|

آینده مبهم

بهرام امیراحمدیان . کارشناس ترکیه

کاستن جایگاه قانونی نظامیان در صحنه سیاسی داخلی و خارجی در ترکیه که آخرین تلاش‌های حزب حاکم به رهبری آقای اردوغان است، امکان دارد که در کوتاه‌مدت از او قهرمانی ملی در بین هوادارانش بسازد اما تبعات بعدی آن می‌تواند به بحرانی گسترده در بین ارتش منجر شود. زیرا ابتکار حزب حاکم ترکیه برای فیصله‌دادن به مساله کردها، خوشایند ملی‌گرایان و پان‌ترکیست‌ها نیست، زیرا آنان ترکیه را سرزمینی برای ترک‌ها می‌دانند و با عمق استراتژیکی که در آسیای‌مرکزی و قفقاز برای خود تعریف کرده‌اند، نیاز به ارتشی قدرتمند دارند که ایده‌های کمال آتاتورک را نیز در نظر داشته باشد. از سوی دیگر عملکرد دیکتاتورمآبانه اخیر حزب حاکم در رویارویی با بحران محیط‌زیست در پارک گزی در استانبول و متعاقب آن در پایتخت و دیگر شهرهای بزرگ آغاز موج نارضایتی‌ها از رفتار یکجانبه‌گرایی اردوغان و حزب اوست. همچنین تلاش حزب حاکم برای تغییر نظام سیاسی از پارلمانی به ریاستی، که خواست شخص آقای اردوغان است، موجب ایجاد گسست در بین کادر رهبری حزب هم می‌تواند باشد. مساله سوریه و قدرت‌گرفتن کردها در آنجا (که از هم‌اکنون آثار آن دیده می‌شود و موجب اعتراض ترکیه به جنبش دموکراتیک کردهای سوریه نیز شده است)، جنوب ترکیه را با دشواری‌هایی مواجه خواهد کرد که آن صورت کردهای عراق نیز با بهره‌گیری از وضعیتی که برای دولت مالکی به‌وجود آمده و او را از اداره کشور و تامین امنیت ناتوان کرده است، بر دامنه بحران در شرق ترکیه نیز خواهد افزود. اکنون که در پیرامون ترکیه کشورهایی با ارتش‌های قدرتمند در خاورمیانه شکل گرفته یا در حال شکل‌گیری هستند، ارتش ترکیه که بخشی از ناتو به‌شمار می‌رود، با تلاش‌های حزب حاکم ترکیه به‌نوعی به سرخوردگی و ناامیدی دچار شده است. در سال‌های اخیر و به‌ویژه پس از ماجرای «ارگنه کن»، ارتش ترکیه موضعی انفعالی در مواقع بحران اتخاذ کرده است. این وضعیت سبب نارضایتی احزاب مخالف حزب عدالت و توسعه شده است که آقای اردوغان احتمالا دوره افول قدرت خود را سپری می‌کند. از این‌رو تصمیم عجولانه حزب حاکم در زدن ضربات پی‌درپی به ارتشی که از آغاز تاسیس جمهوری ترکیه در سال 1923 تاکنون نقشی بارز در صحنه سیاسی کشور داشته است، یک اشتباه استراتژیکی غیرقابل جبران برای ترکیه خواهد بود. برای حزب حاکم مبارزه در همه جبهه‌ها دشوار است و ممکن است به زلزله‌ای سیاسی بدل شود. آینده ترکیه نمی‌تواند روشن باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.