|

آنچه « زيست بوم وطن » مي‌طلبد!

محسن تيزهوش

در سال‌هاي اخير محيط‌زيست ايران شرايط بحراني بسياري را به دليل بي‌تدبيري‌هاي مختلف تجربه کرده است؛ نبود برنامه جامع در کنار انتخاب رويکردهاي سطحي در برخورد با مسايل پيچيده اکولوژیکي شرايط را براي زيست‌بوم وطن به خط قرمز رسانده است! آنچه در ساليان اخير بر شرايط زيستي اين سرزمين رفته است، بي‌شک حاصل عدم برنامه‌ريزي صحيح و راهبردي، توسعه ناپايدار و عدم استفاده از متخصصان در جايگاه درست بوده است؛ بدون ترديد عدم استفاده از برنامه‌هاي صحيح براساس توانايي‌هاي هر استان، در کنار نگاه ناصحيح به موضوع حساس محيط‌زيست اسباب ازبين رفتن پايداري‌هاي زيستي سرزمين را فراهم آورده که هنوز هم مي‌توان با کمک متخصصان اين حوزه شرايط را به سمت آرامش سوق داد. اما به‌راستي امروز چه کسي مي‌تواند پاسخگوي آنچه بر جاي‌جاي اين سرزمين تحميل شده است، باشد هنگامي که کلانشهرهاي ايران درگير آلاينده‌هاي خطرناک بوده و ميليون‌ها انسان هرروز در معرض سمي‌ترين ذرات آلوده بوده و زيستن را به رنگ ثبات از ياد برده‌اند! از سوي ديگر استان‌هاي غربي کشور در يک‌دهه اخير به واسطه حضور ذرات ريز معلق، آسماني خاکستري را تحمل کرده‌اند تا ريه پاک مردمان زاگرس تيرگي را ميزباني کند و کامشان همواره مزه خاک دهد! به ديگر سخن، در ساليان اخير آلودگي‌هاي محيط‌زيست به گونه‌اي بر زندگي مردم سايه انداخته که افزايش بيماري‌هاي خاص و کاهش طول عمر از پيامد‌هاي منفي آن است؛ در مقابل براي کاهش، کنترل و بهبود شرايط اقدامات شايسته‌اي صورت نگرفته يا اگر برنامه‌اي براي بهبود شرايط نوشته شده به محاق بي‌تدبيري رفته است؛ در اين شرايط چه مي‌توان گفت جز اينکه عامل اصلي در اولويت نبودن محيط‌زيست، عدم برنامه‌ريزي صحيح در برخورد با بحران‌هاي خاص اقليمي و عدم استفاده شايسته از متخصصان بومي کشور در برنامه‌هاي کلان بوده است؟ اين در حالي است که در يک دهه اخير امواج تخريب در مناطق طبيعي مرزهاي هشدار را رد کرده و نگراني‌هاي بسياري را براي پايداري آينده و حفظ اندوخته‌هاي زيستي به وجود آورده است؛ در اين بين و با وجود مشکلاتي که امروز همگان مي‌توانند حداقل بخشي از آن را ديده و لمس کنند عده قابل‌توجهي از دانش‌آموختگان رشته محيط‌زيست و منابع طبيعي با وجود اين همه مشکل در زيست‌بوم کشور به شغل‌هاي کاذب و وعده‌هاي پوچ روي آورده‌اند! امروز محيط‌زيست کشور به دلايلي که تنها برخي از آنها در بالا ذکر شد، مرزهاي هشدار را يکي پس از ديگر رد کرده و تنها راه‌حل نجات اين سرمايه ارزشمند برنامه‌اي جامع، مانع و خردمندانه است؛ برنامه‌اي که بر مبناي اصول ارزيابي‌هاي اکولوژيکي هر منطقه تنظيم شود تا شاهد بهبود شرايط فعلي و حرکت به سوي پايداري‌هاي زيستي سرزمين باشيم. امروز در شرايطي که زيست بوم وطن بيش از گذشته نيازمند ثبات و اعتدال در برخورد توسعه با طبيعت است، بايد اصلي‌ترين خواسته خويش را به‌عنوان حاميان محيط‌زيست کشور «رعايت اعتدال و استفاده از برنامه‌هاي آينده‌نگر در بين پيشرفت‌هاي اقتصادي، حفاظت از محيط‌زيست و اقدامات راهبردي توسعه» قرار داده تا شاهد شکوفايي «توسعه پايدار» در ايران باشيم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.