مرثیهای بر دیدار نمادین
مهدی زعیمزاده روزنامهنگار
بازی نمادین تیمهای 98 و 2014 در ورزشگاه تقریبا خالی آزادی یکبار دیگر ثابت کرد ورزش ایران توانایی برگزاری دیدارهای اینچنینی را ندارد، البته با توجه به سوابق برگزاری بازیهای نمادین، خیریه و نمایشی در فوتبال ایران پیشبینی اینکه بازی شنبهشب دیداری ضعیف از آب دربیاید و مورد استقبال تماشاگران قرار نگیرد کار سختی نبود. پس از برگزاری این بازی بهاصطلاح نمادین، آنقدر انتقادها از این مسابقه زیاد بود که میتوان نام «فاجعه» را برای بازی پریشب انتخاب کرد. مسوولان وزارت ورزش و فدراسیون فوتبال قصد داشتند با برگزاری یک مسابقه فوتبال بین تیم ملی فوتبال کنونی و ستارههای تیم 98دست به کار بزرگی بزنند و از هر دو تیم تجلیل کنند. از طرفی برای این بازی اهدافی سیاسی هم در نظر گرفته شده بود. برنامهریزی شده بود تا محمود احمدینژاد در آخرین روزهای ریاستجمهوری خود در این بازی شرکت کند و به شکلی این مسابقه فوتبال به دیدار ورزشی خداحافظی احمدینژاد هم تبدیل شود، اما حاصل روزها برنامهریزی و خلاقیت آقایان نمایشی نیمهتمام و انتقادآمیز شد. قابل پیشبینی بود کسی از این بازی استقبال نمیکند و در نهایت حدود سههزارنفر در ورزشگاه
بزرگ و تاریک آزادی به تماشای این بازی نشستند. بیشتر این تماشاگران هم سرگرم «کریخوانی»های استقلال و پرسپولیس و «هو کردن» مجتبی جباری بودند. تیم 98 هم شباهتی به تیم حاضر در جامجهانی 98 فرانسه نداشت و در غیاب ستارههای اصلیاش؛ احمدرضا عابدزاده، علی دایی، خداداد عزیزی، کریم باقری و مهدی مهدویکیا تیم جذابی نبود. تیم 2014 هم چند غایب داشت. از محمود احمدینژاد هم که خبری نشد و «افت فشار و زانودرد» دلیل غیبتش عنوان شد. همین غیبت رییسجمهور موجب شد تا پس از پایان بازی شایعات زیادی درباره غیبت او منتشر شود و برخی سایتها و روزنامهها نیامدن احمدینژاد را به سکوهای خالی و غیبت ستارهها ارتباط دهند. بینظمی و تاخیر هم یکی از ستونهای این بازیها در ایران است. بازی با تاخیر شروع شد، مراسم تجلیل طول کشید و در نهایت در یک تصمیم تاریخی برای اولینبار یک مسابقه فوتبال بدون انجام نیمه دومش به پایان رسید. نحوه بازی دو تیم هم صدای همه را درآورد بازیکنان تیم 2014 آنقدر بازی را جدی گرفته بودند و بازی یکطرفه شده بود که تماشاگران با شعار«عقدهای، عقدهای» به این موضوع اعتراض کردند. گزارش بازی و گافهای گزارشگر هم کاملا با
آنچه در زمین و سکوها در جریان داشت همخوان بود. بیدلیل نبود که از همان شروع بازی سایتها و شبکههای اجتماعی پر شد از مطالب انتقادآمیز درباره این بازی و گزارش جواد خیابانی. این برای اولینبار نیست که چنین اتفاقی میافتد. سالهاست که در فوتبال ایران دیدارهای خیریه، نمایشی و نمادین به بدترین شکل ممکن برگزار میشود. در اوایل دهه 80 پس از تاسیس تیم هنرمندان اینگونه بازیها متداول شد. بازی تیم هنرمندان مقابل پرسپولیس یکی از اولین بازیهای خیریه و نمادین بهشمار میرود. تازگی فوتبال بازی کردن ستارههای سینما و برگزاری این بازی در ورزشگاه تختی تهران موجب شد تا استقبال قابلتوجهی از این بازی شود، اما همانموقع با مقایسه آن دیدار با بازیهای مشابهی که در اروپا برگزار میشد ضعفهای زیادی به چشم آمد. گذشته از بینظمیهای همیشگی، جدی گرفتن بازی از سوی پرسپولیسیها کاملا عجیب بود. بازیکنان که تا آن روز موفق نشده بودند برای پرسپولیس گل بزنند خود را به آب و آتش میزدند تا اولین گلشان را با پیراهن قرمز جشن بگیرند. آنها تصور میکردند با دریبل زدن مدافعان 110کیلویی تیم هنرمندان به تیم ملی دعوت میشوند یا علی پروین در بازی
بعدی آنها را در ترکیب ثابت قرار میدهد. حاصل این جدی بازی کردن 9، 10 گل خوردن از سوی هنرمندان شد. در این 10 سال نحوه برگزاری دیدارهای خیریه و نمادین بهتر نشده هيچ بلکه دیگر مردم هم به این بازیها روی خوش نشان نمیدهند. همین بازی دوشب قبل را میشد خیلی بهتر از این برگزار کرد. واضح بود که مردم تهران هرگز از چنین مسابقاتی استقبال نمیکنند و برگزاری این بازی در شهرهای دیگر مثل مشهد میتوانست استقبال از بازی را بهتر کند. بارها دیده شده بازیهای خیریه در ورزشگاههای بدون تماشاگر برگزار میشود و با عواید بلیتفروشی نمیتوان بخشی از هزینههای بازی را تامین کرد چه برسد به اینکه آن را صرف امور خیریه کرد. وقتی در بازیهای دوستانه تیم ملی درنهایت دوهزار نفر به ورزشگاه آزادی میروند یا فردای صعود تیم ملی به جامجهانی تنها 10هزارنفر برای استقبال از تیم ملی به ورزشگاه صدهزارنفری پایتخت رفتند چگونه آقایان انتظار داشتند برای بازی شنبهشب سکوها پر شود؟ آن چندصدنفری که پریشب به آزادی رفتند هم بیشتر به فکر تخریب جباری و بحثهای قرمز و آبی بودند. اگر این چندصدنفر هم محبت میکردند بازی را از خانههایشان با گزارش منحصربهفرد
جواد خیابانی تعقیب میکردند فضای بهتری بر بازی حاکم میشد. از طرفی وقتی مشخص است که ستارههای اصلی جامجهانی 98 نمیخواهند بنا بر دلایلی پا به این بازی بگذارند چرا این بازی به شکل دیگری برگزار نشد تا دایی، باقری، مهدویکیا و عزیزی رغبت کنند در بازی حضور پیدا کنند. به نظر میرسد آنچه باعث شد تا بازیکنان 2014 هم در بازی حاضر شوند جوایز چشمگیر وزارت ورزش و دولت برای آنها بود. احتمالا پس از مراسم پایان نیمه اول بازیکنان پس از دریافت جوایزشان ضرورتی ندیدند در نیمه دوم هم به بازی بپردازند. سالهاست که در نقاط مختلف دنیا چنین دیدارهایی برگزار میشود. جنبه نمایشی بودن این بازی مهمترین بخش آن است. بازیکنان و تماشاگران در این بازیها شرکت میکنند تا تفریح کنند و لذت ببرند. کسی بازی را جدی نمیگیرد، تماشاگران نمیآیند تا بازیکنی را هو کنند. در کنار اینکه مسوولان ایرانی توانایی ترتیبدادن این بازیها را ندارند تماشاگران و بازیکنان هم از فرهنگ حضور در بازیهای خیریه و نمادین بیاطلاعند. آیا نباید بازیکنان تیم 2014 توجیه میشدند که نباید اینقدر بازی را جدی بگیرند؟ بهتر بود آنها بهجای حمله شدید به دروازه حریف حرکات
نمایشی انجام دهند. اگر مسوولان کمی ذوق و خلاقیت داشتند بازی بهتری از آب درمیآمد. مثلا میشد در تیم 2014 از چند بازیکن تیم ملی والیبال هم استفاده کرد و چندین روش دیگر برای بهتر شدن و سیاسینشدن بازی وجود داشت. بینظمی و بیبرنامگی هم که غوغا میکرد. کسی نفهمید چرا نیمه دوم برگزار نشد، دلیل اصلی غیبت ستارگان 98 و محمود احمدینژاد چه بود؟ و چندین سوال دیگر. بزرگترین خدمتی که مسوولان فوتبال ایران میتوانند انجام دهند این است که قید برگزاری چنین دیدارهایی را بزنند و شأن فوتبال ایران را با ترتیب دادن چنین مسابقات بینظمی پایین نیاورند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.