|

«تکلیف» حمایت دیپلماتیک از اتباع ایرانی

حسین احمدی‌نیاز . کارشناس حقوق بین‌الملل

اخراج ایرانیان از «اندونزی» ناشی از دو موضوع است؛ اول جرایمی که ایرانیان در ارتباط با حمل موادمخدر به آن کشور مرتکب می‌شوند و دوم موضوع قاچاق انسان به آن کشور است. تا مدتی پیش اندونزی جزو کشورهایی بود که برای ورود به آن ایرانیان نیازمند اخذ ویزا نبودند بلکه در فرودگاه آن کشور ویزا برای ایرانیان به‌سادگی صادر می‌شد. اما متاسفانه در یک ماه اخیر اندونزی وارد جرگه آن دسته از کشورها شد که ایرانیان برای ورود به آن باید از طریق سفارت اندونزی در تهران پس از طی تشریفات قانونی نسبت به اخذ ویزا اقدام کنند. از سوی دیگر در کشور ما نهادی به‌نام «شورای ایرانیان خارج از کشور» وجود دارد که وظیفه آن طبق قانون و اساسنامه آن حمایت از شأن، کرامت و جایگاه ایرانیان در خارج از کشور است که متاسفانه در چند سال اخیر دولت احمدی‌نژاد، این نهاد به‌جای اینکه به وظایف اساسی و ذاتی خود عمل کند مشغول و درگیر مباحث سیاسی و جناحی خاص خود شده است که اگر این نهاد که تصدی آن برعهده تیم احمدی‌نژاد بوده است در چند سال اخیر به وظایف ذاتی خود عمل می‌کرد شاهد این دست موضوعات، مباحث و مسایل نمی‌شدیم. واقعیت مساله این است که طبق قانون اساسی دولت وظیفه حمایت و صیانت از تمامی ایرانیان در خارج از کشور را دارد اما متاسفانه به‌علت عملکرد ضعیف دولت فعلی و کوتاهی و قصور آنان شاهد این هستیم که در ابتدا «گرجستان» موافقتنامه حذف ویزا از ایرانیان را به‌صورت یک‌طرفه لغو و «امارات» نسبت به اخراج ایرانیانی که سالیان سال در آن کشور مشغول فعالیت‌های تجاری و اقتصادی بوده‌اند اقدام و اخیرا دولت اندونزی نسبت به اخراج ایرانیان برخلاف تعهدات و قراردادهای بین‌المللی دوجانبه و چندجانبه اقدام کرده است. بنابراین آنچه در این میان اهمیت دارد کرامت اتباع ایرانی در خارج از کشور است که وزارت خارجه به‌عنوان متولی سیاست خارجی کشور وظیفه پاسداشت، حمایت حقوقی و دیپلماتیک از آنان را برعهده دارد که مکلف به پاسخگویی و حتی در صورت ارتکاب جرم از سوی ایرانیان باز هم مکلف به حمایت دیپلماتیک حقوقی خواهد بود. بنابراین این نوع برخورد با ایرانیان ناشی از کوتاهی دستگاه مسوول دولتی ما نسبت به این قضایا خواهد بود. اگرچه انتظار می‌رفت با تشکیل معاونت امور بین‌الملل ریاست‌جمهوری و وجود ساختار حقوقی وزارت امور خارجه شاهد این نوع مباحث نباشیم اما متاسفانه این نوع رخدادها باعث شده است تا ما در وهله اول به انجام وظایف این دو نهاد در حمایت و دفاع از حقوق حقه ایرانیان در خارج از کشور دچار شک و تردید شویم زیرا واقعیت مساله این است که همه ایرانیان در خارج از کشور باید از حمایت‌های قانونی و حقوقی کامل دیپلماتیک کشور برخوردار شده وظیفه این نهادها ایجاب می‌کند تا نسبت به هر نوع دستگیری و اخراج ایرانیان در خارج از کشور واکنش معقول و در چارچوب حقوق بین‌الملل اتخاذ کرده و اقدام کند. لازم به ذکر است دولت‌ها در روابط دوجانبه خود تابع یک رفتار متقابل، عهدنامه‌ها و مقررات بین‌المللی خواهند بود.
امید است که وزارت خارجه با تشکیل کمیته‌ای ویژه نسبت به بررسی این امر و اتخاذ رفتار متقابل و انجام حمایت دیپلماتیک از ایرانیان مقیم آن کشور و دربند و اخراجی، اقدامات لازم را اتخاذ کند. بنابراین باید گفت وزارت امور خارجه، معاونت امور بین‌الملل ریاست‌جمهوری و شورای ایرانیان خارج از کشور به وظایف ذاتی خود در قبال ایرانیان اندونزی عمل نکرده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.