|

کتابخانه‌ای در قلب یک روستای دورافتاده

میراث مهتاب سوزن‌دوز

سعید برآبادی

شاید روستای «قاسم‌آباد» را نمی‌شناسید، اما لابد وصف سوزن‌دوزی‌های بلوچی را شنیده‌اید که یکی از منحصربه‌فردترین هنرهای دستی ایرانی بوده و سال‌هاست که با نام «مهتاب نوروزی» سوزن‌دوز گره خورده است. سوزن‌دوز بزرگ اما حالا دیگر در میان ما نیست تا ببیند در فراموشی سرانگشتان هنرورش، چطور سلیقه زنان افغانی مهاجر به سیستان و بلوچستان، آن همه ریزه‌کاری‌های ایرانی را در محاق تحریف و تغییر برده و در حال مخدوش‌کردن خاطره سوزن‌دوزی‌های درخشان ایرانی است. در این میان، نه سازمان میراث فرهنگی و نه اداره‌های عریض و طویل دولتی که مسوول نگهداری از بازمانده‌های صنایع دستی هستند، قدمی حتی در جهت زنده‌نگهداشتن این هنر مهم برنداشتند تا اینکه نام روستای قاسم‌آباد، دوباره حامل یک پیام مهم شده است؛ خبر زنده‌شدن یاد مهتاب سوزن‌دوز برای زنان و کودکان بلوچ به بهانه افتتاح کتابخانه‌ای کوچک در روستایی که جمعیتش به دوهزارو500نفر هم نمی‌رسد.
پیرزن سوزن‌دوز، دو سال پیش که به تهران آمده بود، قول واگذاری هزارمتر زمین برای ساخت این کتابخانه را در روستای زادگاهش داده بود تا از دارایی‌اش، مکانی برای آموزش سوزن‌دوزی به عنوان یکی از مهم‌ترین صنایع دستی بلوچی ایجاد شود و حالا در همسایگی دومین سالگرد درگذشتش، بازماندگان او با کمک‌گرفتن از نهادهایی چون انجمن دانش‌آموختگان دبیرستان جامع شمیران و انجمن حامی، این کتابخانه را افتتاح کرده‌اند تا به همین بهانه، کلاس‌های صنایع‌دستی هم در این مکان شروع به کار کند و دختران و زنان قاسم‌آباد راه سوی این کتابخانه بگیرند تا هم از محیط و فضای بکر آن در یکی از دورافتاده‌ترین روستاهای کشور حظ ببرند و هم از زینب نوروزی، برادرزاده مهتاب، بیاموزند که چطور پارچه‌ها را به هنر سوزن‌دوزی بیارایند. کویر سیستان و بلوچستان خاطره بی‌توجهی کم ندارد، این بار اما سوزن‌دوزی‌های مهتاب، نجات‌بخش هنری شده که یادآوری اش با هویت این استان پهناور و مردمش گره خورده.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.