|

آقای شمقدری می‌بخشیم اما فراموش نمی‌کنیم

فرشته طائرپور . تهیه کننده

می‌گویند کسی که قهرکردن بلد نباشد، آشتی‌کردن هم بلد نیست. آقای شمقدری، هر کلامی که در این سال‌ها، بر زبان راندید و هر تصمیمی که اتخاذ کردید، ثابت می‌کند که شما قهرکردن بلد نیستید... و لاجرم آشتی‌کردن را... برای همین بود که هر تدبیر و فرمانی هم که برای حل مشکل و تفاهم و همگرایی از بهارستان صادر کردید، سر از ترکستان درآورد. قهرکردن یک مقام مسوول با زیرمجموعه خود (که البته از اساس منطقی نیست)، اگر هم لازم افتد، آدابی دارد که چنانچه به‌جا آورده نشود، جز نادیده گرفتن عاقلان و شماتت تاریخ، ثمر دیگری برای آن مسوول نخواهد داشت. قهرها، چه عاشقانه چه خصمانه، چه تادیبی چه انتقامی، چه واقعی چه زرگری، مانند زنان آبستنی هستند که نوزادان آشتی در رحم دارند. آقای شمقدری، بانوی باردار قهر شما با سینمای ایران، جنینی معلول و عقب‌افتاده در رحم دارد که فضیلت آشتی، از او سخت برمی‌آید. خودتان بهتر از هرکس می‌دانید که این قهر، از میدان هیچ نبردی و خاستگاه هیچ‌ جفایی بیرون نیامده است؛ این قهر از سالیان پیش در قلب شما نطفه بسته و نهفته مانده تا با نشستن بر مسند معاونت سینمایی، سر از ریشه درآورد و ریشه‌ها بسوزاند. واقعا نمی‌دانم که شما به کینه کدام شکست یا سرخوردگی، با این قهر عمیق و عقیم به میدان مدیریت سینما قدم گذاشتید... اما می‌دانم که برای تحقق همه برنامه‌هایی که جار زدید، یک آشتی کوچک، بیشتر از همه قهرهای بی‌حاصل‌تان کفایت می‌کرد... افسوس. خانواده سینما، همان‌هایی که شما هرگز دوستشان نداشتید اما مقام ریاست بر امورشان را برعهده گرفتید، بی‌دلیل نیست که محبوب مردم هستند و بی‌دلیل نیست که نظرشان نزد ملت منظور می‌شود. آنها خوب می‌دانند که چگونه مدیر دلسوزی را بی‌آنکه سینماگر باشد، عضو این خانواده بشمارند و تا کجا مدیر دیگری را حتی اگر کارگردان و تهیه‌کننده باشد، بیگانه به حساب آورند. آنها خوب می‌دانند که خود از جامعه و جامعه از آنها چه می‌خواهد. اینها دانشی ذاتی و تخصصی است که شما یا هنوز بر آن دست نیافته‌اید یا آن را کسب کرده اما غلبه قهر بر اندیشه‌تان نمی‌گذارد به آن اعتنای کافی کنید. متاسفانه تعدد تصمیمات اشتباه، قدرت‌نمایی‌های نخ‌نما، برخی لجبازی‌های دون شأن یک مدیر عالیرتبه و انتقام‌گیری‌های کم‌ثمر و بی‌ثمر، کارنامه شما را مخدوش کرده است و عضویت‌تان را در خانواده سینما زیر سوال برده است. سینمای ایران آنقدر باهوش بوده که بفهمد شما هرگز بنای صلح و اصلاح در فضای سینمای کشور نداشته‌اید، چراکه اگر غیر از این بود قطعا نمایندگانی موجه‌تر از جانب خود به میدان مذاکره می‌فرستادید؛ مدیرانی آگاه‌تر و توانا‌تر بر امور سینماگران می‌گماردید و مشاورانی خیرخواه‌تر و بی‌غرض‌تر از میان سینماگران برای خود برمی‌گزیدید. خودتان نیز به‌جای ورود جانبدارانه به عرصه مناقشات و تطویل منازعات، به رفع اختلافات و دورکردن تهدیدات می‌پرداختید. آقای شمقدری شما به‌زودی از مقابل ما، به کنار ما منتقل خواهید شد...
از پشت درهای بسته اتاق ریاست سینمایی خارج و به میان سینماگران خواهید آمد تا مانند همه فعالان عرصه سینما نظاره کنید که وزیر آتی و مدیرانش با سینمای ایران چه خواهند کرد. ما به بی‌نیازی از حمایت وزیر و درایت مدیران دولتی و داشتن خانه‌ای با دری بسته اما همچنان معتبر و برقرار، عادت کرده‌ایم و راه خود را برای ورود مجدد به آن نیز پیدا خواهیم کرد... شما چطور؟ به بسته‌شدن در اتاق مدیریت مایشاءتان بر سینما، عادت خواهید کرد؟ ... خواهید توانست در برابر آنچه نمی‌پسندید صبوری کنید و از مرزهای انصاف و اخلاق و قانون عبور نکنید؟ ... خواهید توانست در چشمان سینماگرانی که در این سال‌ها جز قهر و قفل چیزی از شما به‌یاد نسپرده‌اند نگاه کنید؟ ... شما که همه مهلت‌های آشتی با اکثر سینماگران را بر خود سوزاندید، خواهید توانست به رفاقت آن اقلیتی که همراه شما شدند برای سخت‌گیری بر همکارانتان، اکتفا کنید؟ سینمای ایران هنوز سخنان شما و مدیرانتان و مشاورانتان را درباره وحدت و همگرایی و فراگیری و چتر و... را به یاد دارد؛ سخنانی که جز بوی رطب‌خوردگی ناصح، چیز دیگری از آن برنیامد. سینمای ایران، هنوز طرح ناموفق تحمیل اتحادیه ٢ به مجموعه تهیه‌کنندگان سینمای ایران را از یاد نبرده است. سینمای ایران هنوز ناچاری خود از برگزاری جشن سالانه و خانگی‌اش را در گورستان و بر مزار مدیر محترمی چون «سیف‌اله داد» فراموش نکرده است. سینمای ایران هنوز بیانیه «انالله...» شما در گوشش زنگ می‌زند. سینمای ایران هنوز از زخم‌هایی که در عرصه تولید و نمایش، از یاران سیاسی، صنفی و اقتصادی شما خورده، مجروح است. سینمای ایران هنوز در بهت تفاوت فاحش بین فریادهای شما از بی‌دینی و بی‌عدالتی و رانت‌خواری و بیگانه‌پرستی مدیران اسبق سینما و آنچه که در عمل، خود و مدیرانتان در این چند سال کردید، فرورفته است. سینمای ایران هنوز از قفلی که بر در خانه‌اش زده‌اید در حیرت است. قفلی که تنها تاثیرش این بود که این در بسته، از خود«خانه» و هیات مدیره‌اش، از«سازمان سینمایی» و رییسش، از«وزارت ارشاد» و وزیرش هم مهم‌تر شود... آنقدر مهم که حتی به نشانه‌ای برای اثبات دغدغه‌های فرهنگی کاندیداهای ریاست‌جمهوری در مناظره‌های انتخاباتی تبدیل شود. سینمای ایران هنوز از خودزنی شما و یارانتان در تجمع هواداران«خانه سینما٢» همچنان متعجب است. واقعا این همه اتفاق شوم برای سینمای ایران در دوره مدیریت شما کافی نبود که در این هفته‌های وداع هم دست از ابتکارات مهیج و مخرب برنداشتید؟ با کدام وجاهت صنفی به اهالی «خانه سینما» حکم کردید که با فرمول‌های مردود شما، دست از خانه خود بردارند و به اتحادیه دست‌ساز شما مراجعه کنند و تحت ریاست مخالفان خود، «خانه سینما»ی دیگری تشکیل بدهند؟ ... با کدام توجیه اخلاقی، در این ایام پایانی مهلتتان، به‌جای جبران جفاها و حلالیت‌خواهی از خطاها، میدان سینما را پیش از سپردن به دولت بعدی مین‌گذاری کردید؟ هر فرمان ناروایی که برای بستن و تعطیل‌کردن و قفل‌زدن، خود بلد بودید یا دیگران یادتان دادند را بی‌محابا صادر کردید... مدیرانتان جار زدند که حکم تعطیلی «خانه سینما» تا ابد! برقرار است... بهانه آوردند که پذیرش اساسنامه اصناف، فقط در همان ٧٢ ساعت کذا که شما از آن رُفِعَ القلم کرده بودید مجاز بوده و لاغیر، همان 72 ساعتی که امر کرده بودید اصناف سینمایی گربه‌شور هم که شده بیایند و از حوزه ریاست شما رسیدی دریافت کنند تا دستور رییس‌جمهور دهم بر زمین نماند. آقای شمقدری، سینمای ایران حال شما را با تاسف درک می‌کند... عصبانی هستید از اینکه با همه این آزارها، سینمای ایران از تهدیدهای شما نترسیده، بر سر پیمان با استقلال خویش و خانه‌اش مانده و بی‌آنکه به روشی غیرقانونی متوسل شود، به حکم تاسیس مجدد آنچه که داشته و دارد، گردن ننهاده است... آخر مگر کسی که شناسنامه معتبر دارد، المثنی می‌گیرد؟ آن‌ هم با تغییر نام والدین و تاریخ تولدش؟! ... پرسشی که مهلت پاسخ منطقی به آن را دیگر از دست داده‌اید. آقای شمقدری، کمی از معرکه‌ای که ساخته‌اید فاصله بگیرید و نمای عمومی آن را نظاره کنید... این همان نمایی است که تاریخ سینمای ایران از نقش شما به یاد خواهد سپرد... شما را در حمایت از وجاهت و ترکیب و ادبیات بازیگرانی که برای سناریوی براندازی «خانه سینما» انتخاب کرده بودید، به یاد خواهد سپرد... شما را در بی‌احتیاطی و کم‌انصافی حین الصاق تهمت‌های مکرر اعتقادی، سیاسی و صنفی به همکارانتان به یاد خواهد سپرد... شما را در اتاق فکر شلیک به سینمای ملی ایران و اعضای شایسته و مستقل آن به یاد خواهد سپرد... شما را با تبعیض‌هایی که بین عزیزانتان و رفقایتان با شایستگان سینما قایل شدید، به یاد خواهد سپرد... می‌بینید آقای شمقدری، کارتان برای زدودن این خاطرات از حافظه سینما و ایضا دفتر اعمالتان بسیار سخت است. امید که خطای دیگری بر آن اضافه نکنید. آقای شمقدری صادقانه باور دارم که شما بیش از من تاکنون به خود و دیگران گفته‌اید که ایام ماه مبارک، ایام تدبر و توبه و دعا و احیا است. ما هر دو به‌سوی یک قبله نماز می‌خوانیم، هر دو همزمان روزه می‌گیریم، هردو برای یک امام سیاه می‌پوشیم و قرآن بر سر می‌گیریم، هردو در لیالی قدر، یک جوشن کبیر می‌خوانیم و الغوث- الغوث سر می‌دهیم... و هیچ‌کس نمی‌داند که در روز حساب، خدا و مولا از کدام‌یک از ما راضی‌تر خواهند بود و این واجبات و مستحبات را از کدام‌یک از ما آسان‌تر خواهند پذیرفت... آقای شمقدری واقعا باور دارید که در روز جزا، هیچ‌کس شما را و شما هیچ‌کس را نخواهید شناخت؟ باور دارید که هیچ‌یک از مرادان و مریدان و مدیران و یاران و مشاورانتان با شما نخواهند بود؟ ... باور دارید که نه شما را به‌خاطر دفاع از اصحابتان در سازمان سینمایی و اتحادیه٢ و شورای صنفی نمایش به بهشت می‌برند و نه ما را به‌خاطر دفاع از حقوق اعضای«خانه سینما» به جهنم... واقعا نمی‌ترسید؟... هیچ از خود پرسیده‌اید که چه کسانی از خانواده سینما در این شب‌های دعا، شما را در دعاهایشان یاد کرده‌اند؟ ... داوودنژاد و پسرش؟ بنی اعتماد و دخترش؟ سینماگر دست‌تنگی که برای گرفتن یک بن 200‌هزارتومانی، از او علیه خانه و خانواده‌اش امضا گرفتید؟ تهیه‌کننده‌ای که به‌خاطر آشفتگی شرایطی که شما ساختید، خانه فروخت؟ کارگردانی که لعل وجودش در بازار شما از خزفی بی‌بها‌تر به حساب آمد و گوشه عزلت یا هجرت برگزید؟ بازیگر جوانی که آبرویش به تاراج رفت؟ ای کاش لااقل آنهایی که در این سال‌ها با لطف شما، به قدرتی وافر یا بودجه‌ای فاخر یا لااقل مستوری خطا رسیده‌اند، دعاگویتان بوده باشند. البته سینمای ایران مهربان‌تر و شریف‌تر و روشنفکر‌تر از آن است که حتی مدیرانی چون شما را نبخشد؛ ... می‌بخشد، اما فراموش نمی‌کند. آقای شمقدری، سینمای ایران بر دیوار خویش در این ایام نوشته است: «این نیز بگذرد.».. و اضافه کرده است: «اما آنچه گذشتنی نیست، حکایت عزت و غیرت پولادین این سینماست که در برزخ مدیریت‌های ناکارآمد و دوزخ خبط معدودی از آحادش، آبدیده‌تر شده است.» همه آنچه را که شما تعطیل کردید و قفل زدید، قابل بازگشت و بازسازی است، شادیم که روح بلند و عقل سلیم و بلوغ منفصل سینمای ایران، به لطف خدا از هر گزندی مصون مانده است... و احترام به این روح بالغ و مستقل، تنها شاه‌کلید گشودن قفل سینمای ملی ایران برای همه دولت‌ها و وزرا و مدیرانشان بوده و خواهد بود. ... و در تکمله به من حق بدهید که گمان برم پشت این بلواهای بی‌حاصلی که هر روز به بهانه‌ای بر پا شد و هنوز هم می‌شود، اتفاقات دیگری در جریان بوده است... مثلا تتمه بودجه‌ای فاخر به‌بهانه پيش‌توليد طرحي، سفارش فيلمنامه‌اي يا حمايت از توليدي، داشته جابه‌جا مي‌شده يا ساز ناكوكي براي دولت بعدي در حال نواختن ‌بوده كه صدايش بعدا درآید. یا حفیظ یا امین

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.