|

تئوری بزنگاه‌های تاریخی

احمد غلامی

همان‌طور که وقتی با پدرم کشتی می‌گرفتم، زندگی‌ام متحول شد، این‌بار نیز به اجبار پدرم به ساوه رفتم و وقتی برگشتم از روزنامه اخراج شدم. تحولات در زندگی‌ام چنان احمقانه اتفاق می‌افتاد که حتی خجالت می‌کشم دلیل این تحولات را به کسی بگویم. البته انگار همه آدم‌های دوروبر من اینطور هستند یعنی زندگی‌شان به تار مویی بند است. با اتفاقی معمولی زمین می‌خورند یا یک‌‌شبه ره‌ صد‌ساله را می‌روند. مثلا همین عبدوي گدا، وقتی فوق‌لیسانس جامعه‌شناسی گرفته بود و دلشاد می‌رفت خانه از فرط هیجان فشارش بالا و سرش گیج رفت و افتاد توی پیاده‌رو، چشم‌هایش را که باز کرد، دید دوروبرش پر از پول است. همان‌جا با محاسبه‌ای سرانگشتی فهمید اگر در هر شرکتی هم کار کند نمی‌تواند اینقدر حقوق بگیرد. او در بزنگاهی تاریخی بزرگ‌ترین تصمیم زندگی‌اش را گرفت و گدایی پیشه کرد. یا همین آقاbic خودمان که کم‌کم استحاله یافت و شد آقابیک، او هم در بزنگاهی تاریخی از خاتمی حمایت کرد و وجهه اجتماعی‌اش حداقل پیش اهالی محل دگرگون شد. یا مثلا آقا مصطفی که معلول است؛ کی فکر می‌کرد او را قاطی پسرهای عینک‌پنسی و موبلند و دخترهای بدحجاب دستگیر کنند و حسابی از خجالتش درآیند. البته اگر پایش مصنوعی نبود هرگز دستگیر نمی‌شد. اکرم (سیبیل) می‌گوید چنان می‌دوید که آدم را یاد کانگورو می‌انداخت، بزنگاه تاریخی‌اش زمانی اتفاق افتاد که خواست شانسش را امتحان کند و از جوی آب ولیعصر بپرد. خودش پرید اما پای مصنوعی‌اش افتاد توی آب. یکی آن را برداشت و گفت:«اخوی کجا با این عجله.» این جمله بیانگر بزنگاهی بود که زندگی آقامصطفی را تغییر داد. درست است که «دلوز» در تحلیل‌هایش وقتی از بدن‌ها حرف می‌زند از پای مصنوعی چیزی نگفته اما اینجا همین پای مصنوعی کارکردی اساسی دارد. یا نمونه دیگر همین آقا محسن خودمان که فرشته نجاتم بود و مرا وارد شغلی کرد که شیفته‌اش بودم؛«روزنامه‌نگاری». او جزو اصلاح‌طلبان بود و پای ثابت دفاع از خاتمی. اما در بزنگاهی تاریخی یعنی زمانی که زودتر از موعد مقرر به چاپخانه رفته بود، آقای بسیار محترمی از او آدرس چاپخانه «نوید» را پرسید و او گفت:«ای برادر انگار شما از اصحاب کهف هستین این چاپخانه خیلی وقته تعطیل شده» آقای محترم که در ناصیه آقا محسن خوانده بود که اهل معامله است، گفت: «ما دنبال یک چاپخانه می‌گردیم. چه نوید، چه چاپار» آقا محسن می‌رود توی چاپخانه و در بزنگاهی تاریخی می‌فهمد همه عمر اشتباه کرده و قرارداد پوستر تبلیغاتی رییس‌جمهور آینده را برخلاف عقیده و اصولش در تیراژ وسیعی می‌بندد و چاپ می‌کند. بعضی بزنگاه‌های تاریخی برای دو نفر در یک زمان اتفاق می‌افتد. اگر ازدواج را هم جزو این تئوری قرار دهیم که قطعا برای خواهرهای من اینگونه است، همه در این بزنگاه‌ها دچار تحول شده‌اند. هرگز فکر نمی‌کردم کسی با اعظم (یه عدل‌پنبه) یا با اکرم (سیبیل) یا با اشرف (بامبو) ازدواج کند. اما مهم آنها نبودند. مهم لحظه‌ای بود که اینها سر راه شوهرهایشان قرار گرفتند و بهترین تصمیم را گرفتند. البته شوهرهاشان هم همین فکر را می‌کنند. مثلا واقعا آقا مرتضی (یه‌عدل‌پنبه) چه کسی بهتر از خواهرم اعظم را می‌توانست بگیرد. حالا درباره دوتای دیگر سکوت می‌کنم. هرچه باشند خانواده‌ام هستند. وقتی پدرم فهمید روی خواهرهایم اسم گذشته‌ام، تخته‌ای از جعبه‌میوه‌ کند و با آن به پروپایم زد. که تا یک ماه همه تنم سیاه بود. او معتقد بود، من تعصب و غیرت خانوادگی ندارم و چون تک پسرم یابو برم داشته. او اصلا از تئوری بزنگاه‌های تاریخی هیچ‌چیز نمی‌داند. در تمام زندگی‌اش وانتی بوده و از این نظر مثل داداست که در هیچ بزنگاه تاریخی نبوده و به هیچ‌‌یک از آرزوهای خودش نرسیده. البته کسانی که به آروزهای خودشان رسیده‌اند دایم این خطر آنها را تهدید می‌کند که آرزوهایشان را از دست بدهند. مثل من که از روزنامه اخراج شدم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.