عدالت گم شده فوتبال ایران
محمد حمیدی
قرعهکشی جامحذفی فوتبال انجام شد و در حالی که براساس آییننامه برگزاری این رقابتها تیمهای لیگ برتری تازه از مرحله چهارم وارد کارزار میشوند، تیتر بیشتر خبرگزاریها و سایتها درباره قرعهکشی جامحذفی که عنوان «حماسه آزادسازی خرمشهر» را بر خود دارد، رویارویی احتمالی سرخابیها در دیدار پایانی است! همزمان با برگزاری این مراسم و قرارگرفتن خبر این برنامه روی خروجی خبرگزاریها، سایت فدراسیون فوتبال به نقل از غلامرضا بهروان، مسوول برگزاری جامحذفی نوشت: «برای برگزاری جامحذفی در فصل پیشرو آییننامهای تدوین شده که حقوق همه تیمها در آن دیده شده است... قوانین طوری نگاشته شده که به نفع تمامی تیمهای شرکتکننده باشد.» پرسش این است که «نفع» یعنی چه و در رقابتهای فوتبال چه معنا و مفهومی میتواند داشته باشد؟ فوتبال در دنیای مدرن پدیدهای نادر و بسیار پیچیده در نظر گرفته میشود و ایندست ویژگیها درباره فوتبال ایرانی نادرتر هستند و بسی پیچیدهتر! برای فهم فوتبال دنیا و مناسباتش باید یک کتاب خواند و برای رسیدن به درک درست فوتبال ایرانی باید دستکم یکهزارویک کتاب را خواند و دست آخر هم تنها گفت، در درک و فهمش اندرخم
یک کوچهایم! سالهاست تماشاگر همزمان فوتبال ایران و جهان هستیم و هنوز هم در پی یافتن پاسخ درست و نهایی برای این پرسش جاودانه که به راستی چرا فوتبال ما با بیشتر دنیا تفاوتهایی شگرف داشته و دارد. جامحذفی اسپانیا، کوپا دلری (جام پادشاهی) نام دارد. در فصل گذشته این رقابتها اتلتیکومادرید به قهرمانی رسید. تیم دوم شهر مادرید در دیدار پایانی موفق به شکست رئالمادریدی شد که خود در دور نیمهنهایی از پس بارسا گذشته بود! به سخن دیگر اتلتیکومادرید از بخت (بخوانید نفع) بزرگی برخوردار شد و آن هم روبهرو نشدن با بارسلونایی بود که در لیگای 2013 - 2012 موفق به شکست این تیم شده بود. فوتبال مانند هر پدیده دیگری در دنیا واژگان تخصصی خود را داراست. نفع در فوتبال حرفهای بسیار متفاوت از نفع در بیرون از این دنیاست. بزرگترین افتخار فوتبالی ویگان آتلتیک فصلگذشته در جامحذفی انگلیس رخ داد و آن در حالی بود که این تیم در راه رسیدن به قهرمانی به هیچیک از غولها برنخورد و در نهایت در دیدار پایانی منچسترسیتی را از پیشرو برداشت و از این«نفع» فوتبالی برای رسیدن به این افتخار بزرگ بهره برد. بهروان پیش از قرعهکشی جامحذفی همچنین
گفته بود: «در رقابتهای امسال 103 تیم شرکت کرده و برای حضور در رقابتهای جامحذفی اعلام آمادگی کردهاند... باید توازن در فوتبال کشور برقرار شود... برنامهریزی ما برای جامحذفی به گونهای است که توازن و قدرت در آنها برقرار شود. طوری برنامهریزی کردهایم که تیمهای بزرگ با تیمهای کوچک مسابقه ندهند و ابتدا تیمهای قهرمان استانها با هم بازی خواهند کرد و سپس در یک فرآیند تیمهای لیگ سه و دو با هم و منتخبان این تیمها با تیمهای لیگ یک و لیگ برتری بازی میکنند.» جالب آنکه او میگوید: «فدراسیون فوتبال، سازمان لیگ برتر و همچنین سازمان لیگ آزادگان دوست ندارند که هیچ تیمی منحل شود یا به مشکل بخورد؛ چراکه اگر این اتفاق بیفتد فوتبال ما به سادگی از صحنه روزگار محو خواهد شد و چهبسا که تیمهای بازیکنساز و بسیار خوبی مثل بانک ملی، بانک تجارت، دارایی، پورا، هما و دیگر تیمهای نظیر آنها منحل شدند... باید شرایط خودمان را بسنجیم و بر این اساس برای باشگاههایمان تصمیمهای درست بگیریم...» چرا تعریف نفع در فوتبال حرفهای ما با دیگر جاهای دنیا فرق میکند؟ چرا در برنامههای لیگهای دیگر جاهای دنیا نفع را جور دیگری میبینند؟
چرا رئال و بارسا میتوانند نفع فوتبالی هم داشته باشند و در نیمهنهایی یا یک چهارم نهایی به هم بخورند ولی استقلال و پرسپولیس نه؟ چرا ویگان در جامحذفی به هیچیک از غولهای لیگ برتری برنمیخورد و قهرمان میشود و در نهایت همه از این رقابتها نفع میبرند ولی در لیگ و جامحذفی ایران مناسبات به گونه دیگری است؟ آیا بزرگترین افتخار تیمهای شهرستانی و سازنده باید حضور در لیگ برتر و جامحذفی باشد یا اینکه افتخار «سازنده» یا «با اخلاق» بودن را داشته باشند و بس؟ آیا نمیشد کاری کرد که بانک ملی، آرارات، هما و... در ویترین افتخارات خود عنوانهای بزرگتری داشته و امروز به دست نابودی و فراموشی سپرده نشوند؟
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.