|

مدیریت انرژی و بنزین - 4

محمد آقایی

تولید بنزین دو اکتان به دلیل اهمیت ویژه آن در آن زمان باعث شد که مدال طلای جهانی محیط‌زیست به شرکت ملی پالایش و پخش وزارت نفت جمهوری اسلامی ایران اعطا شود. همچنین این حرکت زمینه اصلی و مناسب را برای اصلاح کیفیت و کم‌کردن مصرف خودروهای جدید تولید داخلی فراهم می‌کرد که از این اقدام، در آن زمان خودروسازان استفاده مناسب و به‌موقع نکردند. گام‌های بعدی در نوسازی و اصلاح ظرفیت در بخش گسترده‌ای از پالایشگاه آبادان و احداث و بهره‌برداری از واحد جدید تولید بنزین در پالایشگاه لاوان و فاز 1 اصلاح کیفیت در پالایشگاه‌های تهران و تبریز (در قالب طرح سوآپ) و اصلاحاتی در پالایشگاه‌های اصفهان و بندرعباس بود که همگی در طول برنامه سوم اجرا و قبل از سال 1384 به بهره‌برداری رسیدند، حاصل این اقدامات در آن سال‌ها کاهش روزانه 15‌میلیون‌لیتر از نفت کوره تولیدی و متناسبا افزایش شش‌میلیون‌لیتر تولید روزانه بنزین و 9‌میلیون‌لیتر تولید روزانه نفت‌گاز و یک‌میلیون‌لیتر گاز مایع در پالایشگاه‌ها بود. گام دیگری که در برنامه سوم برداشته شد کار طراحی اصلاحات بعدی و تهیه طرح جامع فنی - مهندسی در پالایشگاه‌های آبادان، تهران، تبریز، اراک، اصفهان، شیراز، بندرعباس، لاوان و کرمانشاه بود که برای این‌کار قریب به 30 شرکت برجسته مشاور خارجی و داخلی به خدمت گرفته شدند و این کاری حساس و وقت‌گیر و سنگین بود که انجام گرفت و در مورد پالایشگاه‌های اراک، اصفهان، تبریز، تهران، آبادان، بندرعباس و لاوان به پایان رسید و با کسب مجوز قانونی از مجلس ششم در قوانین بودجه سال‌های 1383 و 1384، مرحله بعدی آن یعنی برقراری مناقصه اجرایی آغاز شد که نتایج این مناقصه‌ها در سال‌های 1384 و 1385 منجر به عقد قراردادهای اجرایی گردید. گام بعدی که از سال 1381 آغاز شد کار طراحی افزایش ظرفیت پالایشگاه بندرعباس و مناقصه و قرارداد اجرایی و اقدامات اجرایی آن بود که تا سال 1384 حدود 50درصد پیشرفت اجرایی داشت و سال گذشته به بهره‌برداری رسید. گام دیگری که در برنامه سوم برداشته شد طراحی احداث پالایشگاه 360هزاربشکه‌ای میعانات گازی بود که توسط وزارت نفت به بخش خصوصی واگذار شد. گام دیگر در برنامه سوم شروع مطالعات امکان‌سنجی پالایشگاه‌های نفت خیلی‌سنگین در آبادان و بندرعباس بود. حاصل این حرکت‌های اخیرالذکر منجر به تثبیت برنامه از شروع سال 1384 و از اوایل برنامه چهارم برای سرمایه‌گذاری افزایش ظرفیت پالایشگاهی از 1/6 ‌میلیون‌بشکه به 2/7 ‌میلیون‌بشکه در روز و تولید فرآورده‌های اصلی از 220‌میلیون‌لیتر در روز به 375‌میلیون‌لیتر در روز و در مورد بنزین در حد 34درصد آن به‌میزان 130‌میلیون‌لیتر در روز شد. پشتوانه این حرکت ماده (4) لایحه برنامه چهارم توسعه بود که قیمت بعضی فرآورده‌ها و بنزین را از سال 1384 بدون یارانه و این سرمایه‌گذاری‌ها را منطقی می‌کرد. در هر صورت در ابتدای سال 1384 و در شروع برنامه چهارم و در ادامه پروژه‌ها و فازهای برشمرده‌شده و انجام‌شده، به شرح آنچه گذشت، مقرر شده بود تا فاز‌های تکمیلی اصلاحی پالایشگاه‌های اراک، لاوان، بندرعباس، اصفهان، آبادان، تهران، تبریز و پالایشگاه میعانات گازی ادامه یابد که دولت نهم زمانبندی اتمام آنها را انتهای سال 1387 اعلام کرد که صرفا قسمت‌هایی از این فاز‌های تکمیلی در اراک، بندرعباس، لاوان، تهران، تبریز و آبادان در یکی، دو سال اخیر به نتیجه رسید که با وجود تاخیرات بسیار زیاد، در همین حدود نیز در استمرار اصلاحات انجام‌شده قبلی کار ارزنده‌ای بوده است و پالایشگاه 360هزار بشکه‌ای میعانات گازی ستاره خلیج‌فارس با وجود حساسیت و اولویت تعیین‌کننده آن در تولید بنزین به‌میزان بالغ بر 36‌میلیون‌لیتر در روز هنوز در مرحله حدود 60درصد است که به تولید رسیدن سریع‌تر آن زمینه قطع استفاده از محصولات پتروشیمی حاوی بنزن و مواد آروماتیکی خطرآفرین را در مخلوط بنزین عرضه داخلی فراهم می‌کند.
ادامه دارد...

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.