|

در وزارت فرهنگ تخیلی

صبا زواره‌ای

صبح زود از خواب بیدار می‌شوم و دیگر خوابم نمی‌برد. حالت آلرژی‌ام عود کرده و دو ساعتی است که عطسه می‌کنم و آبریزش بینی دارم. یک قرص ضد حساسیت خورده‌ام که همیشه تاثیرش بر من گیجی و منگی است. می‌روم کافه، کارهای اینترنتی و تلفنی‌ام را انجام می‌دهم و برمی‌گردم خانه. قرار است با «لورن» برویم شهر را بگردیم اما می‌بینم حالش خوش نیست. برایم می‌گوید هر بار که برمی‌گردد پاریس، با دیدن همه دوستانش که شغل ثابت دارند و ازدواج کرده‌اند، احساس بیهودگی می‌کند. سعی می‌کنم برایش توضیح دهم که او دقیقا برای فرار از فشاری که جامعه برای مهار و رام‌کردن آدم‌ها و سرکوب رویاهایشان وارد می‌کند از پاریس به لندن رفته و اینکه او رویایی دارد که برای رسیدن به آن باید صبور باشد. او شیفته شمال آفریقاست و تلاشش این است که در یک آژانس خبری در بخش خاورمیانه مشغول به کار شود. از وقتی برای زندگی به لندن رفته‌ام کم‌کم دیگر از این‌جور بحث‌ها تعجب نمی‌کنم. پیش از آن فکر می‌کردم این حرف‌ها در جامعه‌ای که مراحلی از رشد را هنوز طی نکرده‌ باشد، معنی می‌دهد. بعدتر فهمیدم بخشی از مردم شاید بیشتر بسته به طبقه اقتصادیشان در جوامعی با توسعه ناهمگون، همگام با جوامع پیشرفته تغییر و رشد می‌کنند و دغدغه‌هایشان همه جای جهان، کمابیش یکی است. همین مساله شاید تنش را بر سر مسایل اجتماعی در این جوامع بیشتر می‌کند و آدم‎‌ها را بیشتر فراری می‌دهد. بعد از کمی گپ‌زدن، برنامه‌مان را از سر می‌گیریم. اتوبوس سوار می‌شویم و به سمت موزه‌ها و نمایشگاه‌های هنر معاصر می‌رویم. هیچ هیجانی از دیدن آثار ندارم؛ با خودم فکر می‌کنم باید تاثیر زندگی در لندن باشد. آنقدر همه‌چیز به نظر آنجا در دسترس می‌آید که احساس نمی‌کنم چیز خاصی دارد گیرم می‌آید در این موزه‌ها. از ساختمان «پله دو توکیو» که بیرون می‌آییم، برج ایفل از فاصله نزدیک پیدایش می‌شود. ایفل را چندبار دیگر در رفت‌وآمدهای دیروز و پریروز دیده بودم. نماد انقلاب صنعتی در فرانسه، به چشم من بیشتر شبیه دکل برق بود. اینکه از هر زاویه‌اش ده‌ها عکس دیده بودم و در حافظه‌ام می‌توانستم برج را زیرورو کنم هم بر بی‌میلی‌ام برای نزدیک‌شدن و دیدنش از نزدیک یا عکس‌انداختن از آن می‌افزاید. با این حال وقتی انبوه مسافران و گردشگران را می‌بینم، با اطوارهایی که انگار همه از روی دست هم کپی می‌کنند با آن عکس می‌گیرند، تصمیم گرفتم که عکسی با آن داشته باشم. دوربین را نورسنجی‌نشده دست لورن می‌دهم و نتیجه، تصویری زیادی روشن است که ایفل در آن بیشتر به توهم می‌ماند!
همان اطراف است که دوست دیگری را می‌بینم. «تارا» دوستی ایرانی است که در پاریس متولد شده و من با او در لندن آشنا شدم. با هم راه می‌افتیم سمت مرکز هنری «پمپیدو». ساختمانی که زمانی که در ایران درس معماری می‌خواندم آرزوی دیدارش را داشتم. شاهکار سبک‌های تک که در آن، تمام تاسیسات و آنچه به‌طور سنتی پیش از آن باید در ساختمان تمام‌شده از دید ناظر پنهان می‌بود، روی کار آمده و به چشم می‌آید. ایده‌داشتن چنین مرکزی که برای تمام رسانه‌ها و شیوه‌های بیان هنری جامعیت داشته باشد و کتابخانه‌ای اساسی را در خود جای دهد، گویا به «آندره مالرو» نسبت داده می‌شود زمانی که وی وزیر فرهنگ فرانسه بوده است. در رویاهایم کسانی را که دوست دارم به وزارت فرهنگ تخیلی می‌رسانم و فکر می‌کنم سرزمینی که حق چنین شخصیتی را اینطور ادا کند، باید هم حالا صاحب یکی از مراکز مهم هنری دنیا باشد. با تاریک‌شدن هوا تارا از ما جدا می‌شود و ما برای برگشتن، دو دوچرخه از ایستگاه دوچرخه‌های عمومی شهر برمی‌داریم و رکاب‌زنان از روی رود «سن» عبور می‌کنیم و راه خانه را پیش می‌گیریم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.