستیم...
«امیربانو کریمی» از استادان بنام ادبیات فارسی دانشگاه تهران، متخصص در سبک هندی و صائبشناسی، همکار و همسر استاد «مظاهر مصفا»ست؛ او که نخستین فرزند «امیری فیروزکوهی» قصیدهسرای نامدار معاصر است، سرنوشتش این بود که بعد از پدر نیز در کنار مردی باشد که او نیز در زمانه خود یکی از نامدارترین قصیدهسرایان ایران لقب گرفته بود؛ زندگی این دو استاد دانشگاه در کنار هم در تمام این سالهای طولانی، به عنوان زوجی که هم در دانشگاه همکار بودند و هم در خانه همسر، از جذابیتها و ظرافتهای خاصی برخوردار است؛ زندگیای که بیشک در کنار همه شیرینیهایش، با دغدغههایی نیز روبهرو بوده است؛ در گپ و گفت کوتاه زیر، روایت این زندگی را میخوانید و دیدگاه امیربانو کریمی را درباره جریان شعر معاصر... سرکار خانم کریمی! شما سالهاست که با استاد مصفا زیر یک سقف زندگی میکنید و زیر یک سقف مشترک هم تدریس؛ زندگی دو استاد تمام ادبیات با دغدغهها و مسایل مشترک چگونه است؟ چقدر ادبیات و دانشگاه در متن زندگی شما جریان دارد؟ زندگی ما دو بعد داشته است؛ یک بعد به ادبیات و زندگی ادبی ما برمیگردد و یک بعد هم به زندگی
روزمرهمان. من و مظاهر زمانهایی که روی اصول شعر و شاعری صحبت میکردیم و شعر میخواندیم، ساعتها این کار را میکردیم و لذت هم میبردیم. دیدگاهها و سلایق ما در حوزه شعر و ادبیات و موسیقی خیلی به هم نزدیک است و از نظر همکاری دانشگاهی نیز ما همواره همکاران خوبی برای هم بودهایم. در این سوی ماجرا اما، مثل تمامی انسانهای این جهان، ما هم با دغدغههای زندگی روزمره روبهرو بودهایم؛ مشکلاتی داشتهایم و در دورانهایی، زندگیمان با تشویشهایی روبهرو بوده است. مهمترین مشکل ما شاید در نوع نگاهمان بود؛ من همواره خودم را اهل کتاب و درس و معلمی میدانستم نه هنرمند و اتفاقا بخشی از بحثهای روزمره ما هم به این برمیگشت که معمولا من پایم روی زمین بود و عاقل بودم و مصفا گاهی روحیات و توقعات «هنرمندانه» داشت و کودک درونش خیلی زنده بود! جالب است بدانید که به عنوان مثال صبح که از خواب بیدار میشدیم که به دانشگاه برویم من همیشه با آرامش و ملایمت آماده میشدم و او عجول بود و همه تقصیرها را هم همیشه گردن من میانداخت: «تقصیر بانو خانم است»! زمانی که با استاد ازدواج کردید ایشان به چه کاری مشغول بودند و شما به چه
کاری؟ زمانی که ما با هم ازدواج کردیم من دبیر بودم و ایشان مسوول مجله آموزشوپرورش بود تا اینکه از چند سال بعد از آن، هر دو استاد تماموقت دانشکده ادبیات و تقریبا همکار هرروزه شدیم. شما هم مانند مظاهر مصفا، از استادان پیشکسوت ادبیات هستید و چون ایشان بیشتر ادبیات کلاسیک ایران را میپسندید تا جریان ادبیات یا شعر معاصر را؛ آیا از همان سالها هم اینگونه فکر میکردید؟ من همواره شعر قدما را دوست داشتم و به جریان شعر نو از آنجایی که آن را «جریانی تخریبی» میدانستم، علاقهای نداشتم؛ البته امروزم نگاهم به جریان شعر نو آنقدرها هم بد نیست بلکه آن را هم نوعی از شعر میدانم. البته به باور من این شعرهای نویی که سروده میشود و بعد خوانده شده و به صورت نوار و سیدی بیرون میآید، مثل زنی است که بزک کرده و زیبا به نظر میرسد و معلوم نیست زیر پوشش او و لباسهایش، آیا عضوی ناقص پنهان است یا خیر! من واقعا هنوز هم بعضی از این شعرهای نو را نمیتوانم بخوانم و از این جریان تنها فریدون مشیری و نادر نادرپور و تا حدودی فروغ را میپسندیدم. فکر میکنید مردم ما بهخصوص نسل جدید چرا اقبال زیادی به
شعر نو نشان میدهند و برخی از آنان چندان با شعر کلاسیک ارتباط برقرار نمیکنند؟ به باور من، مردم و نسل جدید ما آسانپسند شدهاند؛ آن زمان ما شعر که میخواندیم، بیت بیت آن را مثل ریاضی برای خودمان حل میکردیم اما الان مردم و حتی دانشجویان ادبیات دیگر آن اندوختهای را که باید در چنته داشته باشند را در اختیار ندارند و سواد حرفهای فروکش کرده است اینگونه هم هست که ما با این آسانپذیری روبهرو شدهایم. شاید دنیا، دنیای دیگری شده باشد، نه؟ بله! من مدتهاست که به این نتیجه رسیدهام که این دنیا، این شعرها را میپسندد، بالاخره آدمها و دنیا عوض شدهاند و طبیعی است که سلیقهها هم عوض شده باشد؛ ما مال این دنیا نیستیم...
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.