|

تغییر موضع آمریکا:

برکناری «مرسی» کودتا بود

تانیا تجلی: «کاخ سفید» که حدود یک‌ماه از به‌کاربردن واژه «کودتا» در رابطه با اقدام ارتش در برکناری مرسی طفره می‌رفت، حالا رویکرد جدیدی اتخاذ کرده است. «اینکه اقدام ارتش کودتاست»؛ اینکه «انتقال قدرت در مصر از طریق انتخابات صورت نگرفته است» و... جان مک‌کین نخستین مقام رسمی آمریکاست که اقدام ارتش را کودتا توصیف کرده است. پیش از این مقامات کاخ سفید از جمله باراک اوباما رییس‌جمهور این کشور از سوم ژوییه تاکنون در توصیف این اقدام از لفظ کودتا استفاده نکرده بودند. این اقدام کاخ سفید از این منظر اهمیت دارد که براساس قوانین داخلی آمریکا اگر مشخص شود یک دولت با کودتا سرکار آمده این کشور نمی‌تواند هیچ کمکی به دولت کودتا ارایه کند. آمریکا سالانه حدود یک‌میلیاردو 300میلیون‌دلار به ارتش مصر کمک می‌کند. از سال 1979 رژیم‌هایی که در مصر روی کار آمدند بی‌بهره از کمک‌های آمریکا نبودند. این کمک‌ها از زمان انورسادات رییس‌جمهور سابق مصر با امضای معاهده کمپ دیوید آغاز شد؛ معاهده‌ای که به‌عنوان سنگ بنای سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه توصیف شده بود. حالا کاخ سفید مواضع قابل توجهی اتخاذ کرده است. به گزارش گاردین «جان مک‌کین» و «لیندسی گراهام»، دو عضو سنای ‌آمریکا پس از دیدار با مسوولان مصری در کنفرانس مطبوعات مشترکی اعلام کردند: اخوان‌المسلمین باید از خشونت دست بردارد و نیروهای امنیتی نیز باید اجازه اعتراضات مسالمت‌آمیز را به مردم بدهند. آن دو تاکید کردند که آنها به نیابت از کنگره آمریکا و با هماهنگی با کاخ سفید سخنان خود را ایراد می‌کنند. مک‌کین خواهان آزادی زندانیان سیاسی و برگزاری مذاکرات ملی شد. آنها همچنین تاکید کردند: انتقال قدرت در مصر از طریق انتخابات صورت نگرفته است. گراهام گفت: شما در مصر در راستای روند دموکراسی با یکدیگر مذاکره می‌کنید، اما صحبت‌کردن با شخصی که در زندان است و دموکراسی‌نامیدن آن غیرممکن است. او گفت: برخی در کنگره آمریکا خواهان قطع روابط هستند و برخی می‌خواهند که کمک‌ها به مصر به حالت تعلیق درآید. ما باید درخصوص این روابط صادقانه عمل کنیم. ما نمی‌توانیم از کشوری حمایت کنیم که به سمت دموکراسی حرکت نمی‌کند. از سوی دیگر منابع سیاسی و نظامی آگاه در مصاحبه با روزنامه الاخبار جزییات دیدار عبدالفتاح السیسی با جان مک‌کین و لیندسی گراهام را فاش کردند. در این دیدار یک ساعت و نیمه میان وزیر دفاع مصر و گراهام و مک‌کین، السیسی خاطرنشان کرد: مصر مستعمره نیست. او هشدار داد که در واکنش به تهدیدها مبنی بر قطع ارسال کمک‌های نظامی، مصر رزمایش‌های نظامی مشترک را متوقف می‌کند. همچنین ریاست‌جمهوری مصر با اعلام اینکه تلاش‌های بین‌المللی برای پایان‌دادن به بحران سیاسی در این کشور با شکست مواجه شده، مسوولیت عواقب این شکست را برعهده اخوان‌المسلمین دانست. از سوی دیگر همچنین عمرو موسی دبیرکل سابق اتحادیه عرب در واکنش به اظهارات سناتورهای جمهوریخواه آمریکا درباره مصر تاکید کرد آمریکا اولین کشوری بود که محمد مرسی را عزل کرد. این درحالی است که بان‌کی‌مون در صحبتی تلفنی با وزیرخارجه مصر بار دیگر خواهان آزادی محمد مرسی شد. بان‌کی‌مون در حالی خواستار آزادی مرسی شده است که عربستان‌سعودی در تلاش است به محمد مرسی پناهندگی سیاسی دهد. همچنین طی موج جدید درگیری‌ها میان هواداران و مخالفان محمد مرسی در اسکندریه و بحیره یک‌نفر کشته و 29نفر زخمی شدند. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ صباح زنگنه . کارشناس امور مصر سردرگمی آمریکایی‌ها در موضوع مصر از اظهارنظرهای متفاوت مقامات این کشور مشهود است. یعنی جریان دولت و وزارت خارجه از یک طرف معتقدند که برکناری مرسی از سوی نظامیان، حرکتی برای نجات دموکراسی بود اما از طرف دیگر، سناتور مک‌کین و مجموعه‌ای از سناتورهای جمهوریخواه اصرار دارند که آنچه اتفاق افتاد، کودتا بوده باید مصر مورد مجازات قرار گیرد و در این راستا کمک‌های سالانه به ارتش مصر متوقف شود. این دو دیدگاه وجود دارد و در حال چالش با یکدیگرند. ضمن آنکه اصرار و تاکید جمهوریخواهان در حمایت از اخوان‌المسلمین نوعی دادوستد به شمار می‌آید. جمهوریخواهان هم در پرونده مصر و هم سوریه روی حرکت اخوان سرمایه‌گذاری کرده‌اند تا اولا تحولات را به سمتی پیش ببرند که دولت‌های موجود را تضعیف کنند و ثانیا از آنها تعهد بگیرند که نسبت به اسراییل هیچ‌گونه تهدیدی ایجاد نکنند. در نهایت هدف جمهوریخواهان از حمایت از جریان اسلامگرا، ایجاد موجی از اسلامگرایی است که سایر جریان‌های اسلامگرا را مهار کند. در صحنه مصر ما شاهد عکس‌العمل شدید فرمانده ارتش مصر بودیم و به نظر می‌رسد مصر وارد سناریوی جدید از سوی نظامیان خواهد شد که در این سناریو شخص آقای سیسی به عنوان یک شخصیت ملی دارای روحیه ضداستکباری و ضد آمریکایی در عرصه سیاست داخلی ظاهر شود و زمینه برای کاندیداتوری او در انتخابات آینده فراهم شود. در حقیقت در سطح میانی فرماندهان نظامی مصر افزایش و تقویت روحیه ضدآمریکایی قابل توجه است. با این روحیه، طبیعتا امکان بازگشت اخوان به حکومت به عنوان حزب دارنده اکثریت، فراهم نخواهد شد. به خصوص آنکه حزب نور سلفی هم در کنار نظامیان مصر قرار گرفت و آینده سیاسی مصر به این ترتیب روند دیگری را در پیش‌رو خواهد داشت. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ گاردین سقوط محمد مرسی مصر را به مرحله‌ای از سرگردانی كشانده كه فارغ از مصر همه كشورهای عربی را عذاب می‌دهد. در واقع مصر با جمعیت 83 میلیونی‌اش یكی از كشورهای بزرگ عربی است كه در منطقه نقش مهمی ایفا می‌كند. این كشور دو نقش اساسی را در مواجهه با دنیا ایفا می‌كند: صادرات نفت و گاز و بحث اسراییل. حالا كه این كشور وارد بحران شده عواقبش همه دنیا را تحت تاثیر قرار می‌دهد. پیروزی اخوان‌المسلمین در این كشور ابتدا موجی از شادی را به وجود آورد ولی این افسانه اسلامی خیلی دوام نیاورد چرا كه بحران فرهنگی جامعه عرب بیشتر از نیازی بود كه مصر به یك حكومت اسلامگرا داشت. مصری‌ها در پایان سال 2010 به آزادی بیان امیدوار شدند. مرسی در ژوئن 2012 با اكثریت‌آرا كه غالبا هم غیرمسلمان بودند به برتری رسید و حداقل از شفیق كه نخست‌وزیر مبارك بود كمتر مورد تنفر قرار گرفت. مصری‌ها امیدوار به دولتی مدرن بودند ولی مرسی با كابینه‌ای كه اخوانی‌ها تشكیل دادند این مورد را زیر سوال برد. دولت مصر بدترین برنامه‌های اقتصادی، اجتماعی و امنیتی را در پیش گرفت و در نهایت روز 30ژوئن هم مردم دوباره برای اعتراض به خیابان‌ها ریختند. این‌بار هم البته مثل زمان مبارك ارتش وارد میدان شد و با شعاری كه بر سر زبان‌ها انداخت (مردم و ارتش یكی هستند) و دولت مرسی كه البته مورد حمایت مبلغان مذهبی قرار داشت را از سركار برداشت. حالا شرایط به سویی پیش رفته كه آیا فردی كه قدرت را در دست می‌گیرد می‌تواند دموكراسی را در مصر حاكم كند؟ مورد بعدی اینكه جنگ بین اسراییل و فلسطین كه تا حدود زیادی منطقه را تحت تاثیر قرار داده چگونه توسط مصری‌ها اداره خواهد شد؟ مصری‌ها حالا سیاست مدرن را طلب می‌كنند و آزادی سخن را می‌طلبند. با این دولت امكان‌پذیر هست؟

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.