|

در رثای مرشد ولی‌الله ترابی

این سیر بی‌مهری تا به کی ادامه خواهد داشت

داوود فتحعلی‌بیگی

این درد را باید به چه کسی گفت؟ امروز مردی از میان ما رفته که با هزاران‌میلیاردتومان هم نمی‌توان جای او را پر کرد یا کسی را چون او پرورش داد چراکه در تمام این سال‌ها، درهای ورودی آموزش و پیداکردن اسرار نقالی جادویی مرشد ترابی بسته مانده و حالا او از میان ما پر کشیده است. چند سالی بود که درخواست می‌کردیم، ناله می‌زدیم که مسوولان بیایند و همت کنند تا شاهنامه را با نقالی این مرشد بزرگوار، از اول تا به آخر ضبط کنیم، بلکه یادگاری آموزشی و پژوهشی از او باقی بماند. این اتفاق مبارک اما هرگز نیفتاد و حالا هم که دیگر نمی‌شود یک مرشد ترابی ساخت و باید متاسف بود برای دانشکده‌های تئاتر و از آن بالاتر، برای مدیریت وزارت عریض و طویل علوم که هنوز ارزش هنرهای ملی را نشناخته‌اند و اکنون در سوگ یکی از صاحب‌سبک‌ترین و میراث‌دار نقالی گرفتار شده‌ایم بی‌آنکه از آن میراث بزرگ، چیزی در چنته داشته باشیم. نمی‌دانم چرا تا به این پایه دچار بی‌غیرتی و بی‌توجهی فرهنگی شده‌ایم؛ ما میراث‌دارانی هستیم که از قضای روزگار نه خود از میراث خود درست استفاده می‌کنیم و نه می‌گذاریم که دیگران به خوبی از آن بهره ببرند. همان زمان که پیشنهاد ما برای ضبط آثار مرشد ترابی با بی‌توجهی مسوولان همراه بود، یک شبکه خارجی حاضر شده بود، این کار را به نحو احسن انجام دهد، منتها این اجازه هم داده نشد. در زمانی که کارگاه نقالی را به راه انداخته بودیم، قرار بود از مرشد ترابی دعوت شود تا در چند جلسه‌ای به آموزش هنر نقالی به دانشجویان بپردازند اما مسوولان در تامین هزینه این حضور که به زحمت، به یک‌میلیون‌تومان می‌رسید کوتاهی کردند و در نهایت آن کارگاه از حضور مرشد ترابی خالی شد و حالا هم که دست کوتاه است و... در عوض به جای آن، بودجه‌های گزاف صرف پروژه‌هایی می‌شود که به لعنت خدا هم نمی‌ارزد. یادمان نرود که آدم‌ها را نمی‌شود تا قیامت نگه داشت، در قلمرو نمایش، تئاتری که از مرزها به این کشور وارد شده تا سالیان سال به همت محققان خارجی پا برجا می‌ماند اما نقالی که هنر ایرانی و میراثی جهانی است را جز با ثبت و ضبط بزرگانش نمی‌توان برای ابد زنده نگه داشت چراکه با رفتن استادانش نابود می‌شود و کسی نیست به ما بگوید این سیر بی‌مهری تا به کی ادامه خواهد داشت...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.