آنها که بدون بلیت استاد شدند!
رضا ساکی
این روزها بیشتر از گذشته حرف میزنیم تا آینده. اما نه از گذشتههای دور بلکه از گذشتههای نزدیک. این روزها هم ما مردم غرق در گذشتهایم و هم سیاستمداران! حالا که قرار است دولت نو با ایدهای نو بر سر کار بیاید همه از گذشته میگویند و میپرسند دولت جدید با گذشته چه میکند و میراث گذشته را چگونه مدیریت خواهد کرد! در هشتسال گذشته اتفاقات زیادی در سیاست، اقتصاد و فرهنگ کشور افتاده است، که خوب یا بد، درست یا نادرست میان مردم و مسوولان محل بحث و تفسیر و البته مناقشهاند! یکی از آن همه اتفاق، چیزی است که بنده ناچیز میخواهم به آن اشاره کنم تا شاید عاقلان و اهل تمییز را تلنگری باشد که در دام نیفتند.
در هشتسال گذشته بسیاری از کسانی که در کار تخصصیشان آدمهایی متوسط بودند ناگاه مدیر شدند! این اتفاق فقط در بخشهای اداری و صنعتی دولت نیفتاد بلکه در بخش فرهنگی و هنری کشور هم ناگاه کسانی با عنوان استاد ظاهر شدند! یعنی کسانی فضا پیدا کردند تا خود را عالم جا بزنند و ردای ظاهری دانش بر تن کنند. اینها به همراه کسانی که دورتادورشان را گرفته بودند و استاداستاد میکردند، کمکم توانستند مقبولیت به دست آورند و مَقام بگیرند! نمیگویم در طول هشتسال کسی نمیتواند منتقد ادبی شود یا مثلا بشود استاد دانشگاه در زمینه برنامهسازی و رسانه، چرا میتواند، ولی سر سخنم درباره کسانی است که خود را استاد فلان مینامند ولی کمترین دانشی دربارهاش ندارند! یعنی استاد نقد شعر شدهاند ولی نه شعر بلدند و نه نقد شعر. یعنی کافی است در کلاسهایی که برگزار میکنند شرکت کنید تا بفهمید یکشبه استاد شدهاند و از تبار عالمان واقعی نیستند.
این آدمها وقتی پایشان در فرهنگ این کشور باز شد و پست گرفتند، تاریخی رقم زدند عجیبوغریب! مثلا در نمایشگاهی که برای بزرگداشت زندهیاد سهراب سپهری برگزار شده بود یکی از مدیران کل یک استان با مشاهده خواهر زندهیاد سهراب سپهری در نمایشگاه، با خوشآمدگویی به وی گفته بود چرا استاد سپهری تشریف نیاوردهاند؟ یا مثلا دوستی که تازه استاد طنز شده بود و هنوز هم هست، در جایی فرمودهاند طنز بر سه نوع است: دیداری، شنیداری و تصویری! یا مثلا یک نفر که در طول همین سالها بنابر رابطه، استاد ترجمه داستان شده است در جلسهای پشتسرهم لغات انگلیسی را اشتباه تلفظ میکند اما وقتی مورد اعتراض یکی از استادان واقعی قرار میگیرد خطاب به او میگوید: من کارم را بلدم فقط کمی در تلفظ مشکل دارم! شاید باور نکنید ولی یکی از همین مدیران و استادان به دوست شاعر من زنگ میزند و تلفن محتشم کاشانی را میخواهد تا او را به شب شعر عاشورایی دعوت کند. این را هم بدانید بد نیست، در یک مکان فرهنگی یک مدیر یکی از اقوامش را مدیر ترابری میکند، بعد که از او میپرسند چرا ایشان را مدیر ترابری کردهای میگوید: چون مینیبوس دارد!
مثالها از این دست زیاد است و حتما شما هم مثالهایی دارید. اینها را گفتم تا عرض کنم زین پس اگر غریبهای را استاد صدا کردند یا خودش گفت من استادم، باید امتحانش کنید، شاید از استادانی باشد که به قول آقای روحانی بدون بلیت و اتوبوسی آمده باشد و استاد شده باشد!
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.