|

مدرس دانشگاه و عضو هيات موسس انجمن مطالعات برنامه درسي ايران:

پايگاه اجتماعي نجفي ميان فرهنگيان بالاست

شرق،محمدحسين نجاتي: دولت يازدهم در اولين گام خود، دقايقي پس از مراسم تحليف رياست‌جمهوري دکتر حسن روحاني فهرست اعضاي کابينه خود را براي دريافت راي اعتماد در مجلس معرفي کرد. بر اين اساس محمدعلي نجفي، مرد کهنه‌کار مديريت اجرايي کشور به‌عنوان وزير آموزش‌وپرورش معرفي شد. نجفي از سال 60 تا 64 وزير فرهنگ و آموزش عالي، در دولت هاشمي‌رفسنجاني و وزير آموزش‌وپرورش در دولت اول خاتمي و رييس سازمان برنامه و بودجه بود. در همين رابطه «شرق» در گفت‌وگو با دکتر «محمود مهرمحمدي»، مدرس دانشگاه تربيت‌مدرس به بررسي اولويت‌هاي اصلي وزارت آموزش‌وپرورش در دولت يازدهم و بررسي ويژگي‌هاي دکتر محمدعلي نجفي مي‌پردازد. «مهرمحمدي» در رشته تکنولوژي صنعتي از دانشگاه ايالتي کاليفرنيا ليسانس گرفته است. فوق‌ليسانس او در رشته تکنولوژي آموزشي از همين دانشگاه است و دکتراي تخصصي برنامه‌ريزي درسي و آموزش از دانشگاه کاليفرنياي‌جنوبي دارد. او عضو هيات‌موسس انجمن مطالعات برنامه درسي ايران است و اولين مجري طرح تدوين سند ملي آموزش‌وپرورش در دولت هشتم بود که با تغيير دولت اين سند دستخوش تغييرات فراوان شد. او همچنين يکي از صاحبنظران تاثيرگذار در آموزش‌وپرورش است که علاوه بر سمت‌هاي اجرايي در آموزش‌وپرورش و نهاد‌هاي علمي کشور، گام‌هاي اوليه براي تدوين سندي به‌عنوان نقشه راه آموزش‌وپرورش را برداشته است.
به نظر شما در حال حاضر وزارت آموزش‌وپرورش داراي چه چالش‌هايي است؟
آموزش‌وپرورش به‌عنوان يکي از مهم‌ترين نهادهاي کشور که وظيفه تعليم و تربيت افراد جامعه را برعهده دارد، براي رسيدن کشور به توسعه منطقي بايد بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد و با توجه به اينکه برنامه‌ها در اين وزارتخانه موجب کمال افراد مي‌شود بايد نگاه کمال‌جويانه‌اي نيز بر اين وزارتخانه حاکم باشد. هم‌اکنون اين وزارتخانه در بحث‌هايی مانند تربيت نيروي انساني کارآمد و نداشتن نگاه پژوهش‌محورانه در برنامه‌هاي کلان دچار چالش‌هاي جدي است.
در رابطه با تربيت نيروي انساني کارهايي صورت گرفته، به نظر شما چقدر موثر بوده است؟
هم‌اکنون آموزش‌و پرورش در موارد بسياري همچون تربيت نيروي انساني، سهم پايين پژوهش در برنامه‌هاي اين وزارتخانه و کاهش ديد علمي در برنامه‌هاي کلان مانند درس ملي با چالش‌هاي متعددي روبه‌رو است که ضرورت انتخاب مسوولان قوي در اين وزارتخانه وجود دارد با نگاهي به کاستي‌هاي موجود آموزش‌وپرورش مي‌توان به اين نتيجه رسيد که هم‌اکنون در وهله اول، شخصي که به‌عنوان وزير در اين وزارتخانه قرار است فعاليت کند بايد به‌دنبال ارتقای برنامه‌ها در جهت تربيت نيروي انساني و تربيت معلم باشد. اين مساله از ابتداي فعاليت آموزش‌وپرورش در انقلاب تاکنون وجود دارد که متاسفانه وزارتخانه آموزش‌وپرورش در مقاطع مختلف، سرمايه‌گذاري مناسبي در زمينه تربيت نيروي انساني انجام نداده است و اين در حالي است که ما در سيستم آموزش‌وپرورش کشور با خيل عظيمي از معلمان آگاه مواجه هستيم و بايد برنامه‌ريزي‌ها به سمتي برود که معلمان توانمند بيشتري براي تربيت نيروي انساني کشور داشته باشند.
تاسيس دانشگاه فرهنگيان توانسته تا حدي اين مشکل را رفع کند؟
هم‌اکنون شاهد اتفاقات ويژه‌اي در اين حوزه هستيم. تاسيس دانشگاه فرهنگيان را مي‌توان يکي از آنها دانست اما اينکه اين دانشگاه چقدر توانسته است نياز آموزش‌وپرورش به تربيت نيروي انساني توانمند را برطرف کند جاي سوال و بررسي دارد و خروجي مناسبي را نمي‌توان براي آن متصور بود.
دليل حاکم‌نشدن سياست‌هاي پژوهشي و داراي پشتوانه علمي در اين وزارتخانه چيست؟
اولويت ديگري که باعث افزايش کيفيت کارايي و تربيت نيروي انساني و البته تقويت پشتوانه علمي برنامه‌ها در آموزش‌وپرورش می‌شود پژوهش‌محوري در آموزش‌وپرورش است. در سال‌هاي دور در زمان وزارت آقاي دکتر نجفي در آموزش‌وپرورش تلاش‌هايي براي تشکيل پژوهشکده آموزش‌وپرورش صورت گرفت که اين پژوهشکده توانست تا حد زيادي برنامه‌هاي جاري در اين وزارتخانه را داراي پشتوانه‌هاي علمي کند.‌گرچه ايراداتي نیز به اين پژوهشکده وارد بود اما متاسفانه در دولت نهم شاهد برخورد عجولانه با اين پژوهشگاه بوديم به‌طوري که مسوولان در دولت نهم طي اقدامي اين پژوهشکده را که از جمله مراکز علمي مهم در کشور به حساب مي‌آيد تبديل به نهاد حاشيه‌اي کردند. بر اين اساس به نظر مي‌رسد وزير جديد در دولت يازدهم علاوه بر تقويت رويکرد پژوهش‌محوري در حوزه آموزش‌وپرورش باید بتواند علاوه بر برگرداندن اين پژوهشگاه به جايگاه سابق خود رويکردهاي علمي و پژوهشي را به برنامه‌هاي جاري آموزش‌وپرورش اضافه کند.
هم‌اکنون وضعيت اين وزارتخانه در تدوين و اجراي سياست‌هاي کلان آموزش چگونه است؟
در دولت نهم تلاش‌هايي براي تدوين برنامه‌هاي درس ملي صورت گرفت که به‌هرحال هر برنامه و طرحي داراي منتقداني است اما به نظر مي‌رسد که آنچه تحت عنوان برنامه درس ملي در دولت دهم مورد بررسي قرار گرفت داراي پشتوانه‌هاي علمي و روند منطقي نبوده است. بر اين اساس با توجه به اينکه اين برنامه فرصت مغتنمي را براي افزايش کيفيت آموزشي در مدارس ايجاد مي‌کند دولت يازدهم نيز بايد کوشش‌هايي براي رفع کاستي‌ها و تقويت مباني اين سند انجام دهد.
هم‌اکنون دولت يازدهم، محمدعلي نجفي، وزير سابق آموزش‌وپرورش را به‌عنوان وزير پيشنهادي اين وزارتخانه معرفي کرده است، به نظر شما آقاي نجفي کليد حل مشکلات اين وزارتخانه را در دست دارد و مي‌تواند زمينه ارتقاي فعاليت‌هاي اين وزارتخانه را فراهم کند؟
تجربه من در مواجهه با وزارت آموزش‌وپرورش و معلمان و برنامه‌ريزان درسي، اعضاي هيات علمي دانشگاه‌ها و تدوين برنامه‌هاي کلان در آموزش‌وپرورش نشان مي‌دهد که وزير آموزش‌وپرورش در وهله اول بايد داراي جايگاه اجتماعي، جلب اعتماد فرهنگيان و خوشبيني در ميان فرهنگيان، نهادهاي مذهبي و ديني، سياسيون و اعضاي هيات علمي دانشگاه‌ها باشد. دکتر نجفي به دليل سوابق مديريتي کلان در آموزش‌وپرورش و ساير نهادهاي اجرايي کشور داراي جايگاه اجتماعي و بهره داشتن از سرمايه اجتماعي بالا در ميان فرهنگيان و اقشار مردم است. حتي تا حدود زيادي در اين زمينه ويژگي‌هاي بالاتري نسبت به ساير گزينه‌ها داشته و دارد.
تجربه مديریتی نجفي در آموزش‌وپرورش چقدر مي‌تواند موثر باشد؟
ايشان تحصيلکرده يکي از بهترين دانشگاه‌هاي دنيا هستند، خودشان معلم هستند و سال‌هاست که به تربيت دانشجويان در رشته رياضي مي‌پردازند و تا حد زيادي نسبت به مسايل اين حوزه آشنايي دارند. معلم هستند و بر تعليم و تربيت مسلط. تجربه ايشان در آموزش‌وپرورش نيز با توجه به اجراي طرح‌هاي موفقي همچون ترمي‌کردن آموزش مدارس، ارتقاي منزلت فرهنگيان و کوچک‌تر شدن آموزش‌وپرورش ماندگار مانده است و به نظر مي‌رسد مي‌تواند با ترميم اشتباه‌هاي گذشته و تاکيد بر نقاط قوتش در آموزش‌وپرورش به‌عنوان وزير کارآمد فعاليت کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.