|

و اینک ایتالیا

صبا زواره‌ای

نشسته‌ام بر سکویی بر میدانی کوچک و پرت نزدیک ایستگاه قطاری در شهر جمع‌وجور «شامبری» واقع در یک ساعتی شمال «گرنوبل». قرار است ماشینی سر راهش به «تورین» من را بردارد و با خود ببرد. بالاخره ماشین می‌رسد؛ سه دختر فرانسوی برای تعطیلات‌شان راهی منطقه‌ای در شمال ایتالیا هستند و یک جای خالی در ماشین‌شان را در عوض مبلغ کمی در اختیار من قرار داده‌اند. جاده‌ای که می‌پیچد و سوی مرز می‌رود، برایم بسیار یادآور جاده چالوس است، با این تفاوت که دره‌ای پهن‌تر میان کوه‌ها فاصله انداخته است. کمی که جلو می‌رویم، تونل‌های متوالی هم آغاز می‌شوند. در یکی از همین تونل‌هایی که حدود
20 دقیقه‌ای طول می‌کشد، از مرز گذشته‌ایم. فرانسه به ایتالیا بدل شده، جایی در دل کوه. بعد از تونل به تدریج ارتفاع‌مان کم و کمتر می‌شود و تا به حومه تورین برسیم، کامل از دامنه به کوهپایه رسیده‌ایم. در ایستگاه قطاری در خارج از شهر و نزدیک کمربندی از دخترها جدا می‌شوم و ترم (تراموا) می‌گیرم که خودم را برسانم به مرکز شهر، جایی که رفیق جانم را بناست ببینم. با عبور از حومه‌ تا مرکز شهر، توجه‌ام جلب این می‌شود که چطور مسافران از مهاجران به کسانی که بیشتر به ایتالیایی‌های تورین می‌مانند تغییر می‌کنند و به تناسب آن، بلیط‌های بیشتری در دستگاه کوچک درون ترم خوانده می‌شود.
پیدا کردن «پارین» در شلوغی ایستگاه مرکزی قطار و متروی تورین لذتی است که خستگی سفر را از تنم درمی‌کند. در راه خانه‌اش، در رستورانی پاستا و سالاد ایتالیایی می‌خوریم و وقتی به خوابگاه می‌رسیم، خستگی امانم را بریده پیش از هر فکری خوابم برده است. حدود ساعت شش بعدازظهر است که دیگر بیدار شده‌ام و دوباره انرژی دارم که تورین را گز کنم. پیاده راه می‌افتیم به سمت مرکز شهر. حاشیه تورین مثل شهرهای دیگری که از آنها گذشته‌ام اغلب ساختمان‌های نوساز ساخته شده‌اند و از قدمت ساختمان‌ها و آشکارا هزینه و انرژی‌ای که صرف نگهداری‌شان شده تا حدی می‌شود نزدیک‌شدن به مرکز شهر را دنبال کرد. اغلب بناهای یادمانی این شهر، از زمانی که به عنوان نخستین پایتخت ایتالیا در سال‌های 1861 تا 1865 بوده در آن ساخته شده. همین‌طور در کوچه و خیابان از کنار این ساختمان‌ها عبور می‌کنیم و در پیاده‌روهای عظیمی که اغلب با طاقی‌های سنگی پوشانده شده‌اند و به ایوان‌های عظیم می‌مانند راه می‌رویم. اینجا هم مردم زیادی بیرون هستند و به خوردن و نوشیدن مشغولند، اما احساسم این است که فرهنگ کافه‌نشینی کم‌رنگ‌تر شده. بستنی‌فروشی‌هایی که"جلاتو" (بستنی) با انواع طعم‌ها دست مردم می‌دهند پدیده‌هایی هستند که تا پیش از این در مسیرم ندیده‌ام و با توصیفاتی که شنیده‌ام آماده‌ام بیشتر و بیشتر هم در طول مسیرم در ایتالیا ببینم.
مثل اغلب شهرهای شمالی خودمان، اغلب شهر‌های اروپایی که دیده‌ام در کنار رودخانه‌ها شکل گرفته‌اند. رودخانه «پو» در شمال و غرب تورین تا حدی محدوده شهر را مشخص می‌کند و در جبهه غربی، آن را از ارتفاعات جدا می‌کند. کمی از این ارتفاعات بالا می‌رویم و در افق شهر، گنبد بنایی ظاهر می‌شود که اغلب هم‌نسل‌های من از آن خاطره دارند. داستان«بچه‌های مدرسه والت»، از جمله کارتون‎‌هایی که کودکی عجیب و پر تناقض ما را رنگی و هیجان‌انگیز می‌کرد، در این شهر اتفاق می‌افتاد. بنای«موله» که با اتحاد ایتالیا به عنوان یک کشور در سال 1889 ساخته می‌شود، نماد شهر تورین، اغلب در عنوان‌بندی و بعضی قسمت‌های این برنامه دیده می‌شد و تا چشم‌ام به آن افتاد، با خودم آهنگ آغاز کارتون را زمزمه می‌کنم.
آخرهای شب خودمان را می‌رسانیم به رستورانی، از هر دری می‌گوییم و با ولع حرف‌های هم‌دیگر را همراه غذا می‌بلعیم، لابد این دیدار چند ساعته را غنیمت می‌دانیم؛ تا کی دوباره گوشه‌ای از جهان به هم برسیم. دوستی‌های کهنه، فرصتی برای یادآوری‌اند، برای اینکه آدم وحشت نکند که تمام این سال‌ها خواب بوده است. کسی هست که می‌داند تو 10 سال پیش چه شکلی بوده‌ای، چه گفته‌ای، چه کرده‌ای. رفیق قدیمی، بر نقشه جهان میان هر دو نقطه‌ای که او باشد و تو باشی، پل می‌زند. پلی که تو را به خودت می‌رساند، به آنجایی که کش آمدن را از آن آغازیده‌ای و پا در راه سفر دور و دراز گذاشته‌ای. میان لندن و تهران، حالا پل‌های زیادی دارم می‌سازم، که لابد ترس عبور را از این پس کم‌تر خواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.