|

شهرداری برای مدیریت انسانی شهر

علی نوذرپور

از دهه 1990 به بعد محور توسعه از کالبد و پول به انسان تغییر پیدا کرده است. در توسعه انسانی آنچه اهمیت دارد، دانش، سلامتی، آزادی و کرامت انسان‌هاست نه ارتفاع ساختمان‌ها و عظمت پل‌ها. تهران هم نیاز به چنین تغییری دارد؛ باید از شهر آجر، سیمان و دود بدل به شهری انسانی و پایدار شود. شهری که در آن اتومبیل محور حرکت نباشد و عیار امور صرفا با پول سنجیده نشود. نگاهی به توسعه تهران در دهه‌های گذشته حکایت از این سرنوشت غمبار دارد که شهر چنارها و جویبارها تبدیل به کارگاه ساختمانی بزرگ شده است که در آن پول حاکم است. شهرداری و بسازوبفروشان دست در دست یکدیگر هر آنچه باغ و راغ بوده، بیشتر میراث پدران و هویت تاریخی را نابود ساخته و به آپارتمان تبدیل کرده‌اند. کافی است گردشی در محلات مختلف تهران بکنی، در نوعی دهن‌کجی آشکار به هرچه ضوابط ساختمانی و شهرسازی است، آپارتمان‌های کوچک و بزرگ را می‌بینی که تنگاتنگ یکدیگر ساخته شده‌اند و در رقابتی دیوانه‌وار برای کسب پول بیشتر ضوابط حریم و فضاهای مشترک و عمومی را زیر پا گذاشته‌اند. مسلم است که در چنین شهری انسان‌ها قربانی خودرو، تراکم و ثروت هستند. تهران در چنین شرایطی نیاز به مدیریتی دارد که به‌جای فروش تکه‌تکه آن، به دفاع از حقوق اجتماعی شهروندان بپردازد. به سالمندان، کودکان، جانبازان، زنان خانه‌دار و بیماران فکر کند، به کیفیت هوا، خاک، سیمای شهر و کاهش آلودگی صوتی بیندیشد و به چاره حفظ سبزی برگ درختان و نگهداشت میراث تاریخی و فرهنگی تهران بکوشد. در تهران شهرداری باید باشد که پیوند شیطانی درآمدهای شهرداری با تراکم‌فروشی را قطع کند و این شهر را از آشفتگی و سرآسیمگی ساخت‌وساز نجات دهد. در دوران جدید باید به کیفیت زندگی این شهر اندیشیده شود و تهران تبدیل به شهری بابرنامه و منظم شود. تهران به شهرداری نیاز دارد که به‌جای هزینه‌کردن منابع باارزش شهر در پروژه‌هایی جاه‌طلبانه به فکر سرنوشت پیاده‌ها و چاله‌‌چوله‌های خیابان‌های فعلی باشد. شهرداری که مدافع حقوق تهرانی‌ها باشد. تهران، شهر مهمان‌نوازی است اما نگهداری تهران هزینه دارد و این هزینه را نمی‌توان با فروختن شهر تامین کرد، کدام میزبان را می‌شناسید که برای پذیرایی از مهمانان خویش بدنش را تکه‌تکه بفروشد؟ باید از کسانی که در تهران پول بی‌حساب به جیب می‌زنند یا برای تهران هزینه، درست می‌کنند، عوارض گرفته شود و خرج شهر شود. این هم شامل سازمان‌ها و ادارات دولتی می‌شود و هم کسانی که از ساخت‌وساز یا کسب‌وکار در این شهر سودهای چندصددرصدی می‌برند. شهری که هر وجب آن میلیون‌ها قیمت دارد را نباید به شیوه‌ای کهنه هدایت کرد. تهران شهرداری را می‌خواهد که نخواهد رییس‌جمهور شود و دست به بازی‌های سیاسی به هزینه شهر زند، شهرداری که فروتنانه و عالمانه برای تهران بکوشد. در شهر انسانی، فراموش‌شدگان و تهیدستان محور سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی قرار می‌گیرند و آنچه معیار شایستگی مدیران شهرداری می‌شود، افزایش کرامت انسانی تهیدستان است نه میزان آسفالت ریخته‌شده و تعداد جلسات برگزار شده. مدیریت شهری انسانی سیاست‌ها و برنامه‌های خود را با مشارکت مردم تهیه خواهد کرد و اعمال هر تغییری کالبدی را پس از شنیدن نظرات شهروندان و کسب رضایت آگاهانه آنها انجام خواهد داد. برآورد پیامدهای اجتماعی و محیط‌زیستی پیش از هرگونه سیاستگذاری و برنامه‌ریزی انجام خواهد شد تا کمترین خسارات به زندگی و کسب‌وکار شهروندان وارد شود. چنین آرمانی هنگامی تحقق خواهد یافت که شهردار تهران از دانش‌های مربوط به مدیریت و توسعه شهر بهره‌مند باشد؛ دانش‌هایی مانند شهرسازی، علوم اجتماعی، اقتصاد و جغرافیای سیاسی و انسانی.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.