|

اسفندیاری: اصلا کسی مرا نمی‌شناسد!

شیرزنان - الهه حبیبی: انتخاب چنین قله‌ای برای صعود از نظر همه یک حماقت بود، اما او طی سال‌ها تمرین، حالا خودش را در حدی می‌دید که بتواند به یکی از قله‌ها‌ی هشت‌هزارمتری هیمالیا یعنی نانگاپاربات صعود کند. نانگاپاربات که می‌گویی، باید لرزه بر اندامت بیفتد چون دومین کوه سخت دنیا برای صعود است. حالا این کوه با دیواره‌ها و صخره‌های قدرش تنها انگیزه لیلا می‌شود و تصمیم می‌گیرد کوهی را که تا به حال هیچ زنی از کشورش به قصد آن عزیمت نکرده، فتح کند. احتمال صعود 10درصد است اما او خودش را بر فراز قله می‌بیند و چنان با اعتماد به نفس و اقتدار شروع می‌کند که نانگاپاربات او را با آغوش باز می‌پذیرد. او تصمیم‌گرفته تنهایی به این قله صعود کند، هرچند بعدها چند مرد هم به گروهش می‌پیوندند و با او راهی می‌شوند اما حتی گرفتن چنین تصمیمی روحیه خاصی می‌خواهد. او می‌گوید می‌خواهم ببینم سقف توانم کجاست و تا جایی که امکان داشته باشد آن را امتحان می‌کنم. لیلا در برنامه نانگاپاربات که با حمایت باشگاه دماوند و شرکت نارون‌آرا برگزار می‌شود، سرپرست یک گروه هفت‌نفره است. اعضای این گروه که همگی مرد هستند، کاظم فریدیان، سامان نعمتی، سهند عقدایی، احسان پرتوی‌نیا، حسین ابوالحسنی و محمد نوروزی نام دارند. اما متاسفانه یکی از هم‌گرو‌هی‌های آنها (سامان نعمتی) در ماجرایی که از زبان خود لیلا اسفندیاری می‌شنویم در نانگاپاربات ناپدید می‌شود و دیگر کسی او را پیدا نمی‌کند. برای روح بزرگش آرزوی آرامش داریم. لیلا اسفندیاری از 30سالگی کوهنوردی را آغاز کرده، اکنون پس از گذشت سه‌ماه از فتح قله نانگاپاربات، در فکر صعود به یکی دیگر از قله‌های هیمالیا به نام لیلاپیک بود. لیلا با هدف شکستن مرزهای آنچه برای یک زن ممکن است، تا به حال دو غار از دشوارترین غارهای دنیا را با موفقیت پیموده و صعود زمستانی دماوند را از سه مسیر مختلف به انجام رسانده بود. دیواره علم‌کوه را صعود کرده و صعود یخچال دره یخار که از بزرگ‌ترین یخچال‌های ایران است را با موفقیت به پایان رسانده بود. جالب اینجاست که لیلا، اولین زنی است که غار پراو، دیواره علم‌کوه و دره یخار را پیموده و همه اینها به دلیل سختی راه و فنی‌بودن آنهاست. «از سال 79 در حد رفتن به توچال و پلنگچال بودم. دوستی به نام پروانه دنیوی در پلنگچال پیدا کردم که عضو باشگاه دماوند بود و به من گفت وقتی می‌توانی اینقدر خوب صعود کنی، عضو این باشگاه شو. من توانم خیلی خوب بود اما دانش نداشتم. عضو باشگاه شدم و از 79 تا 80، به یکسری کوه‌های اطراف تهران مثل برج و خولنو صعود کردم اما این صعودها فنی نبود. در عید سال 80، به پنج قله از قله‌های کرمان صعود کردم. با همان گروه به کلی از قله‌های آذربایجان مثل سهند و سبلان صعود کردم. اما اینها همه درحد کوهنوردی بود و کوهنوردی فنی نبود. سال 81 با بچه‌های فنی بیشتر آشنا شدم و کم‌کم گرایشم رفت به سمت کار فنی. سنگ‌نوردی، غارنوردی که اول غارنوردی‌های معمولی بود بعد شد فنی. غارنوردی را از کاظم فریدیان یاد گرفتم. بعد از صعودهای بسیاری که باهم داشتیم، شدیم هم‌طناب. دیواره علم‌کوه را با هم صعود کردیم و به خیلی از دیواره‌های ایران، غار پرو و دره یخار باهم رفتیم.» او مخارج خودش را از راه تدریس تامین می‌کرد و بعدها موفق شد شغل مناسب‌تری را در کارخانه دستمال کاغذی چشمک پیدا کند. بعد از آن شغلی را در بیمارستان آبان به دست ‌آورد. «من سال 1386 در مهرماه این برنامه را (نانگاپاربات) با مشورت کاظم انتخاب کردم. قبل از آن، من برای یک برنامه‌ به سوچی در روسیه رفته بودم و می‌خواستم به عمیق‌ترین غار دنیا بروم. منتها از آنجایی که ایرانی هستیم، پلیس روسیه اجازه نداد که ما وارد آبخازیا شویم. من وقتی برگشتم ایران؛ خیلی افسرده شدم. برای مبارزه با این افسردگی‌، نانگاپاربات را پیشنهاد دادم، کتابش را خواندم و با کاظم و کسانی که به هیمالیا صعود کرده بودند مشورت کردم. با توجه به اینکه این قله سختی است و احتمال مرگ خیلی زیاد است، در نهایت تصمیم گرفتم. فکر کنید تا قبل از ما چیزی حدود 250نفر به این قله صعود کرده بودند که حدود 70نفر مرده بودند. من برنامه را اعلام کردم و برای اینکه تمریناتم را شروع کنم، 15 آبان 86 از کارم استعفا دادم. تقریبا هر پنج روز هفته برنامه داشتیم.» لیلا آرزوی همیشگی‌اش را برآورده کرد. اینکه به سرکار نرود و بتواند به‌طور حرفه‌ای روزانه هفت ساعت تمرین داشته باشد. «در تمام دورانی که هم کار می‌کردم و هم کوهنوردی، صبح ساعت پنج از خواب بلند می‌شدم و شش از خانه می‌رفتم بیرون و باید در بیمارستان ساعت هفت کارت می‌زدم. تا ساعت سه بیمارستان بودم و بعد از سه با آن تن و روح خسته تازه می‌رفتم استخر برای تمرین یا سالن سنگ یا بدنسازی. پنجشنبه‌ها با کوله می‌رفتم بیمارستان چون مثلا قرار بود عصر همان روز برویم تبریز که جمعه قله‌ای را صعود کنیم. و شنبه‌ها هم با همان اوضاع کثیف و عرق برمی‌گشتم سر کارم و ظهر، بعد از سه روز رفت‌وآمد تازه می‌رسیدم که دو ساعت استراحت کنم. هفت‌ سال به همین ترتیب گذشت.» من اسپانسری پیدا کرده بودم که تمام هزینه‌هایم را می‌داد. وقتی ما یک تیم شدیم تمام پول را در اختیار گروه قرار دادم. 3 بار تا پای مرگ رفتم هرچند بدن لیلا برای چنین صعودی کاملا آماده بود اما این چیزی از خطرات و ماجراهایی که یک کوه هشت‌هزارمتری در هیمالیا می‌تواند داشته باشد، کم نمی‌کند. لیلا می‌گوید: «سه‌بار تا پای مرگ رفتم. اولی‌، زمانی بود که هنگام بالارفتن سنگ بزرگی با سرعت بسیار زیاد از نوک دماغم گذشت و محکم روی رانم فرود آمد. دو روز در کمپ خوابیده بودم تا بهتر شوم. تمام رانم خون‌مرده شده بود و من تقریبا فلج شده بودم. اگر کمی آن‌طرف‌تر افتاده بود، توی سرم می‌خورد. یک‌بار دیگر هم زمانی بود که با بارانی از سنگ‌های ریز و درشت مواجه شدیم. چاره‌ای نداشتیم. آنجا بود که فکر کردم این‌بار دیگر حتما می‌میریم اما این یک شانس بزرگ بود که هیچ‌کدام از سنگ‌ها به ما برخورد نکرد. بار دیگر هم، از زور خستگی طوری روی زمین نشستم که چیزی حدود صدمتر سقوط کردم. خیلی وحشتناک بود اما توانستم خودم را نگه دارم.» لیلایی که با سختی به جایی که می‌خواسته رسیده، می‌تواند الگوی خوبی برای عده‌ای باشد، اما من قهرمانی برای کشورم نشدم. مردن در کوه را ترجیح می‌دهم من دوست دارم در کوه یا در غار بمیرم. برای خودش ابهتی دارد. من به جایگاه سامان (همنورد لیلا که در نانگاپاربات جانش را از دست داد) غبطه می‌خورم. چون فکر می‌کنم سامان کجا مرد و من معلوم نیست کجا بمیرم. اصلا از مردن نمی‌ترسم. می‌دانستم که 10درصد احتمال صعود هست اما من خودم را روی قله می‌دیدم و از صعودم مطمئن بودم. اگر دفتر خاطرات من را بخوانید این را می‌بینید. من واقعا موفق شدم. با اینکه هیچ حامی‌ای نداشتم و هیچ‌کس نبود که از من حمایت کند و به درددل‌های من گوش کند. آن موقع‌ها که خسته از کوه می‌آمدم، هیچ‌کس نبود که من را‌ تروتازه کند یا یک شامی بگذارد جلویم. من خیلی سخت به جایی که هستم رسیدم اما جایگاه من در اجتماع مشخص نشد. این لیلایی که با این سختی به جایی که می‌خواسته رسیده، می‌تواند الگوی خوبی برای عده‌ای باشد - به هر حال آدم‌های مثل من کم نیستند که دوست دارند خودشان باشند و آزاد زندگی کنند - اما من قهرمانی برای کشورم نشدم. اصلا کسی من را نمی‌شناسد. من دوست دارم در کوه یا در غار بمیرم. برای خودش ابهتی دارد. من به جایگاه سامان غبطه می‌خورم. چون فکر می‌کنم سامان کجا مرد و من معلوم نیست کجا بمیرم. اصلا از مردن نمی‌ترسم. مصاحبه‌ای قدیمی اما خواندنی (برگرفته از وب‌سایت شیرزنان - آبان 1387)
بازگویی صعود لیلا به نانگاپاربات دومین کوه دشوار جهان

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.