|

دو نهاد بین‌المللی هشدار دادند

امنیت غذایی سوریه در خطر است

محمد امامی . تحلیلگر امنیت غذایی

نتایج ماموریت مشترک سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد فائو (FAO) و برنامه جهانی غذا (WFP) حاکی از این می‌باشد که در صورت تداوم بحران سوریه، چشم‌انداز امنیت غذایی در این کشور به‌طور جدی در خطر خواهد بود. بر اساس گزارش جدید منتشرشده توسط سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد فائو (FAO) و برنامه جهانی غذا (WFP) وضعیت امنیت غذایی در سوریه به‌طور قابل توجهی در یکسال گذشته رو به وخامت گذاشته است. همچنین این گزارش می‌گوید تولیدات داخلی کشاورزی با تداوم وضعیت موجود و ادامه درگیری‌ها در سوریه در 12ماه آینده به‌طور فزاینده‌ای کاهش خواهند داشت. بر اساس این گزارش که با توجه به یافته‌های ماموریت ارزیابی امنیت غذایی در سوریه در بین ماه می و ژوئن منتشر شده، تولیدات زراعی و دامی، موجودی غذا و دسترسی به آن، همه به‌طور فزاینده‌ای در طی سال گذشته کاهش داشته است. موجودی غذا (Food availability) و دسترسی به آن (Foodaccess) دو بعد از ابعاد امنیت غذایی هستند که در محاسبه، ارزیابی و تحلیل وضعیت امنیت غذایی در کنار بعد سوم آن یعنی نحوه استفاده از غذا (Food utilization) مورد مطالعه و آنالیز قرار می‌گیرند. بر اساس گزارش این دو ارگان، سازمان‌ملل‌متحد در صورت تداوم درگیری‌های حاضر، چشم‌انداز امنیت غذایی در سوریه در سال 2014 می‌تواند بسیار بدتر از موقعیت حال حاضر این کشور باشد. با وجود موانع نامطلوب بسیاری که در مقابل تولیدات دامی و زراعی در این کشور انباشته شده‌اند و با این فرض که بحران کنونی حل‌نشده باقی بماند، تولیدات داخلی در سوریه در طی 12ماه آینده به‌شدت با چالش مواجه خواهند شد. با این همه، این دو ارگان سازمان ملل معتقدند هنوز یک پنجره فرصت محدود برای اطمینان خاطر خانواده‌های متاثر از بحران باقی است تا منابع حیاتی غذا و درآمدشان را از دست ندهند. ماموریت مشترک فائو و برنامه جهانی غذا پیش‌بینی می‌کند که این کشور نیازمند واردات 1/5 میلیون‌تن گندم برای فصل جاری زراعی 2014-2013 می‌باشد. تولید گندم در حال حاضر 4/2میلیون‌تن است که این میزان حدود 40‌درصد کمتر از برداشت سالانه بیش از چهارمیلیون‌تن قبل از بحران و حدود 15‌درصد پایین‌تر از کاهش برداشت در فصل زراعی 2012-2011 است. طبق این گزارش، بخش دام نیز با تخلیه شدیدی تحت‌تاثیر بحران جاری مواجه شده است. همچنین تخمین زده می‌شود که تولید ماکیان نیز کاهشی بیش از 50‌درصد در مقایسه با سال 2011 داشته باشد و این در حالی است که شمار گوسفندان و گاو نیز در این کشور به‌طور فزاینده‌ای رو به کاهش است. ناامنی غذایی خانوار به‌طور گسترده توسط عواملی چون جابه‌جایی جمعیت، اختلال در تولیدات غذایی، بیکاری، تحریم‌های اقتصادی، کاهش ارزش پول و قیمت بالای مواد غذایی و انرژی افزایش پیدا کرده است. میانگین قیمت ماهانه آرد گندم در فاصله ماه می‌ سال 2011 تا ماه می‌ سال 2013 بیش از دوبرابر شده و همچنین کمبود شدید نان در سراسر این کشور به چشم می‌خورد. برنامه جهانی غذا از ماه آوریل شروع به توزیع آرد گندم در سوریه کرده است. تولید مواد غذایی از یک طرف با افزایش هزینه‌های تولید مواجه شده و از طرف دیگر با کاهش نهاده‌ها گریبانگیر است و در نتیجه عوامل مختلفی چون صدمه‌دیدن ماشین‌آلات کشاورزی و تجهیزات انبارداری و نگه‌داری مواد غذایی و همچنین فرار کشاورزان از مناطق درگیری، با اخلال مواجه شده است. همچنین گزارش هشدار می‌دهد با چنین شرایطی برخی از محصولات حتی ممکن است برداشت نشوند. کانال‌های آبیاری و کارخانه‌های تولید پنبه، در میان زیرساخت‌های دیگر نیز از آسیب رنج می‌برند. کارخانجات آرد‌سازی و نانوایی‌ها، یا از حالت عملیاتی خارج شده‌اند یا با کمترین ظرفیت کار می‌کنند. به علاوه، تحریم‌ها با منجرشدن به کاهش ورود نهاده‌ها، سوخت، مواد حفاظت از محصولات و تجهیزات یدکی و... این وضعیت را تشدید کرده‌اند. آمار مهاجرت از سوریه در 18ماه گذشته بسیار قابل توجه بوده است، به‌طوری‌که این آمار شامل 1/6 میلیون نفری است که به‌عنوان پناهنده ثبت‌نام کرده‌اند و افراد دیگری که در انتظار فرآیند ثبت‌نام به سر می‌برند. همچنین در بخش دیگری از این گزارش نسبت به وضعیت دامپزشکی در این کشور ابراز نگرانی شده و نسبت به خطر جدی سرایت بیماری‌های دام از سوریه به کشورهای هم‌جوار هشدار داده و توصیه شده برای جلوگیری از وقوع این امر کشاورزان به واکسن مورد نیازشان دسترسی پیدا کنند. دیگر توصیه‌های گزارش مشترک فائو و برنامه جهانی غذا عبارتند از اصلاح و بهبود زیرساخت‌های روستایی، تسهیل ورود نهاده‌ها، ابزار و تجهیزات مورد نیاز و بالاخره مشاوره‌های فنی و علمی. از شروع امسال فائو از جمعیتی نزدیک به 70هزارنفر حمایت کرده است. کمک‌های ارایه‌شده شامل خوراک دام، بسته‌های طیور، بذر و همچنین ابزارآلات مورد نیاز است. با بودجه در دسترس، فائو می‌تواند با کمک‌هایی مشابه از 216هزار نفر حمایت کند. همچنین با همکاری سایر سازمان‌های همکار در سوریه، برنامه جهانی غذا (WFP) در ماه ژوئن به جمعیتی نزدیک به 2/5 میلیون نفر کمک‌های غذایی رسانده است. برنامه جهانی غذا در حال برنامه‌ریزی برای تغذیه سه‌میلیون‌نفر در ماه ژوییه است و همچنین در حال تدارک و برنامه‌ریزی است تا با برنامه‌ریزی و افزایش ظرفیت تدارکاتی اقدام به تغذیه چهارمیلیون‌نفر در ماه اکتبر کند. فائو درخواست فوری 41/7میلیون دلاری برای کمک به 768هزار نفر منتشر کرده است. که از این درخواست تاکنون فقط 3/3میلیون‌دلار یا کمتر از 10‌درصد آن برآورده شده است. به گفته فائو، این بودجه برای تهیه نهاده‌های مختلف از قبیل بذر، کود، تجهیزات دامپزشکی و... مورد نیاز است. این حمایت‌ها برای فصل کاشت پیش‌رو، بسیار ضروری و بحرانی است و می‌بایست تا آگوست تامین شود تا کشاورزان را برای کشت در اکتبر یاری کند. بدون چنین حمایتی، بسیاری از آنها قادر به برداشت گندم تا اواسط سال 2015 نخواهند بود. برنامه جهانی غذا در تلاش است بیش از 27میلیون دلار در هر هفته برای پاسخگویی به نیازهای مواد غذایی افراد تحت‌تاثیر این درگیری‌ها در داخل سوریه و همچنین در کشورهای همسایه جمع‌آوری کند. بر این اساس برنامه جهانی غذا برای عملیات خود در سوریه به تنهایی تا پایان سال 2013 بالغ بر 490میلیون دلار نیاز دارد که تنها‌درصدی از آن تحقق یافته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.